<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X34n0636"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 636 法花经玄赞摄释</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 636 法花经玄赞摄释</title> <author>唐 智周撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">34</idno>.<idno type="no">636</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经玄赞摄释</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00828"> <charName>CBETA CHARACTER CB00828</charName> <mapping cb:dec="983868" type="PUA">U+F033C</mapping> <mapping type="unicode">U+28AFC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鏊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*敖]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00830"> <charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName> <mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping> <mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@报]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03639"> <charName>CBETA CHARACTER CB03639</charName> <mapping cb:dec="986679" type="PUA">U+F0E37</mapping> <mapping type="unicode">U+3501</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+登]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04609"> <charName>CBETA CHARACTER CB04609</charName> <mapping cb:dec="987649" type="PUA">U+F1201</mapping> <mapping type="unicode">U+2DFFA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[矛*牟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04865"> <charName>CBETA CHARACTER CB04865</charName> <mapping cb:dec="987905" type="PUA">U+F1301</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7704</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>眄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05009"> <charName>CBETA CHARACTER CB05009</charName> <mapping cb:dec="988049" type="PUA">U+F1391</mapping> <mapping type="unicode">U+2537F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>盾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[矛*盾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07411"> <charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName> <mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping> <mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>赜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*责]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07703"> <charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName> <mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping> <mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(天*天)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09112"> <charName>CBETA CHARACTER CB09112</charName> <mapping cb:dec="992152" type="PUA">U+F2398</mapping> <mapping type="unicode">U+2CFA8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>备</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佫-口+用]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14346"> <charName>CBETA CHARACTER CB14346</charName> <mapping cb:dec="997386" type="PUA">U+F380A</mapping> <mapping type="unicode">U+357D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*以]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15004"> <charName>CBETA CHARACTER CB15004</charName> <mapping cb:dec="998044" type="PUA">U+F3A9C</mapping> <mapping type="unicode">U+26CB7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/泣]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15167"> <charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName> <mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping> <mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-廿+((幷-(前-刖))-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16987"> <charName>CBETA CHARACTER CB16987</charName> <mapping cb:dec="1000027" type="PUA">U+F425B</mapping> <mapping type="unicode">U+4849</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[车*亢]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18071"> <charName>CBETA CHARACTER CB18071</charName> <mapping cb:dec="1001111" type="PUA">U+F4697</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[軏-儿+几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18101"> <charName>CBETA CHARACTER CB18101</charName> <mapping cb:dec="1001141" type="PUA">U+F46B5</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[茫-亡+(滕-月)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-21T17:08:23"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0018a" n="0018a"/> <lb ed="X" n="0018a01"/> <lb ed="X" n="0018a02"/> <lb ed="X" n="0018a03"/> <lb ed="X" n="0018a04"/><lb ed="R053" n="0035a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0018001" n="0018001"/>法花经玄赞摄释目次</head> <lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R053" n="0035a02"/> <lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R053" n="0035a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a0601">卷第一 <lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R053" n="0035a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a0701">自叙</item><item xml:id="itemX34p0018a0703">序品第一</item></list></item> <lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R053" n="0035a05"/><item xml:id="itemX34p0018a0801">卷第二 <lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R053" n="0035a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a0901">序品之馀</item><item xml:id="itemX34p0018a0905">方便品第二</item></list></item> <lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R053" n="0035a07"/><item xml:id="itemX34p0018a1001">卷第三 <lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R053" n="0035a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a1101">方便品之馀</item><item xml:id="itemX34p0018a1106">譬喩品第三</item> <lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R053" n="0035a09"/><item xml:id="itemX34p0018a1201">信解品第四</item><item xml:id="itemX34p0018a1206">药草喩品第五</item> <lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R053" n="0035a10"/><item xml:id="itemX34p0018a1301">授记品第六</item></list></item> <lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R053" n="0035a11"/><item xml:id="itemX34p0018a1401">卷第四 <lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R053" n="0035a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a1501">化城喩品第七</item><item xml:id="itemX34p0018a1507">五百弟子品第八</item> <lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R053" n="0035a13"/><item xml:id="itemX34p0018a1601">人记品第九</item><item xml:id="itemX34p0018a1606">法师品第十</item> <lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R053" n="0035a14"/><item xml:id="itemX34p0018a1701">宝塔品第十一</item><item xml:id="itemX34p0018a1707">提婆品第十二</item> <lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R053" n="0035a15"/><item xml:id="itemX34p0018a1801">持品第十三</item><item xml:id="itemX34p0018a1806">安乐行品第十四</item> <lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R053" n="0035a16"/><item xml:id="itemX34p0018a1901">涌出品第十五</item><item xml:id="itemX34p0018a1907">寿量品第十六</item> <lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R053" n="0035a17"/><item xml:id="itemX34p0018a2001">分别功德品第十七</item><item xml:id="itemX34p0018a2009">随喜功德品第十八</item> <lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R053" n="0035a18"/><item xml:id="itemX34p0018a2101">法师功德品第十九</item><item xml:id="itemX34p0018a2109">不轻品第二十</item> <lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R053" n="0035b01"/><item xml:id="itemX34p0018a2201">神力品第二十一</item><item xml:id="itemX34p0018a2208">嘱累品第二十二</item> <lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R053" n="0035b02"/><item xml:id="itemX34p0018a2301">药王品第二十三</item><item xml:id="itemX34p0018a2308">妙音品第二十四</item> <lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R053" n="0035b03"/><item xml:id="itemX34p0018a2401">普门品第二十五</item><item xml:id="itemX34p0018a2408">陀罗尼品第二十六</item> <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0018b" n="0018b"/> <lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R053" n="0035b04"/><item xml:id="itemX34p0018b0101">严王品第二十七</item><item xml:id="itemX34p0018b0108">劝发品第二十八</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R053" n="0035b05"/> <lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R053" n="0035b06"/><p xml:id="pX34p0018b0301">法花经玄赞摄释目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b04"/> <lb ed="X" n="0018b05"/> <lb ed="X" n="0018b06"/> <lb ed="X" n="0018b07"/> <lb ed="X" n="0018b08"/><cb:docNumber>No. 636</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0018b09"/><lb ed="R053" n="0036a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>法花玄赞摄释卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0018b10"/> <lb ed="X" n="0018b11"/><lb ed="R053" n="0036a02"/><byline cb:type="author">扑扬沙门 智周 撰</byline> <lb ed="X" n="0018b12"/><lb ed="R053" n="0036a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">自叙</cb:mulu><p xml:id="pX34p0018b1201">开元八年暮秋朔日。余滥竿觉使圣<persName>佛</persName>道场矣。时群 <lb ed="X" n="0018b13"/><lb ed="R053" n="0036a04"/>德萃焉。谓余曰此修多罗。辞约理秘。藏固冲<g ref="#CB07411">赜</g>。是以 <lb ed="X" n="0018b14"/><lb ed="R053" n="0036a05"/>龙树赞歎。麟角扣寂。逮乎凡<g ref="#CB15167">朦</g>罔窥阃奥。匪夫註记 <lb ed="X" n="0018b15"/><lb ed="R053" n="0036a06"/>券疏。而讵遊哉。故伐苏命世。人宝振<g ref="#CB18101">󴚵</g>富娄慈恩学 <lb ed="X" n="0018b16"/><lb ed="R053" n="0036a07"/>袭洛圣。摛章赵国。斯谓莲剖芬馥。膳含珍味者矣。故 <lb ed="X" n="0018b17"/><lb ed="R053" n="0036a08"/>尙道之士。莫不手舞顶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018002" n="0018002"/>载。且夫陷围佩毒。驰<g ref="#CB04865">眄</g>未均 <lb ed="X" n="0018b18"/><lb ed="R053" n="0036a09"/>利涉大川。浅深幾异。故有若执炬焉。思过半焉。犹瞽 <lb ed="X" n="0018b19"/><lb ed="R053" n="0036a10"/>聩焉。方今嗣传有准。何不赞前途启後躅。示之贝竹。 <lb ed="X" n="0018b20"/><lb ed="R053" n="0036a11"/>利不伟乎。余不肖也。谈何容易。但群情流顾。莫之以 <lb ed="X" n="0018b21"/><lb ed="R053" n="0036a12"/>抑。乃敬述先诲。捃诸所遗。长想十翼。资光一辙。庶幾 <lb ed="X" n="0018b22"/><lb ed="R053" n="0036a13"/>後进<anchor xml:id="nkr_note_add_0018b2201" n="0018b2201"/><anchor xml:id="beg0018b2201" n="0018b2201"/>莅<anchor xml:id="end0018b2201"/>迷无惑者也。勒成四卷目摄云尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b23"/><lb ed="R053" n="0036a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><p xml:id="pX34p0018b2301">疏酬愿因者。夫愿有多种。不出二种。如瑜伽论四十 <lb ed="X" n="0018b24"/><lb ed="R053" n="0036a15"/>八云。愿有二种。一求菩提。二利乐他。因中之愿。具有 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0018c" n="0018c"/> <lb ed="X" n="0018c01"/><lb ed="R053" n="0036a16"/>两种。果中唯一。但愿度生。果<anchor xml:id="nkr_note_add_0018c0101" n="0018c0101"/><anchor xml:id="beg0018c0101" n="0018c0101"/>已<anchor xml:id="end0018c0101"/>满故。</p> <lb ed="X" n="0018c02"/><lb ed="R053" n="0036a17"/><p xml:id="pX34p0018c0201">疏如我昔所愿今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0018c0201" n="0018c0201"/><anchor xml:id="beg0018c0201" n="0018c0201"/>已<anchor xml:id="end0018c0201"/>满者。问。现睹四生沉溺九有。 <lb ed="X" n="0018c03"/><lb ed="R053" n="0036a18"/>愿满无异。岂不爽哉。答传有四释。一云。一切有情。通 <lb ed="X" n="0018c04"/><lb ed="R053" n="0036b01"/>有无性。據有有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018003" n="0018003"/>姓。称言满足。二云。就有性中。有无缘 <lb ed="X" n="0018c05"/><lb ed="R053" n="0036b02"/>别。依有缘者。故言满足。三云。就有缘中熟差。约根熟 <lb ed="X" n="0018c06"/><lb ed="R053" n="0036b03"/>者。而言满足。四云。熟者度得。未熟亦作得度因缘。是 <lb ed="X" n="0018c07"/><lb ed="R053" n="0036b04"/>以总言我愿满足议曰。義门渐略。理亦可通。一一甄 <lb ed="X" n="0018c08"/><lb ed="R053" n="0036b05"/>别。旨犹<g ref="#CB15167">朦</g>昧。且第一释。據有性者。有性既有。未发心 <lb ed="X" n="0018c09"/><lb ed="R053" n="0036b06"/>等。与<persName>佛</persName>全差。一何言满。馀思得失。今正释云。愿众如 <lb ed="X" n="0018c10"/><lb ed="R053" n="0036b07"/>我。行因趣果。生既发心。欣无上觉。证入道因。故对有 <lb ed="X" n="0018c11"/><lb ed="R053" n="0036b08"/>缘。言满无失。</p> <lb ed="X" n="0018c12"/><lb ed="R053" n="0036b09"/><p xml:id="pX34p0018c1201">疏初依菩萨供五恒<persName>佛</persName>等者。问依何地位。立此四依。 <lb ed="X" n="0018c13"/><lb ed="R053" n="0036b10"/>答相传多释。一云。见道前劫为第一依。未入圣故。初 <lb ed="X" n="0018c14"/><lb ed="R053" n="0036b11"/>之三地为第二依。同世间故。次四五六为第三依。同 <lb ed="X" n="0018c15"/><lb ed="R053" n="0036b12"/>二乘故。馀之四地为第四依。纯菩萨故。又真谛释。如 <lb ed="X" n="0018c16"/><lb ed="R053" n="0036b13"/>下疏引。问准下学无学人。供养五十世界尘<persName>佛</persName>。方成 <lb ed="X" n="0018c17"/><lb ed="R053" n="0036b14"/>正觉。二十六恒。一何少耶。答有三释。一供养自国<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0018c18"/><lb ed="R053" n="0036b15"/>二十六恒。若约他方。数乃尘界。二起通供养<persName>佛</persName>世界 <lb ed="X" n="0018c19"/><lb ed="R053" n="0036b16"/>五十。若依业力。二十六恒。三四依一一有入住出。言 <lb ed="X" n="0018c20"/><lb ed="R053" n="0036b17"/>五恒等。且约三中之一心也。初两释好。若依後解。四 <lb ed="X" n="0018c21"/><lb ed="R053" n="0036b18"/>依三心。总计只有七十八恒。望五十界。亦馀少也。故 <lb ed="X" n="0018c22"/><lb ed="R053" n="0037a01"/>不取之。</p> <lb ed="X" n="0018c23"/><lb ed="R053" n="0037a02"/><p xml:id="pX34p0018c2301">疏馀经无此初大相者。问初相者何。答有三释。一云。 <lb ed="X" n="0018c24"/><lb ed="R053" n="0037a03"/>入定名初。此释不然。将说馀经。前亦入定。何得言无。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0019a" n="0019a"/> <lb ed="X" n="0019a01"/><lb ed="R053" n="0037a04"/>二云。说无量義经入定等瑞。总名初相。若尔涅槃在 <lb ed="X" n="0019a02"/><lb ed="R053" n="0037a05"/>于遗教前说。涅槃应是遗教初相。答不例。非涅槃後 <lb ed="X" n="0019a03"/><lb ed="R053" n="0037a06"/>定说遗教。法花经前。毕说无量。无量所以得名初相。 <lb ed="X" n="0019a04"/><lb ed="R053" n="0037a07"/>体用两法相因说故。又彼经者。虽被菩萨。傍益二乘。 <lb ed="X" n="0019a05"/><lb ed="R053" n="0037a08"/>作闻此渐故。三云。入定雨花。放光动地。总名初相。馀 <lb ed="X" n="0019a06"/><lb ed="R053" n="0037a09"/>经不具雨花等事。故言无也。问何故不取无量義经。 <lb ed="X" n="0019a07"/><lb ed="R053" n="0037a10"/>答虽无量後即说法花。彼经自为菩萨而说。弥勒等 <lb ed="X" n="0019a08"/><lb ed="R053" n="0037a11"/>众。复无疑故。故非其相。问光等非首。如何说初。答正 <lb ed="X" n="0019a09"/><lb ed="R053" n="0037a12"/>宗前故得称初也。问馀经何故无此初相。答自昔未 <lb ed="X" n="0019a10"/><lb ed="R053" n="0037a13"/>说二乘作<persName>佛</persName>。今欲开权。显斯实旨。恐有疑生。故现奇 <lb ed="X" n="0019a11"/><lb ed="R053" n="0037a14"/>祯。拂彼迷意。故大般若经第七十七。四百九十八。五 <lb ed="X" n="0019a12"/><lb ed="R053" n="0037a15"/>百五十六等云。<persName>佛</persName>言憍尸迦。若入声闻独觉正性離 <lb ed="X" n="0019a13"/><lb ed="R053" n="0037a16"/>生者。不能复发阿耨多罗三藐三菩提心。何以故。彼 <lb ed="X" n="0019a14"/><lb ed="R053" n="0037a17"/>于生死行流。<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a1401" n="0019a1401"/><anchor xml:id="beg0019a1401" n="0019a1401"/>已<anchor xml:id="end0019a1401"/>作限隔故。维摩经云。声闻之人。犹如 <lb ed="X" n="0019a15"/><lb ed="R053" n="0037a18"/>败种。顺权方便经第一云。声闻如败种。无所加设。大 <lb ed="X" n="0019a16"/><lb ed="R053" n="0037b01"/>树紧那罗经云。入正位者。烧败于种。前大乘中。永非 <lb ed="X" n="0019a17"/><lb ed="R053" n="0037b02"/>法器。更有多文。恐繁不具。今谈此等悉皆成<persName>佛</persName>。与昔 <lb ed="X" n="0019a18"/><lb ed="R053" n="0037b03"/>说别。意旨难信。是以馀经无此初相。</p> <lb ed="X" n="0019a19"/><lb ed="R053" n="0037b04"/><p xml:id="pX34p0019a1901">疏说因者。传有三释。一云。法花会前。说于二乘九部 <lb ed="X" n="0019a20"/><lb ed="R053" n="0037b05"/>之法。为调彼心令堪闻大。说九部法。是闻大渐。故名 <lb ed="X" n="0019a21"/><lb ed="R053" n="0037b06"/>说因。说即是因。及说之因。二云。论七成就。第五名为 <lb ed="X" n="0019a22"/><lb ed="R053" n="0037b07"/>依止说因。众生渴仰。为说因体。说之因也。三云。所说 <lb ed="X" n="0019a23"/><lb ed="R053" n="0037b08"/>法花。即名说因。由说此经。生闻得果。故正说经。名为 <lb ed="X" n="0019a24"/><lb ed="R053" n="0037b09"/>说因。说即因也。议曰。若自别释。非无此途。论取疏意。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0019b" n="0019b"/> <lb ed="X" n="0019b01"/><lb ed="R053" n="0037b10"/>三皆不可。初解非者。疏引唯以大事因缘。辨于说因。 <lb ed="X" n="0019b02"/><lb ed="R053" n="0037b11"/>大事因缘。岂九部法。第二说非。義亦準此。第三非者。 <lb ed="X" n="0019b03"/><lb ed="R053" n="0037b12"/>为酬说因。说斯妙法。妙法体即自是说因。云何酬因 <lb ed="X" n="0019b04"/><lb ed="R053" n="0037b13"/>方说妙法。能酬所酬。義乃无别。今观疏意。乃为二释。 <lb ed="X" n="0019b05"/><lb ed="R053" n="0037b14"/>一成<persName>佛</persName>出世。是说法因。故疏自云。诸<persName>佛</persName>成道。必说一 <lb ed="X" n="0019b06"/><lb ed="R053" n="0037b15"/>乘。二未成<persName>佛</persName>前。愿成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0019b0601" n="0019b0601"/><anchor xml:id="beg0019b0601" n="0019b0601"/>已<anchor xml:id="end0019b0601"/>。说于一乘。故疏结云。皆是 <lb ed="X" n="0019b07"/><lb ed="R053" n="0037b16"/>因中方便求趣。复云。故趣夙因。说斯妙法。若尔说因 <lb ed="X" n="0019b08"/><lb ed="R053" n="0037b17"/>愿因。二有何别。答愿成正觉。名为愿因。愿说妙法。名 <lb ed="X" n="0019b09"/><lb ed="R053" n="0037b18"/>为说因。对望不同。故分为二。问所述六因。为因果因。 <lb ed="X" n="0019b10"/><lb ed="R053" n="0038a01"/>为因由因。答有二释。一云。因果之因。若尔大相<persName>佛</persName>位 <lb ed="X" n="0019b11"/><lb ed="R053" n="0038a02"/>方起。何得言因。答昔见他<persName>佛</persName>。现相方说。遂自发心。将 <lb ed="X" n="0019b12"/><lb ed="R053" n="0038a03"/>说现相。二云。通二。前四在因。後二居果。居果即以因 <lb ed="X" n="0019b13"/><lb ed="R053" n="0038a04"/>由名因。然观疏意。有二释意。故疏结云。皆是因中。方 <lb ed="X" n="0019b14"/><lb ed="R053" n="0038a05"/>便求取。即前顺释。</p> <lb ed="X" n="0019b15"/><lb ed="R053" n="0038a06"/><p xml:id="pX34p0019b1501">疏行七步放光明等者。大集经第二十一云。我不行 <lb ed="X" n="0019b16"/><lb ed="R053" n="0038a07"/>七步而言行者。示现行也。又大般若亦同示现。又涅 <lb ed="X" n="0019b17"/><lb ed="R053" n="0038a08"/>拌经第四云。南行七步。示现欲为无量众生。作上福 <lb ed="X" n="0019b18"/><lb ed="R053" n="0038a09"/>田。西行七步。示现生尽永断老死。是最後身。北行七 <lb ed="X" n="0019b19"/><lb ed="R053" n="0038a10"/>步。示现<anchor xml:id="nkr_note_add_0019b1901" n="0019b1901"/><anchor xml:id="beg0019b1901" n="0019b1901"/>已<anchor xml:id="end0019b1901"/>度诸有生死。东行七步。示现众生而作导 <lb ed="X" n="0019b20"/><lb ed="R053" n="0038a11"/>首。四维七步。示现断灭种种烦恼四魔种姓。成于如 <lb ed="X" n="0019b21"/><lb ed="R053" n="0038a12"/>来。上行七步。示现不为不净之物之所染汚。犹如虚 <lb ed="X" n="0019b22"/><lb ed="R053" n="0038a13"/>空。下行七步。示现法雨灭地狱火。令彼众生受安稳 <lb ed="X" n="0019b23"/><lb ed="R053" n="0038a14"/>乐。</p> <lb ed="X" n="0019b24"/><lb ed="R053" n="0038a15"/><p xml:id="pX34p0019b2401">疏我生胎分尽者。菩萨有三。一者一生所繫。二者最 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0019c" n="0019c"/> <lb ed="X" n="0019c01"/><lb ed="R053" n="0038a16"/>後之身。三者坐于道树。上生即一生所繫。下生局得 <lb ed="X" n="0019c02"/><lb ed="R053" n="0038a17"/>二身。今说偈身。即当第二。若乃成<persName>佛</persName>。三生幷尽。今此 <lb ed="X" n="0019c03"/><lb ed="R053" n="0038a18"/>三生。唯约化<persName>佛</persName>。馀未见文。以理而言。亦通馀有。如第 <lb ed="X" n="0019c04"/><lb ed="R053" n="0038b01"/>七地。唯此一身。即受变易。名一生繫。八地以上。名最 <lb ed="X" n="0019c05"/><lb ed="R053" n="0038b02"/>後身。往自在宫。坐莲花座。名坐道场。此取自受。有三 <lb ed="X" n="0019c06"/><lb ed="R053" n="0038b03"/>生也。若他受用。理亦如是。观音之身。名为最後。其坐 <lb ed="X" n="0019c07"/><lb ed="R053" n="0038b04"/>道场。一生所繫。未见成证。理必定有。问一生補处。约 <lb ed="X" n="0019c08"/><lb ed="R053" n="0038b05"/>何等生。名为一生。答且如弥勒。昔在人中。名一生者。 <lb ed="X" n="0019c09"/><lb ed="R053" n="0038b06"/>一大生也。若據小生。而有四也。天中中有。及本有二。 <lb ed="X" n="0019c10"/><lb ed="R053" n="0038b07"/>人中中有。及本有二。合为四生。如七生等依大生说。 <lb ed="X" n="0019c11"/><lb ed="R053" n="0038b08"/>实理论生。有二十八。若尔何故智度论说。弥勒三生。 <lb ed="X" n="0019c12"/><lb ed="R053" n="0038b09"/>答以在人中。即得成<persName>佛</persName>。故除人中本有一生。但言三 <lb ed="X" n="0019c13"/><lb ed="R053" n="0038b10"/>也。又诸菩萨有五种生。一除灾生。由愿自在。为鱼等 <lb ed="X" n="0019c14"/><lb ed="R053" n="0038b11"/>身。济诸饥乏。为大医王。救诸疾病。乃至变为种种物 <lb ed="X" n="0019c15"/><lb ed="R053" n="0038b12"/>类。息除众患。二随类生。愿自在力。于旁生等恶类中 <lb ed="X" n="0019c16"/><lb ed="R053" n="0038b13"/>生。彼所行恶。而自不行。彼不行善。而自行之。如入酒 <lb ed="X" n="0019c17"/><lb ed="R053" n="0038b14"/>肆能立其操等。三大势生。禀性生时。寿量形色。种姓 <lb ed="X" n="0019c18"/><lb ed="R053" n="0038b15"/>富贵。最为殊勝。能断众生我慢等过。四增上生。受十 <lb ed="X" n="0019c19"/><lb ed="R053" n="0038b16"/>王果。自在化导。随所应生。五最勝生。此生资粮<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1901" n="0019c1901"/><anchor xml:id="beg0019c1901" n="0019c1901"/>已<anchor xml:id="end0019c1901"/>极 <lb ed="X" n="0019c20"/><lb ed="R053" n="0038b17"/>圆满。生王家等。能现等觉。作诸<persName>佛</persName>事。释迦即当第五 <lb ed="X" n="0019c21"/><lb ed="R053" n="0038b18"/>生也。问得变易生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c2101" n="0019c2101"/><anchor xml:id="beg0019c2101" n="0019c2101"/>已<anchor xml:id="end0019c2101"/>捨胎脏。云何子今方说无耶。答 <lb ed="X" n="0019c22"/><lb ed="R053" n="0039a01"/>捨之与受。俱示相言。理实久離此之秽业。问若论化 <lb ed="X" n="0019c23"/><lb ed="R053" n="0039a02"/>相。尽有情界。有情界有。化何尽耶。答生既无尽。化亦 <lb ed="X" n="0019c24"/><lb ed="R053" n="0039a03"/>无穷。且據一期八相之事。言尽何失。或约此界化缘 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0020a" n="0020a"/> <lb ed="X" n="0020a01"/><lb ed="R053" n="0039a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0101" n="0020a0101"/><anchor xml:id="beg0020a0101" n="0020a0101"/>已<anchor xml:id="end0020a0101"/>毕。言尽无爽。故处胎经云。从此灭度。于十方面。各 <lb ed="X" n="0020a02"/><lb ed="R053" n="0039a05"/>三十二姟诸<persName>佛</persName>国土。而复成<persName>佛</persName>。教化众生。準此尽言。 <lb ed="X" n="0020a03"/><lb ed="R053" n="0039a06"/>故知化也。议曰。虽有二释。前解为正。若依後释。违寿 <lb ed="X" n="0020a04"/><lb ed="R053" n="0039a07"/>量品。寿量品云。其父闻子悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0401" n="0020a0401"/><anchor xml:id="beg0020a0401" n="0020a0401"/>已<anchor xml:id="end0020a0401"/>得差。寻便来皈。咸使 <lb ed="X" n="0020a05"/><lb ed="R053" n="0039a08"/>见之。既言还来。故知此界非化总毕。又处胎经。不言 <lb ed="X" n="0020a06"/><lb ed="R053" n="0039a09"/>永不来生此界。故前释善。</p> <lb ed="X" n="0020a07"/><lb ed="R053" n="0039a10"/><p xml:id="pX34p0020a0701">疏遊出四门至证大菩提等者。问<persName>如来</persName>施为。无非<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0020a08"/><lb ed="R053" n="0039a11"/>事。示遊观等。何所彰表。答非无所示。案大集经云。示 <lb ed="X" n="0020a09"/><lb ed="R053" n="0039a12"/>现老人。为壞贪身。示现病苦。为壞贪寿。示现死相。为 <lb ed="X" n="0020a10"/><lb ed="R053" n="0039a13"/>壞贪欲及我我所。示现沙门。为令众生不求释梵人 <lb ed="X" n="0020a11"/><lb ed="R053" n="0039a14"/>天之身。勤求出世无上之法。逾出宫城者。示现出離 <lb ed="X" n="0020a12"/><lb ed="R053" n="0039a15"/>三界繫缚。则除周罗。弃捨璎珞。遣马犍陟。放阐陀还 <lb ed="X" n="0020a13"/><lb ed="R053" n="0039a16"/>者。示现远離一切烦恼。现剃髭发者。示现不贪著于 <lb ed="X" n="0020a14"/><lb ed="R053" n="0039a17"/>一切法。受著袈裟者。示调众生。从<g ref="#CB15106">鬱</g>陀伽<name role="" type="person">阿罗逻</name>边。 <lb ed="X" n="0020a15"/><lb ed="R053" n="0039a18"/>咨问受法者。示破壞自高之心。六年苦行者。为壞外 <lb ed="X" n="0020a16"/><lb ed="R053" n="0039b01"/>道。现受饮食者。示现随世法。现受兰草者。示于知足。 <lb ed="X" n="0020a17"/><lb ed="R053" n="0039b02"/>坐草<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020001" n="0020001"/>辱上者。示壞憍慢。降伏魔怨者。示勇猛力。获得 <lb ed="X" n="0020a18"/><lb ed="R053" n="0039b03"/>无上菩提道者。示现了知一切法相。更有馀经。说有 <lb ed="X" n="0020a19"/><lb ed="R053" n="0039b04"/>别处。後当会释。问彼时云何得有沙门。答有两释。一 <lb ed="X" n="0020a20"/><lb ed="R053" n="0039b05"/>云。是化。若尔侍者云何识耶。答虽无正教。外俗教中。 <lb ed="X" n="0020a21"/><lb ed="R053" n="0039b06"/>何妨说有沙门等状。传闻乃识。亦犹牺皇等君所有 <lb ed="X" n="0020a22"/><lb ed="R053" n="0039b07"/>形仪。记之典册。达观知委。问牺皇等君。是彼外事。外 <lb ed="X" n="0020a23"/><lb ed="R053" n="0039b08"/>典可记。沙门非外。何得为例。答周书记<persName>佛</persName>生灭等事。 <lb ed="X" n="0020a24"/><lb ed="R053" n="0039b09"/>宣尼说彼西方圣人。西方外论记。千年後有<persName>佛</persName>出世。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0020b" n="0020b"/> <lb ed="X" n="0020b01"/><lb ed="R053" n="0039b10"/>此岂非外记内事耶。彼亦何失。二云。外道沙门虽非 <lb ed="X" n="0020b02"/><lb ed="R053" n="0039b11"/>是正。而亦厌世。承此生欣。逾城出俗。纍年学外。若不 <lb ed="X" n="0020b03"/><lb ed="R053" n="0039b12"/>尔者。云何见彼内道沙门而求外法。準此二解。理俱 <lb ed="X" n="0020b04"/><lb ed="R053" n="0039b13"/>通也。思之。又案智度论第一云。太子以刀剃发。持上 <lb ed="X" n="0020b05"/><lb ed="R053" n="0039b14"/>妙宝衣。贸粗布僧伽梨。以衣准人。沙门是化。而未甄 <lb ed="X" n="0020b06"/><lb ed="R053" n="0039b15"/>分。故于外道。修苦乐行。</p> <lb ed="X" n="0020b07"/><lb ed="R053" n="0039b16"/><p xml:id="pX34p0020b0701">疏仙人所住林等者。又准<persName>佛</persName>本行经第十二云。太子 <lb ed="X" n="0020b08"/><lb ed="R053" n="0039b17"/>在彼阎浮树阴之下。思惟坐禅。一切树影悉移。唯阎 <lb ed="X" n="0020b09"/><lb ed="R053" n="0039b18"/>浮阴。独覆太子。</p> <lb ed="X" n="0020b10"/><lb ed="R053" n="0040a01"/><p xml:id="pX34p0020b1001">疏鹙子等请乘权实境等者。问鹙子问境。<persName>佛</persName>何为说 <lb ed="X" n="0020b11"/><lb ed="R053" n="0040a02"/>果之与因。开示悟入。前三为果。後一因故。答智所缘 <lb ed="X" n="0020b12"/><lb ed="R053" n="0040a03"/>故。亦得名境。示彼令知使修进也。</p> <lb ed="X" n="0020b13"/><lb ed="R053" n="0040a04"/><p xml:id="pX34p0020b1301">疏悔唯小有者。问何故经云。求三乘人。疑悔皆断。答 <lb ed="X" n="0020b14"/><lb ed="R053" n="0040a05"/>有二释。一云。文约義繁。合而言也。理实菩萨无得有 <lb ed="X" n="0020b15"/><lb ed="R053" n="0040a06"/>悔。大勝小劣。不可悔勝方求劣也。二云。亦有。如不定 <lb ed="X" n="0020b16"/><lb ed="R053" n="0040a07"/>性诸小菩萨。于大菩提。起悬崖想。退求小位。斯岂非 <lb ed="X" n="0020b17"/><lb ed="R053" n="0040a08"/>悔。虽有此理。然无显文说悔修大。问此经论云。二者 <lb ed="X" n="0020b18"/><lb ed="R053" n="0040a09"/>多事惊怖。以大乘众生。生如是心。我无量无边劫。行 <lb ed="X" n="0020b19"/><lb ed="R053" n="0040a10"/>菩萨行。生惊怖心。起取异乘心。此岂非是悔修大。云 <lb ed="X" n="0020b20"/><lb ed="R053" n="0040a11"/>何得言取异乘耶。答只言取异。无悔大文。若实有悔。 <lb ed="X" n="0020b21"/><lb ed="R053" n="0040a12"/>文何不说。如第四惊怖。悔实不无。文即明说。此既不 <lb ed="X" n="0020b22"/><lb ed="R053" n="0040a13"/>说。故知无也。但揣无力。欲退求小。议曰。以至理言。有 <lb ed="X" n="0020b23"/><lb ed="R053" n="0040a14"/>悔修大。故信解品云。悔来至此。窃作是念。此或王等 <lb ed="X" n="0020b24"/><lb ed="R053" n="0040a15"/>非我佣力得物之处。不如往至贫里。肆力有地。复云。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0020c" n="0020c"/> <lb ed="X" n="0020c01"/><lb ed="R053" n="0040a16"/>何故至此。案此等文。即悔修大。若尔疏主何乃言无。 <lb ed="X" n="0020c02"/><lb ed="R053" n="0040a17"/>答疏意不障菩萨有悔。然法花会无有此者。信解品 <lb ed="X" n="0020c03"/><lb ed="R053" n="0040a18"/>中。叙昔事故。有馀德云。菩萨有悔。引论为证。断疏主 <lb ed="X" n="0020c04"/><lb ed="R053" n="0040b01"/>释。为不尽理。此亦不可。一论无明文。二乖疏本意。问 <lb ed="X" n="0020c05"/><lb ed="R053" n="0040b02"/>三根声闻。各至何处。而断疑耶。答鹙子初闻法说一 <lb ed="X" n="0020c06"/><lb ed="R053" n="0040b03"/>乘。疑心<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c0601" n="0020c0601"/><anchor xml:id="beg0020c0601" n="0020c0601"/>已<anchor xml:id="end0020c0601"/>尽。故方便品末後之偈。告鹙子云。无复诸 <lb ed="X" n="0020c07"/><lb ed="R053" n="0040b04"/>疑惑等。譬喩品初。廣叙疑尽。须菩提等。中下根之人。 <lb ed="X" n="0020c08"/><lb ed="R053" n="0040b05"/>得记<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c0801" n="0020c0801"/><anchor xml:id="beg0020c0801" n="0020c0801"/>已<anchor xml:id="end0020c0801"/>去。疑心方尽。故授记品请记偈云。心犹怀疑 <lb ed="X" n="0020c09"/><lb ed="R053" n="0040b06"/>惧。未敢即便食。又云。虽蒙<persName>佛</persName>音声。言我等作<persName>佛</persName>。心常 <lb ed="X" n="0020c10"/><lb ed="R053" n="0040b07"/>怀忧惧。<persName>如来</persName>敢便食。又五百弟子品云。自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1001" n="0020c1001"/><anchor xml:id="beg0020c1001" n="0020c1001"/>已<anchor xml:id="end0020c1001"/>得究 <lb ed="X" n="0020c11"/><lb ed="R053" n="0040b08"/>竟灭度。今乃知之。如无智者。又云。我今乃知实是菩 <lb ed="X" n="0020c12"/><lb ed="R053" n="0040b09"/>萨。案此等文。得授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1201" n="0020c1201"/><anchor xml:id="beg0020c1201" n="0020c1201"/>已<anchor xml:id="end0020c1201"/>。疑心方尽。问何故上根疑除 <lb ed="X" n="0020c13"/><lb ed="R053" n="0040b10"/>方记。中下不那。答根勝劣异。劣假闻记。迷情乃息。中 <lb ed="X" n="0020c14"/><lb ed="R053" n="0040b11"/>望下勝。对上不如。故亦得记。後始疑尽。问悔通小有。 <lb ed="X" n="0020c15"/><lb ed="R053" n="0040b12"/>即彼三品。幷得有不。答上根有悔。经有明文。中下两 <lb ed="X" n="0020c16"/><lb ed="R053" n="0040b13"/>根。略有二释。一云亦有。序品末云。诸求三乘人。若有 <lb ed="X" n="0020c17"/><lb ed="R053" n="0040b14"/>疑悔者。譬喩品云。愿为四众。说其因缘。令離疑悔。授 <lb ed="X" n="0020c18"/><lb ed="R053" n="0040b15"/>记品云。每唯小乘过。不知当云何。得<persName>佛</persName>无上慧。五百 <lb ed="X" n="0020c19"/><lb ed="R053" n="0040b16"/>弟子品云。悔过自责。準此等证。三根俱有。悔有新旧。 <lb ed="X" n="0020c20"/><lb ed="R053" n="0040b17"/>五百弟子品中言悔。闻记方生。即新悔也。馀悔是旧 <lb ed="X" n="0020c21"/><lb ed="R053" n="0040b18"/>二云。中下两根。旧无有悔。舍利弗请。言令離悔。擧<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c2101" n="0020c2101"/><anchor xml:id="beg0020c2101" n="0020c2101"/>己<anchor xml:id="end0020c2101"/> <lb ed="X" n="0020c22"/><lb ed="R053" n="0041a01"/>方人。实彼钝根。昔未曾悔。若论新悔。理有无失。议曰。 <lb ed="X" n="0020c23"/><lb ed="R053" n="0041a02"/>前释为正。经有诚文。不可意断言彼无也。引证如前。 <lb ed="X" n="0020c24"/><lb ed="R053" n="0041a03"/>问声闻之疑。而有新旧。如文可知。未审菩萨疑亦二 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0021a" n="0021a"/> <lb ed="X" n="0021a01"/><lb ed="R053" n="0041a04"/>耶。答吉藏法师解云。菩萨旧疑者。昔禀三乘之教。既 <lb ed="X" n="0021a02"/><lb ed="R053" n="0041a05"/>执道理有三。或疑退堕二地。或疑进成<persName>佛</persName>道。今疑者。 <lb ed="X" n="0021a03"/><lb ed="R053" n="0041a06"/>疑<persName>佛</persName>所说今昔相违。昔说有三。今不应明一。今辨有 <lb ed="X" n="0021a04"/><lb ed="R053" n="0041a07"/>一。昔不应说三。故方便品。菩萨闻此法。疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0021a0401" n="0021a0401"/><anchor xml:id="beg0021a0401" n="0021a0401"/>已<anchor xml:id="end0021a0401"/>除。 <lb ed="X" n="0021a05"/><lb ed="R053" n="0041a08"/>问菩萨新疑。出何文也。答身子请中云。求<persName>佛</persName>诸菩萨。 <lb ed="X" n="0021a06"/><lb ed="R053" n="0041a09"/>大数有八万。欲闻具足道。当知菩萨亦有疑也。问八 <lb ed="X" n="0021a07"/><lb ed="R053" n="0041a10"/>万大士。皆是法身菩萨。何容有疑。答身子权行。接引 <lb ed="X" n="0021a08"/><lb ed="R053" n="0041a11"/>实人。法身菩萨。应同新学。故无过也。</p> <lb ed="X" n="0021a09"/><lb ed="R053" n="0041a12"/><p xml:id="pX34p0021a0901">疏诸经云馀人善根涅槃时尽者。准莊严论。而有此 <lb ed="X" n="0021a10"/><lb ed="R053" n="0041a13"/>言。</p> <lb ed="X" n="0021a11"/><lb ed="R053" n="0041a14"/><p xml:id="pX34p0021a1101">疏瑜伽及法花论说四声闻者。问何故瑜伽名不定 <lb ed="X" n="0021a12"/><lb ed="R053" n="0041a15"/>性。法花论名退菩提心。答法花一会。多是退心。不言 <lb ed="X" n="0021a13"/><lb ed="R053" n="0041a16"/>不定。瑜伽总谈不定退心。不定姓宽。退心言狭。有不 <lb ed="X" n="0021a14"/><lb ed="R053" n="0041a17"/>定姓非退心故。</p> <lb ed="X" n="0021a15"/><lb ed="R053" n="0041a18"/><p xml:id="pX34p0021a1501">疏增上慢等者。此擧无学。例执初禅等。亦为初果等。</p> <lb ed="X" n="0021a16"/><lb ed="R053" n="0041b01"/><p xml:id="pX34p0021a1601">疏菩萨与记令发心者。发心有二。一发趣向心。二发 <lb ed="X" n="0021a17"/><lb ed="R053" n="0041b02"/>信向心。增上即初。趣寂第二。合而言之。总名发心。又 <lb ed="X" n="0021a18"/><lb ed="R053" n="0041b03"/>菩萨有二。一者初业。二者久修。久修达器。随姓与记。 <lb ed="X" n="0021a19"/><lb ed="R053" n="0041b04"/>如勝鬘经。菩萨堪能荷四重任。求菩萨者。授菩萨乘 <lb ed="X" n="0021a20"/><lb ed="R053" n="0041b05"/>等。若初业者。未识根器。但总发愿。令得作<persName>佛</persName>。即般若 <lb ed="X" n="0021a21"/><lb ed="R053" n="0041b06"/>经。我皆令入无馀涅槃。不轻同此。</p> <lb ed="X" n="0021a22"/><lb ed="R053" n="0041b07"/><p xml:id="pX34p0021a2201">疏根未熟者。议曰。毕竟未熟。亦得名未。何要後熟方 <lb ed="X" n="0021a23"/><lb ed="R053" n="0041b08"/>名未熟耶。故趣寂人。亦名未熟。</p> <lb ed="X" n="0021a24"/><lb ed="R053" n="0041b09"/><p xml:id="pX34p0021a2401">疏菩萨与记具理性因者。问案瑜伽论。理智双有。方 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0021b" n="0021b"/> <lb ed="X" n="0021b01"/><lb ed="R053" n="0041b10"/>名具因。今但有理。何得名具。答此经论云。示现众生 <lb ed="X" n="0021b02"/><lb ed="R053" n="0041b11"/>皆有<persName>佛</persName>性。若非理者。云何皆有。疏主依此。约理名具。 <lb ed="X" n="0021b03"/><lb ed="R053" n="0041b12"/>犹总也。众生齐有。故立具名。更有馀释。如下当悉。</p> <lb ed="X" n="0021b04"/><lb ed="R053" n="0041b13"/><p xml:id="pX34p0021b0401">疏菩萨与记令发心等者。问菩萨与记。尙令生信。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0021b05"/><lb ed="R053" n="0041b14"/>何捨耶。答<persName>佛</persName>记作<persName>佛</persName>。必具国土名号等事。增上慢者。 <lb ed="X" n="0021b06"/><lb ed="R053" n="0041b15"/>善根未植。而无此事。故<persName>佛</persName>不记。</p> <lb ed="X" n="0021b07"/><lb ed="R053" n="0041b16"/><p xml:id="pX34p0021b0701">疏由生数少等者。前三果人。有七生等。名生数少。无 <lb ed="X" n="0021b08"/><lb ed="R053" n="0041b17"/>学生尽。名曰全无。或在凡位。经六十劫。三生修习。于 <lb ed="X" n="0021b09"/><lb ed="R053" n="0041b18"/>此生中。从初至极。亦名全无。问顿渐之義。岂由生数。 <lb ed="X" n="0021b10"/><lb ed="R053" n="0042a01"/>若不由者。何事须言。答有二释。一云。擧生数等。意显 <lb ed="X" n="0021b11"/><lb ed="R053" n="0042a02"/>得圣。得圣得有学无学别。显二差别。幷能迴趣。非言 <lb ed="X" n="0021b12"/><lb ed="R053" n="0042a03"/>生数。证渐悟義。二云。无学迴心。必名渐悟。有学迴心。 <lb ed="X" n="0021b13"/><lb ed="R053" n="0042a04"/>要取无学。方行大行。受变易等。故擧生数。证有学等。 <lb ed="X" n="0021b14"/><lb ed="R053" n="0042a05"/>名为渐悟。问何要得无学。方行大行等。答若至无学。 <lb ed="X" n="0021b15"/><lb ed="R053" n="0042a06"/>烦恼<anchor xml:id="nkr_note_add_0021b1501" n="0021b1501"/><anchor xml:id="beg0021b1501" n="0021b1501"/>已<anchor xml:id="end0021b1501"/>尽。更不受于长时生死。若有学位。未尽烦恼。 <lb ed="X" n="0021b16"/><lb ed="R053" n="0042a07"/>容得招生。为怖斯事。故取无学。方行大行。议曰。後释 <lb ed="X" n="0021b17"/><lb ed="R053" n="0042a08"/>违教。<persName>佛</persName>地论云。迴向菩提。或于学位。即能弃捨。求声 <lb ed="X" n="0021b18"/><lb ed="R053" n="0042a09"/>闻愿。或无学位。方能弃捨。若虽迴心。要取无学。岂不 <lb ed="X" n="0021b19"/><lb ed="R053" n="0042a10"/>违此有学之位弃捨之言。又云。学位迴心。即伏烦恼。 <lb ed="X" n="0021b20"/><lb ed="R053" n="0042a11"/>起定愿力。资现身因。令于长时生死相续。名不思议 <lb ed="X" n="0021b21"/><lb ed="R053" n="0042a12"/>变易生死。言即伏惑。明非无学。无学断故。準此学人。 <lb ed="X" n="0021b22"/><lb ed="R053" n="0042a13"/>得受变易。变易既得。即離长苦。何假要至无学方受。 <lb ed="X" n="0021b23"/><lb ed="R053" n="0042a14"/>问前释者。理虽可通。致生数言。亦非至要。但言二乘。 <lb ed="X" n="0021b24"/><lb ed="R053" n="0042a15"/>即乃苞尽。何藉生数。答若不言数。恐不能悉。学无学 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0021c" n="0021c"/> <lb ed="X" n="0021c01"/><lb ed="R053" n="0042a16"/>等。幷能迴趣。故非无要。</p> <lb ed="X" n="0021c02"/><lb ed="R053" n="0042a17"/><p xml:id="pX34p0021c0201">疏若从二凡者。二乘凡位。具二种姓。修二乘行。未得 <lb ed="X" n="0021c03"/><lb ed="R053" n="0042a18"/>二果。齐此<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0301" n="0021c0301"/><anchor xml:id="beg0021c0301" n="0021c0301"/>已<anchor xml:id="end0021c0301"/>还。幷名二凡。</p> <lb ed="X" n="0021c04"/><lb ed="R053" n="0042b01"/><p xml:id="pX34p0021c0401">疏况复示有生数少等者。此依凡位。望去见道。说为 <lb ed="X" n="0021c05"/><lb ed="R053" n="0042b02"/>多少。问既约闻慧。而释于悟。何以生等。为理证耶。答 <lb ed="X" n="0021c06"/><lb ed="R053" n="0042b03"/>有二释。一云。虽二凡位发心向大。然要至彼二乘见 <lb ed="X" n="0021c07"/><lb ed="R053" n="0042b04"/>道。後方修大。以抉择等。有定生时。一坐等故。若不至 <lb ed="X" n="0021c08"/><lb ed="R053" n="0042b05"/>见。云何得名<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0801" n="0021c0801"/><anchor xml:id="beg0021c0801" n="0021c0801"/>已<anchor xml:id="end0021c0801"/>定生耶。设未定生。亦须入见。所以然 <lb ed="X" n="0021c09"/><lb ed="R053" n="0042b06"/>者。为怖长时生死苦故。若见入<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0901" n="0021c0901"/><anchor xml:id="beg0021c0901" n="0021c0901"/>已<anchor xml:id="end0021c0901"/>。即受变易。若不尔 <lb ed="X" n="0021c10"/><lb ed="R053" n="0042b07"/>者。二大劫来。受生死苦。故约生数而<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c1001" n="0021c1001"/><anchor xml:id="beg0021c1001" n="0021c1001"/>已<anchor xml:id="end0021c1001"/>为证。二云。但 <lb ed="X" n="0021c11"/><lb ed="R053" n="0042b08"/>曾发二心。曾修二行。即名渐悟。况复亦有去二见道。 <lb ed="X" n="0021c12"/><lb ed="R053" n="0042b09"/>生数近者。不名渐悟。言生数者。意证久修。亦名渐悟。 <lb ed="X" n="0021c13"/><lb ed="R053" n="0042b10"/>非以生数。证彼入见。方行大乘行。议曰。前释是本而 <lb ed="X" n="0021c14"/><lb ed="R053" n="0042b11"/>有多过。如决中斥。後解理通。然非是彼师之本意。疏 <lb ed="X" n="0021c15"/><lb ed="R053" n="0042b12"/>中两释。约生数者。非疏家意。疏主往在薮门敷阐。诸 <lb ed="X" n="0021c16"/><lb ed="R053" n="0042b13"/>德诤此顿渐之義。有人约此生数以判。故叙之耳。疏 <lb ed="X" n="0021c17"/><lb ed="R053" n="0042b14"/>主但據或得二圣。或行二行。迴趣大者。即名渐悟。</p> <lb ed="X" n="0021c18"/><lb ed="R053" n="0042b15"/><p xml:id="pX34p0021c1801">疏三种练磨心者。一菩提廣大屈。引他况<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c1801" n="0021c1801"/><anchor xml:id="beg0021c1801" n="0021c1801"/>己<anchor xml:id="end0021c1801"/>练。二万 <lb ed="X" n="0021c19"/><lb ed="R053" n="0042b16"/>行难修屈。省<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c1901" n="0021c1901"/><anchor xml:id="beg0021c1901" n="0021c1901"/>己<anchor xml:id="end0021c1901"/>增修练。三转依难证屈。引粗况妙练。 <lb ed="X" n="0021c20"/><lb ed="R053" n="0042b17"/>无性摄论第六卷云。无量诸世界。无量人有情。刹那 <lb ed="X" n="0021c21"/><lb ed="R053" n="0042b18"/>刹那。证觉无上正等菩提。是为第一练磨其心者。解 <lb ed="X" n="0021c22"/><lb ed="R053" n="0043a01"/>云。无量界者。显处无边。无量人等者。明趣无限。刹那 <lb ed="X" n="0021c23"/><lb ed="R053" n="0043a02"/>刹那者。时无有障。证觉等者。显前无障。修因成就。故 <lb ed="X" n="0021c24"/><lb ed="R053" n="0043a03"/>证菩提。此幷引他。文无例<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c2401" n="0021c2401"/><anchor xml:id="beg0021c2401" n="0021c2401"/>已<anchor xml:id="end0021c2401"/>。准下二练。亦合有也。此 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0022a" n="0022a"/> <lb ed="X" n="0022a01"/><lb ed="R053" n="0043a04"/>意例云。彼无量界他音情等。于念念顷。皆能发心。证 <lb ed="X" n="0022a02"/><lb ed="R053" n="0043a05"/>菩提果。我既与彼。同有<persName>佛</persName>性。何不发心亦趣菩提。而 <lb ed="X" n="0022a03"/><lb ed="R053" n="0043a06"/>退屈耶。第二论云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022001" n="0022001"/>依此意乐。能行施等波罗蜜多。我 <lb ed="X" n="0022a04"/><lb ed="R053" n="0043a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0401" n="0022a0401"/><anchor xml:id="beg0022a0401" n="0022a0401"/>已<anchor xml:id="end0022a0401"/>获得如是意乐。我由此故。少用功力。修习施等波 <lb ed="X" n="0022a05"/><lb ed="R053" n="0043a08"/>罗蜜多。当得圆满。是为第二等者。解云。由此意乐者。 <lb ed="X" n="0022a06"/><lb ed="R053" n="0043a09"/>显他<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0601" n="0022a0601"/><anchor xml:id="beg0022a0601" n="0022a0601"/>已<anchor xml:id="end0022a0601"/>发菩提心故。为六度等因。能行施等者。明地 <lb ed="X" n="0022a07"/><lb ed="R053" n="0043a10"/>因因行施等果。此幷引他。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0701" n="0022a0701"/><anchor xml:id="beg0022a0701" n="0022a0701"/>已<anchor xml:id="end0022a0701"/>获得如是意乐者。明 <lb ed="X" n="0022a08"/><lb ed="R053" n="0043a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0801" n="0022a0801"/><anchor xml:id="beg0022a0801" n="0022a0801"/>己<anchor xml:id="end0022a0801"/>亦得六度等因。我由此故等者。显<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0802" n="0022a0802"/><anchor xml:id="beg0022a0802" n="0022a0802"/>己<anchor xml:id="end0022a0802"/>亦能速圆行 <lb ed="X" n="0022a09"/><lb ed="R053" n="0043a12"/>果。第三论云。若有成就诸有障善。于命终时。即便可 <lb ed="X" n="0022a10"/><lb ed="R053" n="0043a13"/>爱一切自体。圆满而生。我有妙善。无障碍善。云何尔 <lb ed="X" n="0022a11"/><lb ed="R053" n="0043a14"/>时不当获得一切圆满等者。解云。若有等者。引他障 <lb ed="X" n="0022a12"/><lb ed="R053" n="0043a15"/>善。于命终等者。明他因彼障善得果。此总引他。四菩 <lb ed="X" n="0022a13"/><lb ed="R053" n="0043a16"/>萨行菩提分等。名妙无障。十地位中。由证真故。名之 <lb ed="X" n="0022a14"/><lb ed="R053" n="0043a17"/>为妙。金刚无碍。能除障故。名无障善。此幷明自有妙 <lb ed="X" n="0022a15"/><lb ed="R053" n="0043a18"/>善因。云何尔时等者。由金刚等。既能除障。得<persName>佛</persName>果故。 <lb ed="X" n="0022a16"/><lb ed="R053" n="0043b01"/>是故<persName>佛</persName>果自然圆满。明<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a1601" n="0022a1601"/><anchor xml:id="beg0022a1601" n="0022a1601"/>己<anchor xml:id="end0022a1601"/>因因复得<persName>佛</persName>果。问作三练 <lb ed="X" n="0022a17"/><lb ed="R053" n="0043b02"/>磨。未登圣位。云何得言我有妙善。及无障善。答从当 <lb ed="X" n="0022a18"/><lb ed="R053" n="0043b03"/>为论。若修不息。必得二善。二善既有。何不得果。非时 <lb ed="X" n="0022a19"/><lb ed="R053" n="0043b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0022a1901" n="0022a1901"/><anchor xml:id="beg0022a1901" n="0022a1901"/>已<anchor xml:id="end0022a1901"/>得。名有妙善。问此三练磨。在何位地。答有二释。一 <lb ed="X" n="0022a20"/><lb ed="R053" n="0043b05"/>云。总在十信初位。二云。第一在十信前。及十信中。第 <lb ed="X" n="0022a21"/><lb ed="R053" n="0043b06"/>二在後十解前。及十解位。第三在彼十迴向前。及迴 <lb ed="X" n="0022a22"/><lb ed="R053" n="0043b07"/>向位。故唯识云。此资粮位。于二种障。虽未伏除。修勝 <lb ed="X" n="0022a23"/><lb ed="R053" n="0043b08"/>行时。有三退屈。而能三事。练磨其心。坚固炽燃。修诸 <lb ed="X" n="0022a24"/><lb ed="R053" n="0043b09"/>勝行。问三种练磨。通能所治。及以所练。各以何法。而 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0022b" n="0022b"/> <lb ed="X" n="0022b01"/><lb ed="R053" n="0043b10"/>为自性。答能练总。以闻思二慧。而为自体。由闻于他。 <lb ed="X" n="0022b02"/><lb ed="R053" n="0043b11"/>发心修行。引他例<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b0201" n="0022b0201"/><anchor xml:id="beg0022b0201" n="0022b0201"/>已<anchor xml:id="end0022b0201"/>。<g ref="#CB15081">策</g>发自心。比量智故。故是闻慧。 <lb ed="X" n="0022b03"/><lb ed="R053" n="0043b12"/>所练体者。本有种姓。及菩提心。四菩萨行。菩提分等。 <lb ed="X" n="0022b04"/><lb ed="R053" n="0043b13"/>所治即是三种退屈。所知障摄。即彼为体。由横思量。 <lb ed="X" n="0022b05"/><lb ed="R053" n="0043b14"/>谓自无能。谓菩提心。非众行因。谓果难得。故是法执。 <lb ed="X" n="0022b06"/><lb ed="R053" n="0043b15"/>所知障摄。问练磨者何義。答谓<g ref="#CB15081">策</g>擧心。令其猛利。对 <lb ed="X" n="0022b07"/><lb ed="R053" n="0043b16"/>治退屈。是练磨義。亦犹练金。复似磨镜令心纯净。立 <lb ed="X" n="0022b08"/><lb ed="R053" n="0043b17"/>练磨名。廣如唯识钞疏。断除四处障者。如无性摄论 <lb ed="X" n="0022b09"/><lb ed="R053" n="0043b18"/>第六。第一论云。由離声闻独觉作意。断作意故者。解 <lb ed="X" n="0022b10"/><lb ed="R053" n="0044a01"/>云。由者因義。由離作意障。能入所知相。馀三準此。言 <lb ed="X" n="0022b11"/><lb ed="R053" n="0044a02"/>断作意故者。释離作意之所由也。此言断者。但是伏 <lb ed="X" n="0022b12"/><lb ed="R053" n="0044a03"/>也。後三亦尔。此意说云。初修菩萨。见生死苦。涅槃为 <lb ed="X" n="0022b13"/><lb ed="R053" n="0044a04"/>乐。欲捨生死。欣趣涅槃。此即名为二乘作意。障大菩 <lb ed="X" n="0022b14"/><lb ed="R053" n="0044a05"/>提。故须先断。由观生死涅槃。同无相性。及修大悲。断 <lb ed="X" n="0022b15"/><lb ed="R053" n="0044a06"/>执小乘生死作意。作意即障。持业释名。或二无学执 <lb ed="X" n="0022b16"/><lb ed="R053" n="0044a07"/>自乘极。不趣大乘。或二有学执趣二果。不乐大乘。或 <lb ed="X" n="0022b17"/><lb ed="R053" n="0044a08"/>见道前。二乘凡夫。欣求二果。此等幷名二乘作意。议 <lb ed="X" n="0022b18"/><lb ed="R053" n="0044a09"/>曰。前二释本。准後两释。理亦无违。通四不爽。第二论 <lb ed="X" n="0022b19"/><lb ed="R053" n="0044a10"/>云。由于大乘诸疑離。疑以能永断异慧疑故者。解云。 <lb ed="X" n="0022b20"/><lb ed="R053" n="0044a11"/>虽離于前二乘作意。于大乘教种种法门。先起疑惑。 <lb ed="X" n="0022b21"/><lb ed="R053" n="0044a12"/>後执一是。便撥馀非。即是慧能。此慧邪倒。与正不同。 <lb ed="X" n="0022b22"/><lb ed="R053" n="0044a13"/>故云异也。体即法执。邪见所摄。故<name role="" type="person">世亲</name>云。此中异慧。 <lb ed="X" n="0022b23"/><lb ed="R053" n="0044a14"/>谓鄙恶慧。于理动摇。疑谓犹豫。作三性观。异慧及疑。 <lb ed="X" n="0022b24"/><lb ed="R053" n="0044a15"/>永不复转。名为永断。异慧及疑。亦即是障。问标云诸 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0022c" n="0022c"/> <lb ed="X" n="0022c01"/><lb ed="R053" n="0044a16"/>疑離疑。離疑之言。目于何法。答有四释。一云。能断彼 <lb ed="X" n="0022c02"/><lb ed="R053" n="0044a17"/>疑。名为離疑。二云。云诸疑者。即二乘人。言離疑者。渐 <lb ed="X" n="0022c03"/><lb ed="R053" n="0044a18"/>顿菩萨。合而为文。云诸疑離疑。三云。不定种姓诸小 <lb ed="X" n="0022c04"/><lb ed="R053" n="0044b01"/>菩萨。虽先发心。至第六住前。然于大行。起悬崖想。数 <lb ed="X" n="0022c05"/><lb ed="R053" n="0044b02"/>数退屈。遂起疑心。为得不得。名为诸疑。欲就二乘心 <lb ed="X" n="0022c06"/><lb ed="R053" n="0044b03"/>生决定。名为離疑。四云。诸小菩萨。先于<persName>佛</persName>说显密三 <lb ed="X" n="0022c07"/><lb ed="R053" n="0044b04"/>藏种种不同。而生疑惑。名为诸疑。後执一是。斥馀为 <lb ed="X" n="0022c08"/><lb ed="R053" n="0044b05"/>非。自为决定。名为離疑。據实未悟。依彼妄解。名为離 <lb ed="X" n="0022c09"/><lb ed="R053" n="0044b06"/>疑。议曰。第一解正。所以然者。答本论问云。云何能入 <lb ed="X" n="0022c10"/><lb ed="R053" n="0044b07"/>所应知相。彼总答云。由断四处障等能入。下别释中。 <lb ed="X" n="0022c11"/><lb ed="R053" n="0044b08"/>四种皆说能所二治。若離疑言。不自能治。第二将何 <lb ed="X" n="0022c12"/><lb ed="R053" n="0044b09"/>为能治耶。若言第二不说能治。何故馀有。此独无耶。 <lb ed="X" n="0022c13"/><lb ed="R053" n="0044b10"/>故離疑言。显能離也。若尔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022002" n="0022002"/>故第一第三先说離言。第 <lb ed="X" n="0022c14"/><lb ed="R053" n="0044b11"/>二能離下方言耶。答阿毘达摩。性相而求。逐便即言。 <lb ed="X" n="0022c15"/><lb ed="R053" n="0044b12"/>何责先後。第四亦复言无分别。岂无分别亦是障耶。 <lb ed="X" n="0022c16"/><lb ed="R053" n="0044b13"/>然第四释。理亦少通。然非论意。故亦不取。有人断前 <lb ed="X" n="0022c17"/><lb ed="R053" n="0044b14"/>第三解正。难第一云。疑既<anchor xml:id="nkr_note_add_0022c1701" n="0022c1701"/><anchor xml:id="beg0022c1701" n="0022c1701"/>已<anchor xml:id="end0022c1701"/>離。云何名障。此断全非。 <lb ed="X" n="0022c18"/><lb ed="R053" n="0044b15"/>说疑异慧。名之为障。由離此障。入所知相。于理何失。 <lb ed="X" n="0022c19"/><lb ed="R053" n="0044b16"/>审披本论。藏否自现。第三论云。由離所闻所思法中 <lb ed="X" n="0022c20"/><lb ed="R053" n="0044b17"/>我我所执断法执故者。解云。虽離诸疑。然随所闻。若 <lb ed="X" n="0022c21"/><lb ed="R053" n="0044b18"/>教義等。皆执有性。便障唯识法空观智。故断法执。方 <lb ed="X" n="0022c22"/><lb ed="R053" n="0045a01"/>入真观。故释论云。执著皆无。于其勝義。证现观故。第 <lb ed="X" n="0022c23"/><lb ed="R053" n="0045a02"/>四论云。由于现前现住安立一切相中无所作意无 <lb ed="X" n="0022c24"/><lb ed="R053" n="0045a03"/>所分别断分别故者。解云。于此安立现前相中。而无 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0023a" n="0023a"/> <lb ed="X" n="0023a01"/><lb ed="R053" n="0045a04"/>作意。及離分别。断分别言。而通一切分别之法。若随 <lb ed="X" n="0023a02"/><lb ed="R053" n="0045a05"/>别说。是忍一位。能观之智。此即勝障。入初地时。息灭 <lb ed="X" n="0023a03"/><lb ed="R053" n="0045a06"/>名断。问何以复须断此忍位分别智观。答此忍虽離 <lb ed="X" n="0023a04"/><lb ed="R053" n="0045a07"/>能所分别法执。然自有彼微细分别。障彼初地无分 <lb ed="X" n="0023a05"/><lb ed="R053" n="0045a08"/>别智。故须灭也。释论云。谓于现前至悉能永離者。解 <lb ed="X" n="0023a06"/><lb ed="R053" n="0045a09"/>云。此幷擧彼離缘之境。言谓于现前任运而转色等 <lb ed="X" n="0023a07"/><lb ed="R053" n="0045a10"/>现住者。业所引境也。即大地等。言及作功用诸骨锁 <lb ed="X" n="0023a08"/><lb ed="R053" n="0045a11"/>等净定安立者。定所引境。言一切所缘诸境界相作 <lb ed="X" n="0023a09"/><lb ed="R053" n="0045a12"/>意分别悉能永断者于前定散二境之上。能分别心 <lb ed="X" n="0023a10"/><lb ed="R053" n="0045a13"/>一切永伏。此上幷明離缘染法分别。言乃至一切诸 <lb ed="X" n="0023a11"/><lb ed="R053" n="0045a14"/><persName>佛</persName>菩萨波罗蜜等如是等相执著分别悉能永離者。 <lb ed="X" n="0023a12"/><lb ed="R053" n="0045a15"/>言<persName>佛</persName>菩萨者。净法假境。波罗蜜等。净法实境。于此等 <lb ed="X" n="0023a13"/><lb ed="R053" n="0045a16"/>境。能执分别。悉能永離。明離缘净境分别。问何者为 <lb ed="X" n="0023a14"/><lb ed="R053" n="0045a17"/>处。答处所即四所障。由此四障。障四观行。从彼所障。 <lb ed="X" n="0023a15"/><lb ed="R053" n="0045a18"/>名之为处。或此四障。是分别心所居之处。障即是处。 <lb ed="X" n="0023a16"/><lb ed="R053" n="0045b01"/>前释依主。後释持业。此中总意。初二障彼厌小欣大 <lb ed="X" n="0023a17"/><lb ed="R053" n="0045b02"/>之行。後二障彼捨妄证真之行。故得障名。若能断智。 <lb ed="X" n="0023a18"/><lb ed="R053" n="0045b03"/>即观无相。及于三性。由证法空。证无能所。断分别心。 <lb ed="X" n="0023a19"/><lb ed="R053" n="0045b04"/>如次四智断彼四障。问于何地位。断四障耶。答在十 <lb ed="X" n="0023a20"/><lb ed="R053" n="0045b05"/>信位。断于初障。由離小心。初入大乘十信位故。在十 <lb ed="X" n="0023a21"/><lb ed="R053" n="0045b06"/>解位。断第二障。由于大乘離疑惑故。而得正解。修菩 <lb ed="X" n="0023a22"/><lb ed="R053" n="0045b07"/>萨行。在十迴向。乃至忍位。断第三障。由作遍计。观遣 <lb ed="X" n="0023a23"/><lb ed="R053" n="0045b08"/>所执。故在第一。断第四障。由此第一分别观智。加行 <lb ed="X" n="0023a24"/><lb ed="R053" n="0045b09"/>息灭。得成初地最上觉故。若據相违正灭言之。断分 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0023b" n="0023b"/> <lb ed="X" n="0023b01"/><lb ed="R053" n="0045b10"/>别位。即在初地。成此第四離分别障。论引颂云。现前 <lb ed="X" n="0023b02"/><lb ed="R053" n="0045b11"/>自然住。安立一切相。智者不分别。得最上菩提。解云。 <lb ed="X" n="0023b03"/><lb ed="R053" n="0045b12"/>言现前者。通说定散二境当心。名现前也。自然住者。 <lb ed="X" n="0023b04"/><lb ed="R053" n="0045b13"/>别显散境。言安立者。别明定境。一切相者。双显前二 <lb ed="X" n="0023b05"/><lb ed="R053" n="0045b14"/>定散境相。智者不分别者。離能取心。得上菩提者。離 <lb ed="X" n="0023b06"/><lb ed="R053" n="0045b15"/>障得果。即以初地。名上菩提。形于地前。故称最上。</p> <lb ed="X" n="0023b07"/><lb ed="R053" n="0045b16"/><p xml:id="pX34p0023b0701">疏缘法義为境者。法者即文。義者所诠。无性摄论第 <lb ed="X" n="0023b08"/><lb ed="R053" n="0045b17"/>六云。似文似義。释论云。似外相转。实唯在因。準此即 <lb ed="X" n="0023b09"/><lb ed="R053" n="0045b18"/>以有似于无。内似外也。</p> <lb ed="X" n="0023b10"/><lb ed="R053" n="0046a01"/><p xml:id="pX34p0023b1001">疏由此摄论至即二种者。摄论一三两种之障。亦即 <lb ed="X" n="0023b11"/><lb ed="R053" n="0046a02"/>同此離执之義。</p> <lb ed="X" n="0023b12"/><lb ed="R053" n="0046a03"/><p xml:id="pX34p0023b1201">疏诸疑離疑即是前者。摄论第二诸疑離疑。此前第 <lb ed="X" n="0023b13"/><lb ed="R053" n="0046a04"/>一破疑中摄。</p> <lb ed="X" n="0023b14"/><lb ed="R053" n="0046a05"/><p xml:id="pX34p0023b1401">疏<persName>佛</persName>自成道未为声闻授记等者。问准提谓等经。授 <lb ed="X" n="0023b15"/><lb ed="R053" n="0046a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0023001" n="0023001"/>價人等。成<persName>佛</persName>之记。價人之中。亦有声闻。云何得言前 <lb ed="X" n="0023b16"/><lb ed="R053" n="0046a07"/>未记彼。答彼文言总。而意授彼提谓等记。若不尔者。 <lb ed="X" n="0023b17"/><lb ed="R053" n="0046a08"/>云何此经言未曾说汝等当得成<persName>佛</persName>道。故知彼经。文 <lb ed="X" n="0023b18"/><lb ed="R053" n="0046a09"/>合意别。</p> <lb ed="X" n="0023b19"/><lb ed="R053" n="0046a10"/><p xml:id="pX34p0023b1901">疏有<persName>佛</persName>子心净等者。问若先未行。今说令行。可名彰 <lb ed="X" n="0023b20"/><lb ed="R053" n="0046a11"/>行。<persName>佛</persName>子心净。即先<anchor xml:id="nkr_note_add_0023b2001" n="0023b2001"/><anchor xml:id="beg0023b2001" n="0023b2001"/>已<anchor xml:id="end0023b2001"/>行。如何得言今说法花。为彰行 <lb ed="X" n="0023b21"/><lb ed="R053" n="0046a12"/>耶。答擧大前行。令复小者。亦冀行之。擧勝引劣。冀令 <lb ed="X" n="0023b22"/><lb ed="R053" n="0046a13"/>二乘见贤思齐。亦不违也。此经上下多有此妨。仿斯 <lb ed="X" n="0023b23"/><lb ed="R053" n="0046a14"/>通释。</p> <lb ed="X" n="0023b24"/><lb ed="R053" n="0046a15"/><p xml:id="pX34p0023b2401">疏要由修慧福等者。略有四释。一云。初之五句。如次 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0023c" n="0023c"/> <lb ed="X" n="0023c01"/><lb ed="R053" n="0046a16"/>配彼眷属境界文字实相观照般若。幷名因行。第六 <lb ed="X" n="0023c02"/><lb ed="R053" n="0046a17"/>一句。即一乘果。由前五因。得此果故。二云。初句资粮 <lb ed="X" n="0023c03"/><lb ed="R053" n="0046a18"/>位。而依外门。修福慧故。次句加行。能依定门。观空有 <lb ed="X" n="0023c04"/><lb ed="R053" n="0046b01"/>故。即此加行。依似文義。名依教诠。即此依教。悟自性 <lb ed="X" n="0023c05"/><lb ed="R053" n="0046b02"/>等。假有实无。名究玄理。得入见道。名真解起。证所证 <lb ed="X" n="0023c06"/><lb ed="R053" n="0046b03"/>理。名悟一乘。三云。初之两句。明修福慧空有二行。次 <lb ed="X" n="0023c07"/><lb ed="R053" n="0046b04"/>之四句。明观教理行果四种。虽云修行。未知如何可 <lb ed="X" n="0023c08"/><lb ed="R053" n="0046b05"/>以修之。故擧教等。令依修习。四云。初句意彰创所修 <lb ed="X" n="0023c09"/><lb ed="R053" n="0046b06"/>行。次句因行智达空有。第三句明要持于教。第四句 <lb ed="X" n="0023c10"/><lb ed="R053" n="0046b07"/>显而善决释三藏妙旨。第五句意。由前四事。正智得 <lb ed="X" n="0023c11"/><lb ed="R053" n="0046b08"/>生。第六句者。显因上五种修所悟理。问本彰于行。何 <lb ed="X" n="0023c12"/><lb ed="R053" n="0046b09"/>故说彼理教等耶。答虽言于行。要在现等。若不因诠。 <lb ed="X" n="0023c13"/><lb ed="R053" n="0046b10"/>行从何起。不知理果而何所欣。故说无失。议曰。第二 <lb ed="X" n="0023c14"/><lb ed="R053" n="0046b11"/>释位稍局也。岂登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0023c1401" n="0023c1401"/><anchor xml:id="beg0023c1401" n="0023c1401"/>已<anchor xml:id="end0023c1401"/>。不修行耶。馀三随应。理可通 <lb ed="X" n="0023c15"/><lb ed="R053" n="0046b12"/>矣。</p> <lb ed="X" n="0023c16"/><lb ed="R053" n="0046b13"/><p xml:id="pX34p0023c1601">疏因即七地等者。第七地中。亦摄于果。从多总相。说 <lb ed="X" n="0023c17"/><lb ed="R053" n="0046b14"/>为因也。</p> <lb ed="X" n="0023c18"/><lb ed="R053" n="0046b15"/><p xml:id="pX34p0023c1801">疏下随所应幷皆具配者。下文廣散。不可繁谈。今略 <lb ed="X" n="0023c19"/><lb ed="R053" n="0046b16"/>序之。示方隅耳。列名如次。此不别说。舍利弗等。在法 <lb ed="X" n="0023c20"/><lb ed="R053" n="0046b17"/>华会。未解一乘。未趣大前。名种姓地。或初发心。亦种 <lb ed="X" n="0023c21"/><lb ed="R053" n="0046b18"/>姓地。经二万劫。到十信故。分别功德品云。八世界众 <lb ed="X" n="0023c22"/><lb ed="R053" n="0047a01"/>生。发菩提心。观音品云。八万众生。发无等心。此等幷 <lb ed="X" n="0023c23"/><lb ed="R053" n="0047a02"/>名勝解行地。分别功德品云众生得无生法忍。天亲 <lb ed="X" n="0023c24"/><lb ed="R053" n="0047a03"/>释云。而是初地即是第三增上意乐地。又云。菩萨得 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0024a" n="0024a"/> <lb ed="X" n="0024a01"/><lb ed="R053" n="0047a04"/>闻持陀罗尼门。亦得旋陀罗尼。一相而言。即是第四 <lb ed="X" n="0024a02"/><lb ed="R053" n="0047a05"/>行正行地。又云。菩萨能转不退法轮。即当第五决定 <lb ed="X" n="0024a03"/><lb ed="R053" n="0047a06"/>地摄。又云。菩萨得乐说辩才。即属第六决定行地。又 <lb ed="X" n="0024a04"/><lb ed="R053" n="0047a07"/>云。菩萨能转淸净法轮。即是第七究竟地中菩萨位 <lb ed="X" n="0024a05"/><lb ed="R053" n="0047a08"/>摄。寿量亦明三身<persName>佛</persName>果。即第七地果究竟摄。彼等经 <lb ed="X" n="0024a06"/><lb ed="R053" n="0047a09"/>文。下疏自具。故不缕说。四菩萨行。亦如次列。下疏自 <lb ed="X" n="0024a07"/><lb ed="R053" n="0047a10"/>明。故亦不说。</p> <lb ed="X" n="0024a08"/><lb ed="R053" n="0047a11"/><p xml:id="pX34p0024a0801">疏利今後明记声闻等者。问授记何不在前。彰记门 <lb ed="X" n="0024a09"/><lb ed="R053" n="0047a12"/>摄。答前门总谈。而为记莂。後门别说。利益不同。故分 <lb ed="X" n="0024a10"/><lb ed="R053" n="0047a13"/>二门。亦无失矣。</p> <lb ed="X" n="0024a11"/><lb ed="R053" n="0047a14"/><p xml:id="pX34p0024a1101">疏别记等者。问法明普明。二种不同。何名同耶。答法 <lb ed="X" n="0024a12"/><lb ed="R053" n="0047a15"/>普虽异。明名同故。故名同记。若尔善现名为名相。学 <lb ed="X" n="0024a13"/><lb ed="R053" n="0047a16"/>无学等名为宝相。相名同故。应名同记。答经品不同。 <lb ed="X" n="0024a14"/><lb ed="R053" n="0047a17"/>根性亦异。不可为例。问品同性等。即名同记。庆喜罗 <lb ed="X" n="0024a15"/><lb ed="R053" n="0047a18"/>睺。性等品同。应名同记。答性品虽同。名不同故。或庆 <lb ed="X" n="0024a16"/><lb ed="R053" n="0047b01"/>喜等。名同无失。为别于前。故名後记。随擧一边。不可 <lb ed="X" n="0024a17"/><lb ed="R053" n="0047b02"/>齐责。不如前释。然有释云。庆喜罗睺。非众所识。得後 <lb ed="X" n="0024a18"/><lb ed="R053" n="0047b03"/>记名。而经中言众望足者。罗睺自言。非<persName>佛</persName>说故。不可 <lb ed="X" n="0024a19"/><lb ed="R053" n="0047b04"/>信也。议曰。此释违经。而亦乖论。序品歎德而总结云。 <lb ed="X" n="0024a20"/><lb ed="R053" n="0047b05"/>众所知识。论中但云。学无学等。非众识故。若尔庆等 <lb ed="X" n="0024a21"/><lb ed="R053" n="0047b06"/>应非後记。论不言故。答擧多摄少。後记何违根性与 <lb ed="X" n="0024a22"/><lb ed="R053" n="0047b07"/>品。而幷同故。</p> <lb ed="X" n="0024a23"/><lb ed="R053" n="0047b08"/><p xml:id="pX34p0024a2301">疏与天女记者。法师品中。言八部等。一切闻经。皆与 <lb ed="X" n="0024a24"/><lb ed="R053" n="0047b09"/>授记。據此文宽。得有天女。或但此经通记之处。即摄 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0024b" n="0024b"/> <lb ed="X" n="0024b01"/><lb ed="R053" n="0047b10"/>天女。非侷一品。古有二释。一云。<name role="" type="person">耶输陀罗</name>。是天女也。 <lb ed="X" n="0024b02"/><lb ed="R053" n="0047b11"/>父是乐神。犍闼婆故。二云。法花文中。不见天女得记 <lb ed="X" n="0024b03"/><lb ed="R053" n="0047b12"/>之处。但有龙女。或可即名龙女以为天女。近传释云。 <lb ed="X" n="0024b04"/><lb ed="R053" n="0047b13"/>法师品及法师功德品。亦兼天女。议曰。古解近传。俱 <lb ed="X" n="0024b05"/><lb ed="R053" n="0047b14"/>违正教。设纵耶输是乐神女。乐神非天。何名天女。准 <lb ed="X" n="0024b06"/><lb ed="R053" n="0047b15"/>本行经。耶输非彼乐神之女。不可救言依主名天。经 <lb ed="X" n="0024b07"/><lb ed="R053" n="0047b16"/>如下引。龙既非天。女非天女。又复释迦不与彼记。经 <lb ed="X" n="0024b08"/><lb ed="R053" n="0047b17"/>既明文。披之自悉。近传解者。案彼法师功德品云。男 <lb ed="X" n="0024b09"/><lb ed="R053" n="0047b18"/>子女人。持经皆得六根淸净。不言得<persName>佛</persName>。不可违文以 <lb ed="X" n="0024b10"/><lb ed="R053" n="0048a01"/>意断也。</p> <lb ed="X" n="0024b11"/><lb ed="R053" n="0048a02"/><p xml:id="pX34p0024b1101">疏如提婆品<note place="inline">至</note>合四位益者。问前二位。为是此界。为 <lb ed="X" n="0024b12"/><lb ed="R053" n="0048a03"/>彼方耶。若是彼方。何开此经现益之事。若此界者。经 <lb ed="X" n="0024b13"/><lb ed="R053" n="0048a04"/>无明文。以何为准。又复疏主下释彼文云。前二位彼 <lb ed="X" n="0024b14"/><lb ed="R053" n="0048a05"/>土得益。一何<g ref="#CB04609">矛</g><g ref="#CB05009">盾</g>。答准下上疏。疏有二意。一者。四位 <lb ed="X" n="0024b15"/><lb ed="R053" n="0048a06"/>总此界益。故判四位。总名利今。二者。前二彼界之益。 <lb ed="X" n="0024b16"/><lb ed="R053" n="0048a07"/>经文形势。有此难准。故为二释。问四位之中。第二第 <lb ed="X" n="0024b17"/><lb ed="R053" n="0048a08"/>四。而云记者。何<persName>佛</persName>记耶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024001" n="0024001"/>益为二释。或即彼<persName>佛</persName>。或即释 <lb ed="X" n="0024b18"/><lb ed="R053" n="0048a09"/>迦。文不明言。任情取捨。问彼<persName>佛</persName>者。何名现益。答由闻 <lb ed="X" n="0024b19"/><lb ed="R053" n="0048a10"/>法花。赖彼<persName>佛</persName>记。亦名现利。问既得授记。何不属彼果 <lb ed="X" n="0024b20"/><lb ed="R053" n="0048a11"/>记利中。益虽云得记。文不说为成<persName>佛</persName>之事。但可记彼 <lb ed="X" n="0024b21"/><lb ed="R053" n="0048a12"/>地位等事。故非属果。或由非是释迦记故。故非果记。 <lb ed="X" n="0024b22"/><lb ed="R053" n="0048a13"/>议曰。後解非也。有何所以。馀<persName>佛</persName>授记。非得果名。独释 <lb ed="X" n="0024b23"/><lb ed="R053" n="0048a14"/>迦尔。故前为善。</p> <lb ed="X" n="0024b24"/><lb ed="R053" n="0048a15"/><p xml:id="pX34p0024b2401">疏若往僧坊至帝坐处等者。问闻他随喜。福尙无边。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0024c" n="0024c"/> <lb ed="X" n="0024c01"/><lb ed="R053" n="0048a16"/>自受持等。云何乃少。答理实无限。若具彰陈。恐诸小 <lb ed="X" n="0024c02"/><lb ed="R053" n="0048a17"/>智。心生狂乱。狐疑不信。故般若云。我若具说。心即狂 <lb ed="X" n="0024c03"/><lb ed="R053" n="0048a18"/>乱。是故略擧。随喜犹多。故知亲听。福不应寡。</p> <lb ed="X" n="0024c04"/><lb ed="R053" n="0048b01"/><p xml:id="pX34p0024c0401">疏四乘为实等者。勝鬘说彼四实一权。为对决定四 <lb ed="X" n="0024c05"/><lb ed="R053" n="0048b02"/>种機故。顿教大乘者。即四乘中。大乘是也。一乘权者。 <lb ed="X" n="0024c06"/><lb ed="R053" n="0048b03"/>即彼经会以前说。言唯一乘者。是权说也。问彼经上 <lb ed="X" n="0024c07"/><lb ed="R053" n="0048b04"/>下。总无此言。何以得知一权四实。答直據显文。彼似 <lb ed="X" n="0024c08"/><lb ed="R053" n="0048b05"/>非有。以理取教。教即非无。言四乘者。经云。摄受正法。</p> <lb ed="X" n="0024c09"/><lb ed="R053" n="0048b06"/><p xml:id="pX34p0024c0901">善男子。建立大地。荷四重任。乃至授以大乘。言一乘 <lb ed="X" n="0024c10"/><lb ed="R053" n="0048b07"/>者。经云。若<persName>如来</persName>随彼所欲而方便说。即是大乘。无有 <lb ed="X" n="0024c11"/><lb ed="R053" n="0048b08"/>二乘四乘。不言随欲方便故明四实一乘。即言随欲 <lb ed="X" n="0024c12"/><lb ed="R053" n="0048b09"/>方便。明说一权。若不尔者。随欲等言。何所彰表。问随 <lb ed="X" n="0024c13"/><lb ed="R053" n="0048b10"/>何意欲。说一无二。答如法花等。随不定意。说一无二。 <lb ed="X" n="0024c14"/><lb ed="R053" n="0048b11"/>勝鬘会之。云方便说。问若说一权。应唯三实。四中大 <lb ed="X" n="0024c15"/><lb ed="R053" n="0048b12"/>乘。即一乘故。答唯说一乘。不立馀运。此<persName>佛</persName>权说。名之 <lb ed="X" n="0024c16"/><lb ed="R053" n="0048b13"/>曰权。非大体无名为权也。四中大乘。对大根性。同馀 <lb ed="X" n="0024c17"/><lb ed="R053" n="0048b14"/>三乘。有所对器。故四名实。问四对定四。应器名实。一 <lb ed="X" n="0024c18"/><lb ed="R053" n="0048b15"/>对不定。随性非权。答望自不定。是实非权。形四定姓。 <lb ed="X" n="0024c19"/><lb ed="R053" n="0048b16"/>故权非实。</p> <lb ed="X" n="0024c20"/><lb ed="R053" n="0048b17"/><p xml:id="pX34p0024c2001">疏一乘是实二乘为权者。此法花说一实二权。问勝 <lb ed="X" n="0024c21"/><lb ed="R053" n="0048b18"/>鬘说四。同四重担。即言四实。一乘为权。法花说乘。同 <lb ed="X" n="0024c22"/><lb ed="R053" n="0049a01"/>诸草木。亦应一权三乘是实。答法花本为不定声闻。 <lb ed="X" n="0024c23"/><lb ed="R053" n="0049a02"/>故说一实。下因转破。说三草木。而非本故。故非三真。 <lb ed="X" n="0024c24"/><lb ed="R053" n="0049a03"/>理实若对定性而言。亦得名实。对望不同。故不相例。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0025a" n="0025a"/> <lb ed="X" n="0025a01"/><lb ed="R053" n="0049a04"/><p xml:id="pX34p0025a0101">疏三乘有行之教者。总对三乘。而说于有。三乘各依 <lb ed="X" n="0025a02"/><lb ed="R053" n="0049a05"/>自乘所观。观行差别。而为有也。有云。不定性人。有三 <lb ed="X" n="0025a03"/><lb ed="R053" n="0049a06"/>乘性。此人观于有空之时。名为三乘。非是有别三乘 <lb ed="X" n="0025a04"/><lb ed="R053" n="0049a07"/>之人名为三乘。议曰。後解违般若等。彼经自云。初转 <lb ed="X" n="0025a05"/><lb ed="R053" n="0049a08"/>法轮。三乘得益。各各不同。如疏自引。故前解善。</p> <lb ed="X" n="0025a06"/><lb ed="R053" n="0049a09"/><p xml:id="pX34p0025a0601">疏三乘同行空教者。对彼三乘总相说空。三根悟异。 <lb ed="X" n="0025a07"/><lb ed="R053" n="0049a10"/>二乘达我空。菩萨双悟。</p> <lb ed="X" n="0025a08"/><lb ed="R053" n="0049a11"/><p xml:id="pX34p0025a0801">疏先忏至谤法等罪者。问<persName>佛</persName>初成道。法犹未唱。云何 <lb ed="X" n="0025a09"/><lb ed="R053" n="0049a12"/>得有谤法之<g ref="#CB07703">愆</g>。而云悔耶。答罪通过现。<persName>佛</persName>示令悔。斯 <lb ed="X" n="0025a10"/><lb ed="R053" n="0049a13"/>亦何咎。</p> <lb ed="X" n="0025a11"/><lb ed="R053" n="0049a14"/><p xml:id="pX34p0025a1101">疏四大本净等者。悟四大等。本唯真理。離于妄执。故 <lb ed="X" n="0025a12"/><lb ed="R053" n="0049a15"/>名本净。又传三释。一云。于四大等。起贪等惑。令彼四 <lb ed="X" n="0025a13"/><lb ed="R053" n="0049a16"/>大成所缘缚。令断贪等。于彼四大。所缘缚断。故本净。 <lb ed="X" n="0025a14"/><lb ed="R053" n="0049a17"/>若五蕴六尘不善者。断无记離缚。故言本净。二云。若 <lb ed="X" n="0025a15"/><lb ed="R053" n="0049a18"/>地狱业所感四大。名为不净。由忏悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0025a1501" n="0025a1501"/><anchor xml:id="beg0025a1501" n="0025a1501"/>已<anchor xml:id="end0025a1501"/>。恶业自消。不 <lb ed="X" n="0025a16"/><lb ed="R053" n="0049b01"/>受彼果。故言本净。三云。四大是异熟果。感此本因。即 <lb ed="X" n="0025a17"/><lb ed="R053" n="0049b02"/>业感二。故名业惑。为四大本。由忏悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0025a1701" n="0025a1701"/><anchor xml:id="beg0025a1701" n="0025a1701"/>已<anchor xml:id="end0025a1701"/>。惑业自净。不 <lb ed="X" n="0025a18"/><lb ed="R053" n="0049b03"/>招恶果。故名本净。五蕴六尘。及五我等。皆準此知。议 <lb ed="X" n="0025a19"/><lb ed="R053" n="0049b04"/>曰。三释俱非。皆不明悟本净之体。若初释云。四大无 <lb ed="X" n="0025a20"/><lb ed="R053" n="0049b05"/>记。非自性染。然由缘缚。故得染名。離缚之时。名本净 <lb ed="X" n="0025a21"/><lb ed="R053" n="0049b06"/>者。若尔六尘五蕴不善。若断之时。何名本净。不善本 <lb ed="X" n="0025a22"/><lb ed="R053" n="0049b07"/>非无记性故。若谈真理。何乃不言。故为非也。若言色 <lb ed="X" n="0025a23"/><lb ed="R053" n="0049b08"/>声有是业者。恶引生而表善恶。名为善恶。非自性故。 <lb ed="X" n="0025a24"/><lb ed="R053" n="0049b09"/>名本净者。云何前言不善者断。又虽无记。岂非有漏。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0025b" n="0025b"/> <lb ed="X" n="0025b01"/><lb ed="R053" n="0049b10"/>有漏之法。云何净耶。第二非者。纵人天等所招四大。 <lb ed="X" n="0025b02"/><lb ed="R053" n="0049b11"/>从因等言。何不名染。馀过思准。第三非者。若忏悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0025b0201" n="0025b0201"/><anchor xml:id="beg0025b0201" n="0025b0201"/>已<anchor xml:id="end0025b0201"/>。 <lb ed="X" n="0025b03"/><lb ed="R053" n="0049b12"/>可不招果。云何得言惑业名净。未见圣言烦恼恶业 <lb ed="X" n="0025b04"/><lb ed="R053" n="0049b13"/>名净之处。若據真理。直言即悉何事何事。故为不可 <lb ed="X" n="0025b05"/><lb ed="R053" n="0049b14"/>今案觉爱难五时教。引提谓经等云。四大本无。乃至 <lb ed="X" n="0025b06"/><lb ed="R053" n="0049b15"/>六尘本无。又云。五我本净。是人无我。即此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025001" n="0025001"/>修明二空。 <lb ed="X" n="0025b07"/><lb ed="R053" n="0049b16"/>穷宗之说者。準此疏主。取意而谈。本无本净。義同文 <lb ed="X" n="0025b08"/><lb ed="R053" n="0049b17"/>异。或经有异。故不相违。悟四大等。明法空理。吾我本 <lb ed="X" n="0025b09"/><lb ed="R053" n="0049b18"/>净。明悟生空。疏本言五。而笔误也。有不知错。而因而 <lb ed="X" n="0025b10"/><lb ed="R053" n="0050a01"/>解之。翰墨徒施。终乖经本。故不录也。</p> <lb ed="X" n="0025b11"/><lb ed="R053" n="0050a02"/><p xml:id="pX34p0025b1101">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025002" n="0025002"/>價人得柔顺忍者。准仁王经。四五六地。名为顺忍。 <lb ed="X" n="0025b12"/><lb ed="R053" n="0050a03"/>相同二乘。顺无生故。依<persName>佛</persName>地经。唯第六地。名为顺忍。 <lb ed="X" n="0025b13"/><lb ed="R053" n="0050a04"/>论自释云。随顺无生法忍故。问何乃不同。答仁王总 <lb ed="X" n="0025b14"/><lb ed="R053" n="0050a05"/>约近远得名。<persName>佛</persName>地唯依近顺名顺。问柔者。何義。仁王 <lb ed="X" n="0025b15"/><lb ed="R053" n="0050a06"/><persName>佛</persName>地。何无柔言。答柔者调柔。我见若存。是非等起不。 <lb ed="X" n="0025b16"/><lb ed="R053" n="0050a07"/>名调柔。四地永亡。故得柔称。又此三地。能断害伴羸 <lb ed="X" n="0025b17"/><lb ed="R053" n="0050a08"/>劣随眠。得名柔也。廣略不同。故诸教异。</p> <lb ed="X" n="0025b18"/><lb ed="R053" n="0050a09"/><p xml:id="pX34p0025b1801">疏龙王得信忍者。按仁王经。初二三地。得不壞信。相 <lb ed="X" n="0025b19"/><lb ed="R053" n="0050a10"/>同世间。修施戒修。三品不同。总名信忍。而言龙者。化 <lb ed="X" n="0025b20"/><lb ed="R053" n="0050a11"/>相而言。实大菩萨。故花严云。阿耨池龙。出水给济瞻 <lb ed="X" n="0025b21"/><lb ed="R053" n="0050a12"/>部洲人。皆大菩萨。若不尔者。岂畜牲身。有得圣耶。若 <lb ed="X" n="0025b22"/><lb ed="R053" n="0050a13"/>许。便违一切圣教。</p> <lb ed="X" n="0025b23"/><lb ed="R053" n="0050a14"/><p xml:id="pX34p0025b2301">疏但为此曰至法轮方转者。此释外难。外难意云。为 <lb ed="X" n="0025b24"/><lb ed="R053" n="0050a15"/>提谓等。说法之日。有得圣者。何不当即名转法轮。至 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0025c" n="0025c"/> <lb ed="X" n="0025c01"/><lb ed="R053" n="0050a16"/>五比丘。始名为轮。答意如文。问经文自云。提谓等众。 <lb ed="X" n="0025c02"/><lb ed="R053" n="0050a17"/>得果大小。各各不同。何故不名三乘同观。答但言果 <lb ed="X" n="0025c03"/><lb ed="R053" n="0050a18"/>别。不说同观。问五比丘时。岂说同观。答即下所引大 <lb ed="X" n="0025c04"/><lb ed="R053" n="0050b01"/>般若云。转四谛轮。三乘果异。此即所观四谛是同。名 <lb ed="X" n="0025c05"/><lb ed="R053" n="0050b02"/>同观也。复有释云。法轮有二。一化渐悟。二被顿悟。三 <lb ed="X" n="0025c06"/><lb ed="R053" n="0050b03"/>七日後名为转法轮。據化渐悟。若依顿悟。初七日等。 <lb ed="X" n="0025c07"/><lb ed="R053" n="0050b04"/>亦得名转。若不尔者。云何得言<persName>佛</persName>所施为。无非法轮。 <lb ed="X" n="0025c08"/><lb ed="R053" n="0050b05"/>问初七日等。有得小果。何名为顿。答决定性等顿。学 <lb ed="X" n="0025c09"/><lb ed="R053" n="0050b06"/>自乘。亦名为顿。议曰。虽有此理。然未见文。说诸定姓。 <lb ed="X" n="0025c10"/><lb ed="R053" n="0050b07"/>总名顿也。今以理准。法转有二。一者通行。三乘同观 <lb ed="X" n="0025c11"/><lb ed="R053" n="0050b08"/>四谛理故。二者别行。三乘观境得果各别。三七日後。 <lb ed="X" n="0025c12"/><lb ed="R053" n="0050b09"/>名转法轮。據通行说。若凡施为。幷名法轮。依别行言。 <lb ed="X" n="0025c13"/><lb ed="R053" n="0050b10"/>亦不相违。</p> <lb ed="X" n="0025c14"/><lb ed="R053" n="0050b11"/><p xml:id="pX34p0025c1401">疏毘湿缚药者。此云有功能药。有云。此言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025003" n="0025003"/>天马耳形 <lb ed="X" n="0025c15"/><lb ed="R053" n="0050b12"/>如漧薑。议曰。虽未见文分明译处。以理而言。取前为 <lb ed="X" n="0025c16"/><lb ed="R053" n="0050b13"/>正。一者名宽。二者疏主三藏闻传。相传非谬。此意说 <lb ed="X" n="0025c17"/><lb ed="R053" n="0050b14"/>云。于诸丸散汤等之中。若置此药。令馀诸药。功能转 <lb ed="X" n="0025c18"/><lb ed="R053" n="0050b15"/>勝。于一切教。置此三性了義之经。義乃显了。馀喩准 <lb ed="X" n="0025c19"/><lb ed="R053" n="0050b16"/>此。</p> <lb ed="X" n="0025c20"/><lb ed="R053" n="0050b17"/><p xml:id="pX34p0025c2001">疏<name role="" type="person">婆罗痆斯</name>者。此乃河名。義无相当。故不翻也。问准 <lb ed="X" n="0025c21"/><lb ed="R053" n="0050b18"/>菩萨念<persName>佛</persName>三昧经云。波罗奈城。云何名河。答城从于 <lb ed="X" n="0025c22"/><lb ed="R053" n="0051a01"/>河立名无失。</p> <lb ed="X" n="0025c23"/><lb ed="R053" n="0051a02"/><p xml:id="pX34p0025c2301">疏<name role="" type="person">仙人堕处</name>者。按婆娑云。昔时有王。将诸婇女。在园 <lb ed="X" n="0025c24"/><lb ed="R053" n="0051a03"/>遊观。有五百仙人。乘空而度。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c2401" n="0025c2401"/><anchor xml:id="beg0025c2401" n="0025c2401"/>已<anchor xml:id="end0025c2401"/>堕落。因立名焉。又 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0026a" n="0026a"/> <lb ed="X" n="0026a01"/><lb ed="R053" n="0051a04"/>按菩萨念<persName>佛</persName>三昧经第四云。于古仙住处。三转法轮。 <lb ed="X" n="0026a02"/><lb ed="R053" n="0051a05"/>又大集经第二云。鹿野林中。仙人住处。转正法轮。又 <lb ed="X" n="0026a03"/><lb ed="R053" n="0051a06"/>转法轮经论释云。彼处常饶寂静仙人。是故<persName>世尊</persName>在 <lb ed="X" n="0026a04"/><lb ed="R053" n="0051a07"/>彼处转。更有多文。皆同于此。问何乃相违。答大小乘 <lb ed="X" n="0026a05"/><lb ed="R053" n="0051a08"/>异。法轮经论。亦同大乘。问瑜伽深密文既言堕。为同 <lb ed="X" n="0026a06"/><lb ed="R053" n="0051a09"/>小部。为取大乘。若同大乘。何乃言堕。答为二释。一随 <lb ed="X" n="0026a07"/><lb ed="R053" n="0051a10"/>转理门。文言堕故。二依大乘義。堕者即是住之异名。</p> <lb ed="X" n="0026a08"/><lb ed="R053" n="0051a11"/><p xml:id="pX34p0026a0801">疏第三时中普为发趣一切乘者。问为要被三。为对 <lb ed="X" n="0026a09"/><lb ed="R053" n="0051a12"/>一二。设尔何过。二俱有失。若要被三。此法花经。应非 <lb ed="X" n="0026a10"/><lb ed="R053" n="0051a13"/>第三。无缘觉故。若不要三。何名为普。即小乘等。应名 <lb ed="X" n="0026a11"/><lb ed="R053" n="0051a14"/>第三。答具明有空。被三根法。名之为普。非要一时有 <lb ed="X" n="0026a12"/><lb ed="R053" n="0051a15"/>三所利。方得普名。且三性教。说所执无。馀二性有。有 <lb ed="X" n="0026a13"/><lb ed="R053" n="0051a16"/>无義足。说有即当。为趣二乘。说空即当。为发大者。空 <lb ed="X" n="0026a14"/><lb ed="R053" n="0051a17"/>有具。明即当为彼久学菩萨。依斯说普。理亦无爽。法 <lb ed="X" n="0026a15"/><lb ed="R053" n="0051a18"/>华第三。小乘非者。理可思矣。</p> <lb ed="X" n="0026a16"/><lb ed="R053" n="0051b01"/><p xml:id="pX34p0026a1601">疏涅槃亦云医教服乳等者。问按涅槃经。初医服乳。 <lb ed="X" n="0026a17"/><lb ed="R053" n="0051b02"/>喩于外道。客医断乳。及後教服。皆譬<persName>如来</persName>。如何有教。 <lb ed="X" n="0026a18"/><lb ed="R053" n="0051b03"/>同于外道。经言初医性复顽<anchor xml:id="nkr_note_add_0026a1801" n="0026a1801"/><anchor xml:id="beg0026a1801" n="0026a1801"/>嚚<anchor xml:id="end0026a1801"/>。亦复不知病起根源。 <lb ed="X" n="0026a19"/><lb ed="R053" n="0051b04"/>复不善解风冷热病一切诸患。岂我<persName>世尊</persName>有斯过耶。 <lb ed="X" n="0026a20"/><lb ed="R053" n="0051b05"/>答慧日论云。此对外道执皆有我。为破此有。令入人 <lb ed="X" n="0026a21"/><lb ed="R053" n="0051b06"/>空。且密说人空。義显为小。初说法有。次破法有。密说 <lb ed="X" n="0026a22"/><lb ed="R053" n="0051b07"/>法空。涅槃会中。方为显说。除外道执有。故说空。除声 <lb ed="X" n="0026a23"/><lb ed="R053" n="0051b08"/>闻执空。故说有。以明<persName>佛</persName>性非妄计我。故非有。有常等。 <lb ed="X" n="0026a24"/><lb ed="R053" n="0051b09"/>故非空。合第三时。议曰。今观疏论释经。意云。擧外道 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0026b" n="0026b"/> <lb ed="X" n="0026b01"/><lb ed="R053" n="0051b10"/>有我。喩说法有。然甚離也。观经喩合。望初有教。殊不 <lb ed="X" n="0026b02"/><lb ed="R053" n="0051b11"/>相当。取证三时。恐成误矣。後当细披。</p> <lb ed="X" n="0026b03"/><lb ed="R053" n="0051b12"/><p xml:id="pX34p0026b0301">疏若以偏圆等者。小乘名偏。大乘名圆。从小向大。名 <lb ed="X" n="0026b04"/><lb ed="R053" n="0051b13"/>依偏圆。有云。偏约一機。名偏误也。</p> <lb ed="X" n="0026b05"/><lb ed="R053" n="0051b14"/><p xml:id="pX34p0026b0501">疏一果之证者。不证小果。唯取大乘。名一果证。</p> <lb ed="X" n="0026b06"/><lb ed="R053" n="0051b15"/><p xml:id="pX34p0026b0601">疏依善戒经至唯说有二者。准下引文。先标後列。今 <lb ed="X" n="0026b07"/><lb ed="R053" n="0051b16"/>此无标。作者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026001" n="0026001"/>堕时。不可齐一。</p> <lb ed="X" n="0026b08"/><lb ed="R053" n="0051b17"/><p xml:id="pX34p0026b0801">疏六处殊勝者。此出无漏种姓之体。言无始者。显法 <lb ed="X" n="0026b09"/><lb ed="R053" n="0051b18"/>尔義。六处殊勝。相传三释。一云。<persName>佛</persName>果根境。不过六故。 <lb ed="X" n="0026b10"/><lb ed="R053" n="0052a01"/>但云六处。以实而言。<persName>佛</persName>十二处。今因中姓。与果殊勝。 <lb ed="X" n="0026b11"/><lb ed="R053" n="0052a02"/>六处为因。因从果称。云六殊勝。二云。此是有情内六 <lb ed="X" n="0026b12"/><lb ed="R053" n="0052a03"/>根处。于六处中。有得<persName>佛</persName>果最勝功能。故名殊勝。三云。 <lb ed="X" n="0026b13"/><lb ed="R053" n="0052a04"/>是第六意处。无始以来。殊勝种姓。在其第六阿赖耶 <lb ed="X" n="0026b14"/><lb ed="R053" n="0052a05"/>识意处之中。此第六处名殊勝六处。评其是非。如唯 <lb ed="X" n="0026b15"/><lb ed="R053" n="0052a06"/>识钞。</p> <lb ed="X" n="0026b16"/><lb ed="R053" n="0052a07"/><p xml:id="pX34p0026b1601">疏无种姓人无种姓故等者。问按善戒经第一云。菩 <lb ed="X" n="0026b17"/><lb ed="R053" n="0052a08"/>萨若无菩萨性者。虽复发心勤修精进。终不能得阿 <lb ed="X" n="0026b18"/><lb ed="R053" n="0052a09"/>耨菩提。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026002" n="0026002"/>无不言无性之人。一何增减。答善戒虽无。 <lb ed="X" n="0026b19"/><lb ed="R053" n="0052a10"/>地持即有。故地持云。非种姓人。无种姓故。馀同善戒。 <lb ed="X" n="0026b20"/><lb ed="R053" n="0052a11"/>疏引地持善戒大同。而不具说。故亦无失。</p> <lb ed="X" n="0026b21"/><lb ed="R053" n="0052a12"/><p xml:id="pX34p0026b2101">疏依有无等者。言依有者。有行姓也。依无者。无行姓。 <lb ed="X" n="0026b22"/><lb ed="R053" n="0052a13"/>依异者。二乘观行得果等别。故别明之。依同者。二乘 <lb ed="X" n="0026b23"/><lb ed="R053" n="0052a14"/>同断惑障。同证生空。依此合说。言通者。即不定姓。通 <lb ed="X" n="0026b24"/><lb ed="R053" n="0052a15"/>者三乘圣种姓故。言就别者。不定性乘。摄入三乘。更 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0026c" n="0026c"/> <lb ed="X" n="0026c01"/><lb ed="R053" n="0052a16"/>不别明。问二乘之人。断证等同。涅槃合明。菩萨亦尔。 <lb ed="X" n="0026c02"/><lb ed="R053" n="0052a17"/>何乃别开。答烦恼分同。所知断别。利钝全异。何乃相 <lb ed="X" n="0026c03"/><lb ed="R053" n="0052a18"/>例。馀準此通。问三乘相望。皆有不同。何唯二乘。相对 <lb ed="X" n="0026c04"/><lb ed="R053" n="0052b01"/>名异。答实理应尔。但由同義。既对二乘。所以异義。不 <lb ed="X" n="0026c05"/><lb ed="R053" n="0052b02"/>望菩萨。</p> <lb ed="X" n="0026c06"/><lb ed="R053" n="0052b03"/><p xml:id="pX34p0026c0601">疏远尘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026003" n="0026003"/>離者。论有二释。一云。由见所断诸烦恼转。得 <lb ed="X" n="0026c07"/><lb ed="R053" n="0052b04"/>離繫故。名为远尘。由彼随眠得離繫故。说名離垢。二 <lb ed="X" n="0026c08"/><lb ed="R053" n="0052b05"/>云。以现观时。有粗我慢。间无间转。名之为尘。若遍了 <lb ed="X" n="0026c09"/><lb ed="R053" n="0052b06"/>知。所取能取。所缘平等。即彼断灭。故说远尘。一切见 <lb ed="X" n="0026c10"/><lb ed="R053" n="0052b07"/>道所断烦恼。随眠断故。说名離垢。问按莊严论。即是 <lb ed="X" n="0026c11"/><lb ed="R053" n="0052b08"/>大乘见道位收。彼第七云。離垢者。见道所断。烦恼灭 <lb ed="X" n="0026c12"/><lb ed="R053" n="0052b09"/>故。菩萨尔时名远尘離垢。得法眼净。大论八十六中 <lb ed="X" n="0026c13"/><lb ed="R053" n="0052b10"/>所说。即是声闻。彼说远尘。得十勝利。二者。随获一沙 <lb ed="X" n="0026c14"/><lb ed="R053" n="0052b11"/>门果。三者。了知我证预流。准斯二论。通于大小。何故 <lb ed="X" n="0026c15"/><lb ed="R053" n="0052b12"/>判是定性声闻。答然法花经。是第三时普发之教。分 <lb ed="X" n="0026c16"/><lb ed="R053" n="0052b13"/>别品等。有发大心。故远尘言。明得小果。由此義顺。发 <lb ed="X" n="0026c17"/><lb ed="R053" n="0052b14"/>一切乘。亦复不违远尘之说。疏依斯義。判是声闻不 <lb ed="X" n="0026c18"/><lb ed="R053" n="0052b15"/>言远尘。不通大有。设尔何知是定性耶。答按善勇猛 <lb ed="X" n="0026c19"/><lb ed="R053" n="0052b16"/>般若说云。若于三乘。性不定者。闻此法<anchor xml:id="nkr_note_add_0026c1901" n="0026c1901"/><anchor xml:id="beg0026c1901" n="0026c1901"/>已<anchor xml:id="end0026c1901"/>。发正觉心。 <lb ed="X" n="0026c20"/><lb ed="R053" n="0052b17"/>今既不言发正觉心。故知定性。馀妨准思。</p> <lb ed="X" n="0026c21"/><lb ed="R053" n="0052b18"/><p xml:id="pX34p0026c2101">疏病人三种者。问四依菩萨。供<persName>佛</persName>极多。独觉之人。自 <lb ed="X" n="0026c22"/><lb ed="R053" n="0053a01"/>然悟道。何言菩萨不遇疾疗。二乘要値。方得病疗。答 <lb ed="X" n="0026c23"/><lb ed="R053" n="0053a02"/>言遇不遇。约始发心。不障後时得奉多<persName>佛</persName>。声闻众出。 <lb ed="X" n="0026c24"/><lb ed="R053" n="0053a03"/>得遇无违。麟角一人。望远亦遇。或从多分。理亦无爽。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0027a" n="0027a"/> <lb ed="X" n="0027a01"/><lb ed="R053" n="0053a04"/>问准何得知菩萨不遇。亦能发意。答瑜伽论云。菩萨 <lb ed="X" n="0027a02"/><lb ed="R053" n="0053a05"/>四缘。而能发心。一者。见<persName>佛</persName>现诸神变。二者。闻<persName>佛</persName>说妙 <lb ed="X" n="0027a03"/><lb ed="R053" n="0053a06"/>法故。三者。末法见正法灭。四者。劫减见饑馑等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>因期 <lb ed="X" n="0027a04"/><lb ed="R053" n="0053a07"/>四种。皆能发心。廣如入道次第中辨。</p> <lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R053" n="0053a08"/><p xml:id="pX34p0027a0501">疏此经至亦同涅槃者。问既有小草。经何不被。答下 <lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R053" n="0053a09"/>谈乘差。说言小草。非法花会得有彼器。若尔何名普 <lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R053" n="0053a10"/>为一切。答谈法功能。具说于法。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a0701" n="0027a0701"/><anchor xml:id="beg0027a0701" n="0027a0701"/>已<anchor xml:id="end0027a0701"/>说。</p> <lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R053" n="0053a11"/><p xml:id="pX34p0027a0801">疏诸论虽说圣亦迴心等者。有迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a0801" n="0027a0801"/><anchor xml:id="beg0027a0801" n="0027a0801"/>已<anchor xml:id="end0027a0801"/>。即受变易。有 <lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R053" n="0053a12"/>未受者。论據即受。说圣迴心。经依未受。故言未入。正 <lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R053" n="0053a13"/>性生者。此人虽曾行二乘行。未得小果。闻大乘经。即 <lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R053" n="0053a14"/>发菩提。</p> <lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R053" n="0053a15"/><p xml:id="pX34p0027a1201">疏正性離生者。正性有二義。一者涅槃。二者圣道。见 <lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R053" n="0053a16"/>所断惑。为众惑本。犹如生食为众病本。名之为生。圣 <lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R053" n="0053a17"/>道能断。名为離生。又大般若三百七十八云。以何为 <lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R053" n="0053a18"/>生。以何为離。<persName>佛</persName>言菩萨以一切有所得为生。以一切 <lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R053" n="0053b01"/>无所得为離。又四百八中。以生食等。而为喩也。问何 <lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R053" n="0053b02"/>故前释般若不同。答前依喩伽对法等论。通三乘释。 <lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R053" n="0053b03"/>般若唯依菩萨以明。望義异也。议曰。入见道中。未得 <lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R053" n="0053b04"/>涅槃。云何正性取涅槃耶。虽复证得一分真理。涅槃 <lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R053" n="0053b05"/>之義。未建立故。又般若云。以无所得。名之为離。无所 <lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R053" n="0053b06"/>得者。无分别智。準此後解。正性应善。更思捡馀。</p> <lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R053" n="0053b07"/><p xml:id="pX34p0027a2201">疏勝鬘经至无间非法众生者。四喩相传。总有三释。 <lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R053" n="0053b08"/>一云。大海最重。以喩凡夫。诸山次轻。喩于声闻。草木 <lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R053" n="0053b09"/>转轻。喩于缘觉。众生最轻。喩于菩萨。準此依障轻重 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0027b" n="0027b"/> <lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R053" n="0053b10"/>为喩。二云。海喩菩萨。理性深廣。山喩独觉。乐处<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027002" n="0027002"/>最静。 <lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R053" n="0053b11"/>神通稍高。草木喩声闻。得涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0027b0201" n="0027b0201"/><anchor xml:id="beg0027b0201" n="0027b0201"/>已<anchor xml:id="end0027b0201"/>。後报尽故。众生喩 <lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R053" n="0053b12"/>阐提。但有人天生得善根。力微少故。喩理如是。然文 <lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R053" n="0053b13"/>不次。三云。海喩阐提。生死无尽故。山喩声闻。诸见不 <lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R053" n="0053b14"/>动故。草木喩独觉。神通之障执轻小故。众生喩菩萨。 <lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R053" n="0053b15"/>二障轻小故。教理行果。義非邪妄。名之为正。体苞轨 <lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R053" n="0053b16"/>持。目之为法。或唯正理。名之为法。摄者包含。受谓领 <lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R053" n="0053b17"/>纳。证法在心。名为摄受。言无闻等者。有二释。一云。无 <lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R053" n="0053b18"/>闻熏习法尔无漏。言非法者。非圣法器。二云。无闻者。 <lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R053" n="0054a01"/>不闻法也。言非法者。不能思惟如说行也。议曰。而明 <lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R053" n="0054a02"/>正法及无闻等。幷前解勝。何所以者。若不摄彼教行 <lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R053" n="0054a03"/>等法。何能济人。岂教行等不名正法。岂彼不闻人天 <lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R053" n="0054a04"/>等法而思行之。若不尔者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027003" n="0027003"/>无不行之。云何得言人天 <lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R053" n="0054a05"/>善根。而成熟者。若云<anchor xml:id="note_star_1" n="0027003" type="star"/>无未行行。云无闻等。斯何过者。 <lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R053" n="0054a06"/>若尔亦应三乘性者。<anchor xml:id="note_star_2" n="0027003" type="star"/>元未行行。以人天善。而成熟之。 <lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R053" n="0054a07"/>若云。不闻不能思惟三乘圣法。名无闻等。言既不彰。 <lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R053" n="0054a08"/>岂无滥也。故取前勝。</p> <lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R053" n="0054a09"/><p xml:id="pX34p0027b1801">疏第五有二时边等者。按莊严论第一云。一向行恶 <lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R053" n="0054a10"/>行。普断诸白法。无有解脱分。善少亦无因。释云。无般 <lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R053" n="0054a11"/>涅槃法者。是无性位。此略有二。一者。时边般涅槃法。 <lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R053" n="0054a12"/>二者。毕竟无涅槃法。时边法者。有四种人。一者。一向 <lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R053" n="0054a13"/>行恶行。二者。普断诸善法。三者。无解脱分善根。四者。 <lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R053" n="0054a14"/>善根不具足。毕竟无涅槃法者。无由因故。彼无般涅 <lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R053" n="0054a15"/>槃性。谓此但求生死。不乐涅槃。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0027c" n="0027c"/> <lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R053" n="0054a16"/><p xml:id="pX34p0027c0101">疏当成不成者。略为三释。一云。言不成者。无种姓人。 <lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R053" n="0054a17"/>当成之言。文对之耳。二云当成。谓有姓虽现未成。当 <lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R053" n="0054a18"/>可成故。不成谓无性。三云。当成不成。幷目无性。当成 <lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R053" n="0054b01"/>之法。所谓菩提。此当成法。而不得成。是以结名当成 <lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R053" n="0054b02"/>不成。议曰。既非圣言。義意言之。三皆总得。然依理长。 <lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R053" n="0054b03"/>前二非勝。思之可悉。问上所引教。根器不同。各何所 <lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R053" n="0054b04"/>以。答言依有无通别等者。是释所以。更有馀释。恐繁 <lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R053" n="0054b05"/>不述。虽有斯释。终未離难。难云。何故依彼。无有等性。 <lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R053" n="0054b06"/>一五等别。实理解者。教所被器。器类不同。故一五等。 <lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R053" n="0054b07"/>种种有异。何乃须责。问若第三时。而被菩萨。名菩萨 <lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R053" n="0054b08"/>乘。应声闻等。亦名彼乘。答显说诸运。对彼达观。名菩 <lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R053" n="0054b09"/>萨乘。虽被声闻。不唯说彼。非彼馀乘。此義应思。问法 <lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R053" n="0054b10"/>华等经。普发一切。即名第三。般若亦尔。何故第二。答 <lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R053" n="0054b11"/>正唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027004" n="0027004"/>被有。傍益一切。據正非傍。故是第二。馀例准思。</p> <lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R053" n="0054b12"/><p xml:id="pX34p0027c1501">疏小乘二十部等者。此部份起。所说法异。廣如论明。今 <lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R053" n="0054b13"/>略释名。以披所要。一大众部。<persName>佛</persName>涅槃後。界内界外两 <lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R053" n="0054b14"/>处结集。界外之众。无别主首。徒众数万。但名大众。至 <lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R053" n="0054b15"/>大天<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c1801" n="0027c1801"/><anchor xml:id="beg0027c1801" n="0027c1801"/>已<anchor xml:id="end0027c1801"/>。乖诤因生。界外苗裔。而多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027005" n="0027005"/>转从大天所说。故 <lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R053" n="0054b16"/>取昔名。名大众部。二一说部。此师说云。世出世间。一 <lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R053" n="0054b17"/>切诸法。但有假名。皆无实体。名即是说。从彼所立。用 <lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R053" n="0054b18"/>彰部名。三说出世部。此部意明。世间之法。顚倒烦恼。 <lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R053" n="0055a01"/>业及世界。四转次生。既顚倒生。故但假名。都无实体。 <lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R053" n="0055a02"/>出世之法。非因倒起。故道及果。皆是实有。亦从所立。 <lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R053" n="0055a03"/>以得部名。四鸡胤部。上古有仙。贪欲所逼。遂染于鸡。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0028a" n="0028a"/> <lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R053" n="0055a04"/>後所生族。因名鸡胤。婆罗门中。仙种姓也。五多闻部。 <lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R053" n="0055a05"/>廣学三藏。深悟<persName>佛</persName>言。从德为名。名多闻部。六说假部。 <lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R053" n="0055a06"/>部主意言。世出世法。皆有假实。蕴实处假。亦从所立。 <lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R053" n="0055a07"/>而部得名。七<name role="" type="person">制多山</name>部。制多梵言。此云灵庙。安置圣 <lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R053" n="0055a08"/>灵之庙处也。山有制多。山得此名。人依山住。部从山 <lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R053" n="0055a09"/>号。八西山住部。山在<name role="" type="person">制多山</name>之西故。从处为名。九北 <lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R053" n="0055a10"/>山住部。義同西山。从处立称。十说一切有部。一切有 <lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R053" n="0055a11"/>二。一者有为。三世法等。二者无为。非三世摄。二皆体 <lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R053" n="0055a12"/>有。亦从所立。而为部名。十一雪转部。以上座部微弱 <lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R053" n="0055a13"/>不行。如似雪风漂流靡措。从喩为名。亦名雪山。从处 <lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R053" n="0055a14"/>得称。亦可名上座。从远所袭。以彰部号。十二犊子部。 <lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R053" n="0055a15"/>上古有仙。居山静处。欲染母牛。因而有子。自後仙种。 <lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R053" n="0055a16"/>皆称犊子。部从远袭。故以为名。十三法上部。律主之 <lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R053" n="0055a17"/>号。有法可上。或复有法。出众人上。幷名法上。部从人 <lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R053" n="0055a18"/>称。十四贤胄部。贤者部主之名。胄者苗裔之義。是贤 <lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R053" n="0055b01"/>罗汉之苗裔故。从袭为名。十五正量部。权衡刊定。名 <lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R053" n="0055b02"/>之为量。量无邪谬。目之为正。此部所立。甚深法義。判 <lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R053" n="0055b03"/>定无邪。目称正量。从所立法。以为部名。十六密林山 <lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R053" n="0055b04"/>部。近山林木。蓊<g ref="#CB15106">鬱</g>繁密。从处为号。十七化地部。部主 <lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R053" n="0055b05"/>之身。本是国王。王所统摄。国界地也。化地上人。故云 <lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R053" n="0055b06"/>化地。捨国出家。弘宣<persName>佛</persName>法。从本为号。号化地部。十八 <lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R053" n="0055b07"/>法藏部。部主之名。藏之与密。意義大同。法藏法密。二 <lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R053" n="0055b08"/>義皆得。此师含密。正法如藏。从人立名。十九饮光部。 <lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R053" n="0055b09"/>梵云<name role="" type="person">迦葉波</name>。此云饮光。婆罗门姓。上古有仙。身有金 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0028b" n="0028b"/> <lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R053" n="0055b10"/>光。影蔽馀晖。故名饮光。部主是彼饮光之胤。故言饮 <lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R053" n="0055b11"/>光。又此部主。身有金光。能饮馀光。从自立名。二十经 <lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R053" n="0055b12"/>量部。此师唯依经为正量。不依律论。即经部师。依彼 <lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R053" n="0055b13"/>所立。而立部名。</p> <lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R053" n="0055b14"/><p xml:id="pX34p0028b0501">疏宗有八者。问七八两宗。義显可悉。馀之六种。望二 <lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R053" n="0055b15"/>十部。各摄幾耶。答初宗摄六。谓犊子法上贤胄正量 <lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R053" n="0055b16"/>密林经量等部。第二摄四。谓一切有多闻雪山饮光 <lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R053" n="0055b17"/>等部。第三摄七。谓大众鸡胤制多西山北山化地法 <lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R053" n="0055b18"/>藏等部。馀三如名。各摄自部。复言等者。自部之中。本 <lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R053" n="0056a01"/>末有异。故等等之。前三言等。文意可悉。问按宗轮。犊 <lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R053" n="0056a02"/>子等五。无根等蕴。经量即有。又所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028001" n="0028001"/>许我。義全不同。云 <lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R053" n="0056a03"/>何总合为一宗耶。答今據分同。非说一切。又计我别。 <lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R053" n="0056a04"/>然有我同。约斯为宗。故亦无失。自馀问答。皆仿此也。 <lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R053" n="0056a05"/>恐繁不述。问四阿含等。六宗之中。各是何摄。答阿含 <lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R053" n="0056a06"/>即是第三宗收。释论第二。法有宗摄。毘昙梵网。入第 <lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R053" n="0056a07"/>一宗。四分亦当第三宗義。思属可悉。故不繁言。</p> <lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R053" n="0056a08"/><p xml:id="pX34p0028b1701">疏虽说于有不违于空等者。意说依圆二性名有。不 <lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R053" n="0056a09"/>说遍计。亦是有收。故不违空。不违有義。翻此应悉。</p> <lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R053" n="0056a10"/><p xml:id="pX34p0028b1901">疏满宗所收者。问莊严远尘。即是小果。被彼何非半 <lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R053" n="0056a11"/>教所收。答经唯被小。名为半教。今既不尔。故非半收。 <lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R053" n="0056a12"/>若尔若应有作不摄。答通明小義。何非有作。</p> <lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R053" n="0056a13"/><p xml:id="pX34p0028b2201">疏以一乘为宗者。一乘之中。根本方便。皆通教理行 <lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R053" n="0056a14"/>果四种。然古德释。略有四师。一云。以万善之因。为此 <lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R053" n="0056a15"/>经宗。所以然者。经皈一乘。一乘即因故。乘以运载为 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0028c" n="0028c"/> <lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R053" n="0056a16"/>義。果更无进。故大品云。是乘从三界出。至萨婆若 <lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R053" n="0056a17"/>中住。既言于住。明非进義。问此经初分明因。後门辨 <lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R053" n="0056a18"/>果。云何偏以因乘为宗。答後章辨果。为成前因。以行 <lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R053" n="0056b01"/>一乘之因。得寿量故。擧果成因。以因为宗。二云。以果 <lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R053" n="0056b02"/>为宗。所以然者。夫欲识经宗。宜观经题。题云妙法者。 <lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R053" n="0056b03"/>谓<persName>如来</persName>灵智体也。陶冶尘滓。众尘斯尽。故名为妙。堪 <lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R053" n="0056b04"/>为物轨。所以称法。自因<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0701" n="0028c0701"/><anchor xml:id="beg0028c0701" n="0028c0701"/>已<anchor xml:id="end0028c0701"/>来。粗法未尽。不得称妙。故 <lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R053" n="0056b05"/>以果德。为此经宗。是以释迦玄音始唱。歎<persName>佛</persName>智慧甚 <lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R053" n="0056b06"/>深。多宝赞善。称大慧平等。即其证也。三云。具以一乘 <lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R053" n="0056b07"/>因果。而为宗義。前分明一乘之因。後章明一乘之果。 <lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R053" n="0056b08"/>故借莲花为喩者。此花不有而<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1101" n="0028c1101"/><anchor xml:id="beg0028c1101" n="0028c1101"/>已<anchor xml:id="end0028c1101"/>。有即花实俱含。此 <lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R053" n="0056b09"/>经不说而<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1201" n="0028c1201"/><anchor xml:id="beg0028c1201" n="0028c1201"/>已<anchor xml:id="end0028c1201"/>。说即因果双辨。四云。以无所著。而为经 <lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R053" n="0056b10"/>宗。问何以知然。答中观论云。推求诸法。有亦无。无亦 <lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R053" n="0056b11"/>无。亦有亦无亦无。非有非无亦无。是名法性。故因果 <lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R053" n="0056b12"/>不可得。即是妙法。又法花论云。引导众生。令離诸著。 <lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R053" n="0056b13"/>著有四种等。故有著者。不名妙法。无所著者。乃是经 <lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R053" n="0056b14"/>宗。又经云。是法不可示。言词相寂灭等。此证非一。又 <lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R053" n="0056b15"/>曰。此经始终。具有四句。一因乘非果乘。即证子乘车 <lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R053" n="0056b16"/>直至道场。二果乘非因乘。<persName>佛</persName>自性大乘是。三双用因 <lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R053" n="0056b17"/>果为乘。即合前二句。四非因果为乘。谓是法不可示 <lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R053" n="0056b18"/>等。前三句为乘用。第四句为乘体故。说上三句。皈于 <lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R053" n="0057a01"/>非因非果。议曰。初且非理。此经论云。方便品下。显因 <lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R053" n="0057a02"/>果相。开示悟果。入一是因。方便品等。正明一乘。果若 <lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R053" n="0057a03"/>非乘。何须明此开示悟三。又唯识论云。诸<persName>佛</persName>究竟。乐 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0029a" n="0029a"/> <lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R053" n="0057a04"/>利乐他。乐利乐他。岂非运義。又<persName>佛</persName>自运。穷未来际。此 <lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R053" n="0057a05"/>之自运。何不名乘。不以增进。解乘義故。然大品云。萨 <lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R053" n="0057a06"/>婆若中位者。约自行。满一相而说。二亦不可。即此经 <lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R053" n="0057a07"/>云。乘是宝乘。直至道场。此证甚多。因中烦恼。体是尘 <lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R053" n="0057a08"/>滓。可不名妙。因无漏行。既非尘滓。何不名妙。只以因 <lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R053" n="0057a09"/>行。名之为乘。不以因惑而为乘故。三理少通。然不取 <lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R053" n="0057a10"/>彼方便因果。義乃不备。此经<persName>佛</persName>语舍利等云。汝等所 <lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R053" n="0057a11"/>行。是菩萨道。道者因也。方便若非是大乘因。云何得 <lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R053" n="0057a12"/>言是菩萨道。渐渐得成<persName>佛</persName>。四亦难详。若无所著。以为 <lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R053" n="0057a13"/>宗者。何得乃言此经宗耶。岂馀圣典。许执著耶。若云 <lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R053" n="0057a14"/>诸法寂灭。言因果等。岂非著者。若尔诸法非言。言非 <lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R053" n="0057a15"/>著者。岂非是言。若是言者。言非所著。亦是其著。何得 <lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R053" n="0057a16"/>名宗。若云言非所著。寄之以显。而不依执。何非宗者。 <lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R053" n="0057a17"/>前言因果亦寄而明。不于彼执。何即为过。又云。前三 <lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R053" n="0057a18"/>为用等者。用不離体。体既是宗。何独<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>弃用。亦应体不 <lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R053" n="0057b01"/>離用。体亦非宗。若云体者而非因果。因果既非。更以 <lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R053" n="0057b02"/>何法。而为体耶。若云離言而不可说为因果者。亦应 <lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R053" n="0057b03"/>離言而不可说体与非体。若寄谈之。既得名体。何即 <lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R053" n="0057b04"/>不得为因果耶。彼此异因。理不可得。粗述大略。馀繁 <lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R053" n="0057b05"/>不叙。</p> <lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R053" n="0057b06"/><p xml:id="pX34p0029a2101">疏三经品得名等者。本释具疏。略叙古云。若依<persName>佛</persName>经。 <lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R053" n="0057b07"/>但立一名。法花论明一部始终。有十七种名。议曰。论 <lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R053" n="0057b08"/>明十七。乃是无量義经别名。何关于此。若云彼经即 <lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R053" n="0057b09"/>此法花故。故十七名属法花者。彼即法花。<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a2401" n="0029a2401"/><anchor xml:id="beg0029a2401" n="0029a2401"/>已<anchor xml:id="end0029a2401"/>说毕。或 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0029b" n="0029b"/> <lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R053" n="0057b10"/>何乃更须说法花耶。体用而言。理即不障。不尔即有 <lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R053" n="0057b11"/>如前之失。设彼即此。云何言得依经。但一经中。自云 <lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R053" n="0057b12"/>名无量義等。列三名故。又古德云。梵音之中。含正及 <lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R053" n="0057b13"/>妙。是以什公法护法师。各取一种。今合前二。更加两 <lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R053" n="0057b14"/>名。谓真法好法。然<persName>佛</persName>之道。未曾邪正。为对内外二邪。 <lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R053" n="0057b15"/>故立为正。言妙真好。对粗伪恶。義意亦然。问既有四 <lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R053" n="0057b16"/>名。何独称妙。答凡有三義。一经有妙文。无正等称。如 <lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R053" n="0057b17"/>云我法妙难思。是乘微妙。即其事也。二妙是精微深 <lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R053" n="0057b18"/>远之称。立于妙名。即称歎義。即云我法妙难思等。三 <lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R053" n="0058a01"/>就義推。夫正以形邪受称。妙以转粗得名。宜以九十 <lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R053" n="0058a02"/>六法为邪。五乘称正。五乘虽正。正下而由粗。一乘之 <lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R053" n="0058a03"/>法。乃称为妙。不得云外道为粗。五乘为妙。亦不得云 <lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R053" n="0058a04"/>五乘为邪。一乘为正。外道之法。形于<persName>佛</persName>法。其犹石与 <lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R053" n="0058a05"/>玉。五乘之与一乘。皆同是玉。但玉有精粗。故以五乘 <lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R053" n="0058a06"/>为粗。一乘为妙也。议曰。真法好法既非<persName>佛</persName>言。不可人 <lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R053" n="0058a07"/>情而以加也。穷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029002" n="0029002"/>将不可。虽以三義。证取妙言。以理论 <lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R053" n="0058a08"/>之。随取皆得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029003" n="0029003"/>菩萨言既含正妙两義。译主随意。取以 <lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R053" n="0058a09"/>标名。不可于中强定优劣。既以相形。立于正妙。五乘 <lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R053" n="0058a10"/>形外。为妙何乖。劣乘对勝。为邪何失。亦如四真四俗 <lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R053" n="0058a11"/>谛故。不可以经有妙之言即证经题。经中亦云是大 <lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R053" n="0058a12"/>乘等。应证题名为大乘耶。此既不许。彼何即取。但是 <lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R053" n="0058a13"/>译者。随标以言。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029004" n="0029004"/>皆定也。</p> <lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R053" n="0058a14"/><p xml:id="pX34p0029b2301">疏应云妙法白莲花经者。问智度论云。陆生中。须曼 <lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R053" n="0058a15"/>华为第一。水生中。靑莲花为最上。今者何故取下白 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0029c" n="0029c"/> <lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R053" n="0058a16"/>华。喩上妙法。答靑莲花形相乃妙。故喩<persName>如来</persName>之眼。白 <lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R053" n="0058a17"/>华众色为勝。故譬于斯经。欲显此经。義明白故。诸法 <lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R053" n="0058a18"/>本故。馀如疏辨。</p> <lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R053" n="0058b01"/><p xml:id="pX34p0029c0401">疏无别白字者。奔荼者。義当白花。梵题之中。不别言白。</p> <lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R053" n="0058b02"/><p xml:id="pX34p0029c0501">疏与辨中边三种无上亦不相违者。此遮伏难。难一 <lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R053" n="0058b03"/>乘体。即是无上乘。中边论中。无上乘者。境行果三。而 <lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R053" n="0058b04"/>为其体。何故今此唯用行果。故会意云。三种无上。即 <lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R053" n="0058b05"/>行境果。今虽行果。義亦摄境。故不违。</p> <lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R053" n="0058b06"/><p xml:id="pX34p0029c0901">疏能诠之教名权方便者。法性離言。由<persName>佛</persName>愍生。于後 <lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R053" n="0058b07"/>得智。方便施设能诠之教。为有情说。故但能诠皆权 <lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R053" n="0058b08"/>方便。此释不取教为一乘之所以也。</p> <lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R053" n="0058b09"/><p xml:id="pX34p0029c1201">疏总览经文等者。此即第三解法花体。第一唯以行 <lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R053" n="0058b10"/>果为体。第二依论及方便品。初以教理二。为妙法体。 <lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R053" n="0058b11"/>寻文可悉。</p> <lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R053" n="0058b12"/><p xml:id="pX34p0029c1501">疏悲智所诱名衣裓等者。问譬喩品云。当以衣裓。从 <lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R053" n="0058b13"/>舍出之。後更思惟。乃至当设方便等。准彼经文。不以 <lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R053" n="0058b14"/>衣几。衣几若是二乘因行。何不用耶。答此叙古释。非 <lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R053" n="0058b15"/>疏主意。此亦不然。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029005" n="0029005"/>岂有过者。便指古人。答疏主解彼 <lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R053" n="0058b16"/>衣裓等文。云果化喩。故知此处。非疏主意。又复本师 <lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R053" n="0058b17"/>亲承疏主。相传不谬。</p> <lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R053" n="0058b18"/><p xml:id="pX34p0029c2101">疏上来三乘犹若分段者。此断身手有力等文。所以 <lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R053" n="0059a01"/>然者。在所烧门。未出宅故。出宅<anchor xml:id="nkr_note_add_0029c2201" n="0029c2201"/><anchor xml:id="beg0029c2201" n="0029c2201"/>已<anchor xml:id="end0029c2201"/>後。名離分段。自在 <lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R053" n="0059a02"/>不繫。方与车名。</p> <lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R053" n="0059a03"/><p xml:id="pX34p0029c2401">疏云菡萏者。荷华也。芙蕖者。芙蓉别名。江东呼荷为 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0030a" n="0030a"/> <lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R053" n="0059a04"/>蕖。花者华也。</p> <lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R053" n="0059a05"/><p xml:id="pX34p0030a0201">疏然观经意等者。总重聊简。文有二意。一云。方便品 <lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R053" n="0059a06"/>初。至唯行果二。以名莲花。总是第一。取行果二。幷会 <lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R053" n="0059a07"/>不取教理所以。所以之中。而有两节。初会方便品初。 <lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R053" n="0059a08"/>说有教理。次云无量義经等。显教理二。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>彼二乘。于 <lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R053" n="0059a09"/>中复二。初明非正。後唯菩萨。思准可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030002" n="0030002"/>悉。二云。又复此 <lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R053" n="0059a10"/>经。至名莲花等者。此即断取。教等四种。如文易了。莲 <lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R053" n="0059a11"/>华二義。至第二疏。如彼廣明。</p> <lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R053" n="0059a12"/><p xml:id="pX34p0030a0901">疏教行幷开敷等者。由论说云。开敷出水。名为莲花。 <lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R053" n="0059a13"/>不作此言。恐违论旨。此释外难。难意可详。</p> <lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R053" n="0059a14"/><p xml:id="pX34p0030a1101">疏况论释名非解于此者。设外人云我依论者。设纵 <lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R053" n="0059a15"/>依论。犹缺一義。况复本论。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030003" n="0030003"/>无但解彼无量義经。十七 <lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R053" n="0059a16"/>名中。莲花之義。非释此经也。</p> <lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R053" n="0059a17"/><p xml:id="pX34p0030a1401">疏大法之妙是依主者。但是大乘。悉得名大。妙唯在 <lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R053" n="0059a18"/>此。简馀大乘。故云之妙。</p> <lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R053" n="0059b01"/><p xml:id="pX34p0030a1601">疏若理为妙等者。准疏教法相对四释。然行与果。既 <lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R053" n="0059b02"/>亦妙法。以二对经。释亦无失。疏擧梗槪。而亦无过。别 <lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R053" n="0059b03"/>释绮互。思之可悟。</p> <lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R053" n="0059b04"/><p xml:id="pX34p0030a1901">疏其法师品等者。问既通依主持业二義。何不入彼 <lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R053" n="0059b05"/>不定名耶。答虽有二義。然观经意。取人法师。故不入 <lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R053" n="0059b06"/>彼不定数内。</p> <lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R053" n="0059b07"/><p xml:id="pX34p0030a2201">疏能所为名者。分别者能分别。属于人。功德者所分 <lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R053" n="0059b08"/>别。属于法。</p> <lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R053" n="0059b09"/><p xml:id="pX34p0030a2401">疏显经品废立等者。然有传释。此经所译。数与时节。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0030b" n="0030b"/> <lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R053" n="0059b10"/>今因略叙。僧宝林云。此经六译。然寻传记。但有五本。 <lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R053" n="0059b11"/>一正法花。晋大康七年。八月十日。<name role="" type="person">竺法护</name>译。二妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030004" n="0030004"/>法。 <lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R053" n="0059b12"/>按宝唱录云。秦弘始七年。三月十六日。于长安大寺。 <lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R053" n="0059b13"/>什公所译。三秦录云。十年二月六日译。远法师序云。 <lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R053" n="0059b14"/>弘始八年译。所记各异。难以准言。三按晋录云。秦弘 <lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R053" n="0059b15"/>始元年译。名萨昙芬陀利经。有六卷。今无。四晋录云。 <lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R053" n="0059b16"/>沙门慧根。以晋大康元年译。名方等法花五卷。亦缺 <lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R053" n="0059b17"/>此本。五姚兴录。及魏录云。外国沙门<name role="" type="person">支谦</name>。至魏甘露 <lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R053" n="0059b18"/>元年七月。于交州城译。沙门道敷笔受。名法花三昧 <lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R053" n="0060a01"/>经一卷。亦缺此本。今加一本。隋仁寿二年。笈多于长 <lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R053" n="0060a02"/>安<name role="" type="person">兴善寺</name>译。亦名妙法花。议曰。按内典录。此经重译。 <lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R053" n="0060a03"/>但有三本。谓初二後一。而别说有法花三昧。单译中 <lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R053" n="0060a04"/>收。準此前言第三四五法花异译。道理难悉。然更捡 <lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R053" n="0060a05"/>馀录。</p> <lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R053" n="0060a06"/><p xml:id="pX34p0030b1501">疏古解至安在前者。按吉藏法师法花疏云。诸经属 <lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R053" n="0060a07"/>累。多在经末。此安神力品後者。依于梵本及法花论。 <lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R053" n="0060a08"/>又即秦地新翻法花。幷安属累品。在于经末。今明罗 <lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R053" n="0060a09"/>什善解秦言。妙得经旨。安在神力品後。必有深致。馀 <lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R053" n="0060a10"/>如疏引。议曰。此判难详。所以然者。梵本次第。为依<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R053" n="0060a11"/>说。为结集排。若<persName>佛</persName>说者。什违<persName>佛</persName>言。云何得言妙得经 <lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R053" n="0060a12"/>旨。若言非<persName>佛</persName>阿难集经。云何经首言如是耶。与<persName>佛</persName>本 <lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R053" n="0060a13"/>经。不相似故。设纵庆喜而排次者。庆喜<persName>佛</persName>许。什公岂 <lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R053" n="0060a14"/>即智逾阿难。作斯通会。理成焉有。後人纷纠。盖因此 <lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R053" n="0060a15"/>也。幸熟详之。问古德所会。过<anchor xml:id="nkr_note_add_0030b2401" n="0030b2401"/><anchor xml:id="beg0030b2401" n="0030b2401"/>已<anchor xml:id="end0030b2401"/>可知。实義云何。什公 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0030c" n="0030c"/> <lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R053" n="0060a16"/>经本。属累非後。答今以愚度。什所译本。本先不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030005" n="0030005"/>次。依 <lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R053" n="0060a17"/>本译之。故致差舛。诚非故意。窃观梵本。葉葉皆别。加 <lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R053" n="0060a18"/>复轻脆。然以缕贯。缕断葉脱。因而集杂。缘斯不次。未 <lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R053" n="0060b01"/>必故情。</p> <lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R053" n="0060b02"/><p xml:id="pX34p0030c0501">疏文殊海会至华现者。此引文误。误引妙音来此之 <lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R053" n="0060b03"/>文。文殊文云。尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。至诣<name role="" type="person">灵鹫山</name>。意取诣山。 <lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R053" n="0060b04"/>以为证也。设取妙音。何非为证。答他说妙音来此之 <lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R053" n="0060b05"/>时。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0030c0801" n="0030c0801"/><anchor xml:id="beg0030c0801" n="0030c0801"/>已<anchor xml:id="end0030c0801"/>成秽土。合有山。何得为证。故不取也。</p> <lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R053" n="0060b06"/><p xml:id="pX34p0030c0901">疏上见下故等者。问下根不知上根之事。变土既<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R053" n="0060b07"/>妙音何见。岂可<persName>佛</persName>下妙音为上。答秽土为下。本为二 <lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R053" n="0060b08"/>乘。及凡夫等。隐劣为净。所以妙音得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030006" n="0030006"/>兼见本。若尔何 <lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R053" n="0060b09"/>故言为分身变为净土。答为警二乘。令其欣慕。若不 <lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R053" n="0060b10"/>尔者。<persName>佛</persName>恒居净。何须变乎。</p> <lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R053" n="0060b11"/><p xml:id="pX34p0030c1401">疏经家结集为偈者。此两句经。合是长行。是结集家。 <lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R053" n="0060b12"/>见斯文少。复前及後。皆是于偈。故束为偈。若不尔者。 <lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R053" n="0060b13"/>云何而言偈答无尽。此即偈故。或写经者。勒而为偈。 <lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R053" n="0060b14"/>名为经家。</p> <lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R053" n="0060b15"/><p xml:id="pX34p0030c1801">疏设无亦何违理者。问梵文元有。今无违本。云何乃 <lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R053" n="0060b16"/>言不违理耶。答只是本脱。违何道理。有本言损。有解 <lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R053" n="0060b17"/>云。如良医等。虽有于损。亦不乖于利益之宗。设有处 <lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R053" n="0060b18"/>言菩萨不害于人。亦何违理。何不违理。據彼毕竟。名 <lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R053" n="0061a01"/>为不害。非全不损。损有益故。</p> <lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R053" n="0061a02"/><p xml:id="pX34p0030c2301">疏随时至故知差舛者。此意说云。元本问者。是莊严 <lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R053" n="0061a03"/>幢。偈中何故答无尽意。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030007" n="0030007"/>无祇问无尽意。长行乃言 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0031a" n="0031a"/> <lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R053" n="0061a04"/>无尽遍观。观音愿海。告幢菩萨。乃至说偈。即是<persName>佛</persName>告 <lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R053" n="0061a05"/>无尽意也。岂不问答。人有差舛。</p> <lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R053" n="0061a06"/><p xml:id="pX34p0031a0301">疏四从三逆者。若从第四随时所添。违前二经一论 <lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R053" n="0061a07"/>三本。</p> <lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R053" n="0061a08"/><p xml:id="pX34p0031a0501">疏第六释经本文者。科此经者。今古实繁。略叙一二 <lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R053" n="0061a09"/>异增异智。有庐山龙法师。开为二段。从初竟安乐行 <lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R053" n="0061a10"/>十四品。是开三显一。从<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031001" n="0031001"/>涌出品十四品。是开近显远。 <lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R053" n="0061a11"/>于两中。各有序正流通三分。合成六也。又光宅雲。法 <lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R053" n="0061a12"/>师为三分。同吉藏法师。又印法师为四。一初品名序 <lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R053" n="0061a13"/>说。二从方便品竟安乐品十三品。开三显一。三从踊 <lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R053" n="0061a14"/>出品分别功德品弥勒说偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1101" n="0031a1101"/><anchor xml:id="beg0031a1101" n="0031a1101"/>已<anchor xml:id="end0031a1101"/>前。开近显远。四从分 <lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R053" n="0061a15"/>别功德品弥勒偈後<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1201" n="0031a1201"/><anchor xml:id="beg0031a1201" n="0031a1201"/>已<anchor xml:id="end0031a1201"/>去竟经。流通分。又河西道朗 <lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R053" n="0061a16"/>法师。开为五门。一从如是我闻。竟序品。致法花必转 <lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R053" n="0061a17"/>之相。二从方便品至法师品。明法花体无二之法。三 <lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R053" n="0061a18"/>从宝塔品。竟寿量品。明法花常住法身之果。四从分 <lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R053" n="0061b01"/>别功德品<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1601" n="0031a1601"/><anchor xml:id="beg0031a1601" n="0031a1601"/>已<anchor xml:id="end0031a1601"/>下。至属累品。明修行法花所生功德。五 <lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R053" n="0061b02"/>从药王本事品。明流通法花也。又道融法师。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031002" n="0031002"/>类为九 <lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R053" n="0061b03"/>辙。第一昏圣相扣辙。即序品是。第二识教皈真辙。方 <lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R053" n="0061b04"/>便品是。第三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031003" n="0031003"/>兴类潜彰辙。譬喩品是。第四述昔穷迷 <lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R053" n="0061b05"/>辙。信解品是。第五称因进悟辙。化城喩品是。第六赞 <lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R053" n="0061b06"/>扬理行辙。法师品是。第七本迹无生辙。见宝塔梵是。 <lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R053" n="0061b07"/>第八擧因征果辙。涌出品是。第九宣扬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031004" n="0031004"/>违济辙。从随 <lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R053" n="0061b08"/>喜功德品讫经是。议曰。考寻古释。皆存一理。然依理 <lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R053" n="0061b09"/>教。但取三分。夫将说法。必有由序。惊骇物情。令生信 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0031b" n="0031b"/> <lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R053" n="0061b10"/>意。乃为正说之由渐故。故有序分。物起净心。澄情渴 <lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R053" n="0061b11"/>仰。<persName>佛</persName>随器说。故有正宗。有情无尽。<persName>佛</persName>悲莫穷。冀传不 <lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R053" n="0061b12"/>息。有流通也。斯乃理矣。按<persName>佛</persName>地论。释<persName>佛</persName>地经。开有三 <lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R053" n="0061b13"/>分。虽释一经。可为通轨。馀经亦有三分势故。又道安 <lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R053" n="0061b14"/>法师。判大小乘经。皆有三分。故取三分也。虽取三分。 <lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R053" n="0061b15"/>取三分之中。而有多类。至于优劣。如疏所断。又有古 <lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R053" n="0061b16"/>德。泛言序者。总有二种。一经前序。二经後序。经前序 <lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R053" n="0061b17"/>者。即序品。是正宗前。经後序者。如是我闻等。是<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R053" n="0061b18"/>经後。方教置故。</p> <lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R053" n="0062a01"/><p xml:id="pX34p0031b1001">疏遵古法师判二分者。问此释如何。答理亦难究。若 <lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R053" n="0062a02"/>言得益即是正宗。序品亦宗。擧动施为。皆悉<persName>佛</persName>事。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R053" n="0062a03"/>事远近。皆有益故。若言授记得证发心等。方名益者。 <lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R053" n="0062a04"/>应方便品不名正宗。无上益故。若云鹙子悟解一乘。 <lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R053" n="0062a05"/>何得非益者。弥勒发问。文殊为答。众疑亦遣。何不名 <lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R053" n="0062a06"/>益。若言文殊虽答。未见<persName>佛</persName>说。疑心犹在。不得称益。亦 <lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R053" n="0062a07"/>应鹙子在方便品。尙未得记。不名正宗。又<persName>佛</persName>地论判 <lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R053" n="0062a08"/>经三分。亦违彼也。熟思。</p> <lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R053" n="0062a09"/><p xml:id="pX34p0031b1801">疏智积还等者。议曰。引此证彼八品为正宗。恐成返 <lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R053" n="0062a10"/>唾。所以然者多宝本意。来听法花。及至出时。说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1901" n="0031b1901"/><anchor xml:id="beg0031b1901" n="0031b1901"/>已<anchor xml:id="end0031b1901"/> <lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R053" n="0062a11"/>讫。出何所益。若言本来只为劝证。不言听法者。若尔 <lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R053" n="0062a12"/>请归。亦为不可。劝证之事。而未毕故。又违经文。经自 <lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R053" n="0062a13"/>说云。为听法故。塔踊其前。準此经文。证十九品为正 <lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R053" n="0062a14"/>宗也。若尔智积何事请归。听未讫故。斯亦无失。智积 <lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R053" n="0062a15"/>下根。不测上圣。随自心请。亦何违理。更熟思之。问塔 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0031c" n="0031c"/> <lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R053" n="0062a16"/>品既云。为听法故。而踊现前。即前八品。定不得名以 <lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R053" n="0062a17"/>为正宗。云何疏断初解为勝。答夫言经者。序正流通。 <lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R053" n="0062a18"/>幷总名经。虽复不闻序正两分。听于流通。名为听经。 <lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R053" n="0062b01"/>亦复何失。由斯之理。疏断初解。以为正也。然但不得 <lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R053" n="0062b02"/>引请还事。证八为正。过如前辨。</p> <lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R053" n="0062b03"/><p xml:id="pX34p0031c0601">疏证之果因者。之者助词。意明令彼证得于果。而及 <lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R053" n="0062b04"/>得因。</p> <lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R053" n="0062b05"/><p xml:id="pX34p0031c0801">疏序成就者。问皆是序。何故第一独得序名。答虽标 <lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R053" n="0062b06"/>总称。即是别名。如十一色。此经七喩。眼境名色。初彰 <lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R053" n="0062b07"/>喩名。此亦同彼。</p> <lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R053" n="0062b08"/><p xml:id="pX34p0031c1101">疏二众成就者。馀经未必具有四种。故标勝言。</p> <lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R053" n="0062b09"/><p xml:id="pX34p0031c1201">疏第四随顺威仪成就者。问与众成中。威仪何别。答 <lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R053" n="0062b10"/>听说二别。</p> <lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R053" n="0062b11"/><p xml:id="pX34p0031c1401">疏见能照等者。光为能照。万八千量。是所照境。六趣 <lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R053" n="0062b12"/>三宝涅槃等事。名为所照。</p> <lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R053" n="0062b13"/><p xml:id="pX34p0031c1601">疏如大術等经者。问按大術经。<persName>佛</persName>报母恩。天上所说。 <lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R053" n="0062b14"/>如是等言。<persName>佛</persName>临寂灭。方乃教置。时既悬隔。何以会通。 <lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R053" n="0062b15"/>答始终为论。始从天上。爰至金棺。重起而说。总为一 <lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R053" n="0062b16"/>经。即如花严大般若等。此类非一。</p> <lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R053" n="0062b17"/><p xml:id="pX34p0031c2001">疏立之所以者。又按智度百论等中。外道经初。先标 <lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R053" n="0062b18"/>两字。所谓阿忧。阿之言无。忧之言吉。无所不吉。故名 <lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R053" n="0063a01"/>无吉。有传释云。阿字同前。忧者有也。一切诸法。不过 <lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R053" n="0063a02"/>有无。故以标摄。今显异彼。置如是等。问经由<persName>佛</persName>说。为 <lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R053" n="0063a03"/>简外道。置如是等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031005" n="0031005"/>戒亦<persName>佛</persName>言。何不置简。答古有解云 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0032a" n="0032a"/> <lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R053" n="0063a04"/>戒等之法。为内信说。不假须安。经通为俗。故置如是。 <lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R053" n="0063a05"/>议曰。此释不然。如遗教经等。既通于俗。何无如是。此 <lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R053" n="0063a06"/>类非一。实義合有。略故无也。准诸廣律。有如是等。</p> <lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R053" n="0063a07"/><p xml:id="pX34p0032a0401">疏三妙观者。厌離有为。求于菩提。深念有情。三心是 <lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R053" n="0063a08"/>也。</p> <lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R053" n="0063a09"/><p xml:id="pX34p0032a0601">疏淸净增上力等者。按无性摄论第七云。淸净者。即 <lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R053" n="0063a10"/>善根力。增上者。大愿力。第二句全。即坚固力。虽遇恶 <lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R053" n="0063a11"/>友。方便破壞。终不弃捨大菩提心。所修善法。念念增 <lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R053" n="0063a12"/>进。不生喜足者。即心进力。齐是名为最初修行。三无 <lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R053" n="0063a13"/>数劫者。释後二句。议曰。有人判为总有四力。今观颂 <lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R053" n="0063a14"/>意。但只有三。第四力者。准于释文。似结于前。非是别 <lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R053" n="0063a15"/>明心进之力。然设进取者。理亦无失。然疏主意。取三 <lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R053" n="0063a16"/>力也。何以为证。答即次云善根为体等。如次三力。如 <lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R053" n="0063a17"/>文可悉。</p> <lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R053" n="0063a18"/><p xml:id="pX34p0032a1501">疏证四不壞信者。问为一切圣道。为唯见耶。答通一 <lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R053" n="0063b01"/>切道。四果皆得。问四种何别。答如瑜伽论九十八云 <lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R053" n="0063b02"/>又四证净。预流果中。唯说为净。于馀学果。说圆满净。 <lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R053" n="0063b03"/>于最上果。说为第一圆满淸净。问云何不有壞。答能 <lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R053" n="0063b04"/>信之心。坚固无动。即前论云。深固根本。于馀生中。亦 <lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R053" n="0063b05"/>不可引。无虚诳故。设在馀生。于<persName>佛</persName>善说法毘奈耶。毕 <lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R053" n="0063b06"/>竟无转。故名证净。廣如彼说。</p> <lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R053" n="0063b07"/><p xml:id="pX34p0032a2201">疏信为手等者。捨能捐恶。牙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>唾诸物。头连身首。而命 <lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R053" n="0063b08"/>不断。念能忆持。善心不绝。头为身导。慧能拣择。为善 <lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R053" n="0063b09"/>法导。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032002" n="0032002"/>有能担集。二利能积一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032003" n="0032003"/>功德。由斯義同。故取 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0032b" n="0032b"/> <lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R053" n="0063b10"/>为喩。</p> <lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R053" n="0063b11"/><p xml:id="pX34p0032b0201">疏七圣财等者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032004" n="0032004"/>无胎初始義。因斯传释。世财有四。一 <lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R053" n="0063b12"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0032005" n="0032005"/>过意财。谓珍宝等。令心悦故。二增长财。谓按摩等。长 <lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R053" n="0063b13"/>养四大故。三吉祥财。五月五日等。续命衣等。四住持 <lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R053" n="0063b14"/>财。宅舍等。是所住持故。</p> <lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R053" n="0063b15"/><p xml:id="pX34p0032b0601">疏众善因之俶落者。亦初始義。</p> <lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R053" n="0063b16"/><p xml:id="pX34p0032b0701">疏拔众生出生死泥者。异熟果如土。烦恼若水。业类 <lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R053" n="0063b17"/>如泥人。</p> <lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R053" n="0063b18"/><p xml:id="pX34p0032b0901">疏大车无輗等者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032b0901" n="0032b0901"/><anchor xml:id="beg0032b0901" n="0032b0901"/>刘<anchor xml:id="end0032b0901"/>炫论语疏云。案考工记车之职 <lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R053" n="0064a01"/>有拍车大车羊车。无小车。小车非周礼之车。名大车 <lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R053" n="0064a02"/>亦非周礼大车。直二车相对。名大小耳。礼言。拍车者。 <lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R053" n="0064a03"/>拍者长也。古书伯仲之字。皆作拍。此车大于羊车。故 <lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R053" n="0064a04"/>以拍为名。羊者善也。说文说善美之字。皆从羊故。郑 <lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R053" n="0064a05"/>玄云。羊车拍车山车大车。平地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032006" n="0032006"/>载任之车。羊车所用 <lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R053" n="0064a06"/>未详。輗穿辕端著之。乃无文也。盖旧相传为然。以輗 <lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R053" n="0064a07"/><g ref="#CB18071">󴚗</g>相类之物。皆是施轭之处。以拍车大而难制。其輗 <lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R053" n="0064a08"/>应穿辕之端。更著木于上而为之。羊车小而易制。其 <lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R053" n="0064a09"/><g ref="#CB16987">䡉</g>直因辕之端。而节之也。</p> <lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R053" n="0064a10"/><p xml:id="pX34p0032b1901">疏左传<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032007" n="0032007"/>苟者明信等。按传云。郑武公莊公。为平王卿 <lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R053" n="0064a11"/>士。註云。卿士。王卿之执政者。言父子秉周之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032008" n="0032008"/>正。传王 <lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R053" n="0064a12"/>贰于虢。註云。虢西虢公也。亦仕王朝。王欲分政于虢。 <lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R053" n="0064a13"/>不复专任郑伯。传郑伯怨王。王曰。无之。故周郑交质。 <lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R053" n="0064a14"/>王子狐为质于郑。公子忽为质于周。註云。王子狐。平 <lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R053" n="0064a15"/>王王子也。传王崩。周人将卑虢公政。註云。周人遂成 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0032c" n="0032c"/> <lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R053" n="0064a16"/>平王本意。传四月。郑祭足帅师取温之麦秋。又取成 <lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R053" n="0064a17"/>周之禾。註云。四月。今二月也。秋。今之夏。麦禾皆未熟。 <lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R053" n="0064a18"/>言取者。盖芟践之也。温。今河内温县。成周洛阳县也。 <lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R053" n="0064b01"/>传周郑交怨。註云。两相疾怨。传君子曰。信不由中。质 <lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R053" n="0064b02"/>无益也。明恕而行之。要之以礼。虽无有质。谁能间之。 <lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R053" n="0064b03"/>苟有明信。<g ref="#CB00589">涧</g>溪沼时之毛。註云。溪亦<g ref="#CB00589">涧</g>也。沼池也。时 <lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R053" n="0064b04"/>小渚也。传苹蘩蕴藻之菜。註云。苹大萍。蘩皤蒿。蕴藻 <lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R053" n="0064b05"/>聚藻。传筐筥铸釜之器。注方曰筐。圆曰筥。无足曰釜。 <lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R053" n="0064b06"/>有足曰铸。传潢汗行潦之水。注潢汚停水。行潦流水。 <lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R053" n="0064b07"/>传可荐于鬼神。可著于王公。注著进也。传而况君子。 <lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R053" n="0064b08"/>结二国之信。行之以礼。又焉用质。注通言。盟约彼此 <lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R053" n="0064b09"/>之情。故云二国。</p> <lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R053" n="0064b10"/><p xml:id="pX34p0032c1301">疏众生三疑者。準此合在立所以中。疏主随古。安释 <lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R053" n="0064b11"/>名内。</p> <lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R053" n="0064b12"/><p xml:id="pX34p0032c1501">疏感应之端者。端者首也。序也。有本言瑞。误也。亦同 <lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R053" n="0064b13"/>二十唯识所说。辗转增上力。二识成决定義。或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032009" n="0032009"/>瑞字 <lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R053" n="0064b14"/>也。瑞者信也。明如是者。而是其信。故左传云。所临唯 <lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R053" n="0064b15"/>信。信者。言之瑞也。善之主也。是故临之。杜预云。瑞符 <lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R053" n="0064b16"/>也。神临之也。</p> <lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R053" n="0064b17"/><p xml:id="pX34p0032c2001">疏与我闻作呼辙耳者。此中意云。若不先指所闻之 <lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R053" n="0064b18"/>经。即言我闻。我闻于何为。欲彰其自闻。所以先标如 <lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R053" n="0065a01"/>是。<name role="" type="person">光宅寺</name>名。在润州江寧。梁武之世。雲法师也。不欲 <lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R053" n="0065a02"/>斥其名。故以寺标人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032010" n="0032010"/>焉。</p> <lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R053" n="0065a03"/><p xml:id="pX34p0032c2401">疏合十五释。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032011" n="0032011"/>法公五傍。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032012" n="0032012"/>总合为一。数虽有五。幷明谤 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0033a" n="0033a"/> <lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R053" n="0065a04"/>故。有云。五傍分五。三疑三宝。各合为一。名为十五。议 <lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R053" n="0065a05"/>曰。不及于前。二三一一。释如是周。五傍一一。释便不 <lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R053" n="0065a06"/>备。且如第一離增益谤。然不能遮损减等故。故五合 <lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R053" n="0065a07"/>一。二三别开。</p> <lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R053" n="0065a08"/><p xml:id="pX34p0033a0501">疏不同前二者。非外道故。不同于初。非极成故。不同 <lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R053" n="0065a09"/>第二。由无我执。有自在德。名为大我。即阿难也。如世 <lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R053" n="0065a10"/>说言。不自伐功。其功更大。由悟无我。自在逾增。故名 <lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R053" n="0065a11"/>大我。</p> <lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R053" n="0065a12"/><p xml:id="pX34p0033a0901">疏有三阿难等者。亦如帝释千名。非即自多。旧人解 <lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R053" n="0065a13"/>云。有三阿难。<name role="" type="person">文殊师利</name>将大乘阿难。于<name role="" type="person">铁围山</name>间。结 <lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R053" n="0065a14"/>集大乘三藏。馀二阿难集二三藏。疏不取此。</p> <lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R053" n="0065a15"/><p xml:id="pX34p0033a1201">疏多闻闻持等者。按<persName>佛</persName>地论释云。无量经典。初中後 <lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R053" n="0065a16"/>分。皆能听受。故名多闻。随所闻義。皆能忆持。令不忘 <lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R053" n="0065a17"/>失。故名闻持数习文義。令其坚住。是故说名其闻积 <lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R053" n="0065a18"/>集。议曰。如次闻思修三慧也。</p> <lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R053" n="0065b01"/><p xml:id="pX34p0033a1601">疏然根五義等者。一所依勝。二能生勝。三相续勝。四 <lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R053" n="0065b02"/>自在勝。五莊严勝也。又按对法论云。又由六相。耳于 <lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R053" n="0065b03"/>闻声中最勝。非识等。何等为六。一由生因。耳能生彼 <lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R053" n="0065b04"/>故。二由依处。闻依耳故。三由无动转。耳常一类故。四 <lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R053" n="0065b05"/>由自在转。不待缘合。念念生故。五由端严转。由此莊 <lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R053" n="0065b06"/>严所依身故。六由圣教。如经中说耳能闻声故。如是 <lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R053" n="0065b07"/>所说六种相貌。于识等中。皆不可得。</p> <lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R053" n="0065b08"/><p xml:id="pX34p0033a2301">疏以二为门等者。耳意二种。而为门也。问耳不得名。 <lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R053" n="0065b09"/>理乃无失。云何意识。不言取声。但说耳耶。答耳不得 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0033b" n="0033b"/> <lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R053" n="0065b10"/>名。云但闻声。不遮意也。若尔何故瑜伽论说。闻谓比 <lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R053" n="0065b11"/>量。岂意闻声。唯比量耶。答瑜伽據意闻名而说。实亦 <lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R053" n="0065b12"/>得声。故亦无爽。</p> <lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R053" n="0065b13"/><p xml:id="pX34p0033b0401">疏诸馀<persName>佛</persName>土至为<persName>佛</persName>事等者。问按上生经。弥勒入首 <lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R053" n="0065b14"/>楞严三昧。放于光明。光明之中。有般若等现。亦如招 <lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R053" n="0065b15"/>手。前人解意。岂非依色。有名等耶。答依多分说。色等 <lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R053" n="0065b16"/>有名。少不足说。更思。</p> <lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R053" n="0065b17"/><p xml:id="pX34p0033b0801">疏随堕八时等者。昼夜八时。或八啭声时。直非直等。 <lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R053" n="0065b18"/>略有三释。一约教相明。长行名直。颂名非直。二依十 <lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R053" n="0066a01"/>二分教而说契经名直。以初略说。未巨细故。馀之十 <lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R053" n="0066a02"/>一。<g ref="#CB09112">备</g>明周至。委曲而谈。名为非直。三从所诠。名诠自 <lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R053" n="0066a03"/>性。称为直说。句诠差别。言非直说。议曰。第二释中。若 <lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R053" n="0066a04"/>约委具非委具辨。违瑜伽论。论云。不了義经者。谓契 <lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R053" n="0066a05"/>经应颂记莂。<persName>世尊</persName>略说。其義未了。应当更释。準此三 <lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R053" n="0066a06"/>分皆非委<g ref="#CB09112">备</g>。云何言一名为直说。若云不约具与非 <lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R053" n="0066a07"/>具。名直非直者。更據何理。作斯判耶。故难详也。又契 <lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R053" n="0066a08"/>经中有通别二。而不分别。雷同而言。亦成疏略。实義 <lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R053" n="0066a09"/>应言别相契经应颂记莂。名为直说。未委具故。馀名 <lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R053" n="0066a10"/>非直。義周至故。</p> <lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R053" n="0066a11"/><p xml:id="pX34p0033b2001">疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2001" n="0033b2001"/><anchor xml:id="beg0033b2001" n="0033b2001"/>已<anchor xml:id="end0033b2001"/>能善入等者。无性释云。或依德迹。或共了知。谓 <lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R053" n="0066a12"/>彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2101" n="0033b2101"/><anchor xml:id="beg0033b2101" n="0033b2101"/>已<anchor xml:id="end0033b2101"/>能善入大乘。或即于此<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2102" n="0033b2102"/><anchor xml:id="beg0033b2102" n="0033b2102"/>已<anchor xml:id="end0033b2102"/>极善入。故名<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2103" n="0033b2103"/><anchor xml:id="beg0033b2103" n="0033b2103"/>已<anchor xml:id="end0033b2103"/>能善 <lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R053" n="0066a13"/>入大乘。此显<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2201" n="0033b2201"/><anchor xml:id="beg0033b2201" n="0033b2201"/>已<anchor xml:id="end0033b2201"/>得诸陀罗尼辨财功德。于大乘義。能 <lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R053" n="0066a14"/>持能阐者。解云。谓彼菩萨。内有善入解大乘教義。道 <lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R053" n="0066a15"/>德行迹。迹是安足之处。德是施名之所。由内有德。故 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0033c" n="0033c"/> <lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R053" n="0066a16"/>名善入。德名外彰。名共了知。谓彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0033c0101" n="0033c0101"/><anchor xml:id="beg0033c0101" n="0033c0101"/>已<anchor xml:id="end0033c0101"/>能等者。释前德 <lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R053" n="0066a17"/>迹。或即于此等者。释前共了陀罗尼辨财。如次显上 <lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R053" n="0066a18"/>德迹共了。总由此德。名为善入。馀文悉。又体大者。甚 <lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R053" n="0066b01"/>深高廣。无上故大。</p> <lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R053" n="0066b02"/><p xml:id="pX34p0033c0501">疏彼增上生等者。谈实菩萨实不说法。闻者为言。菩 <lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R053" n="0066b03"/>萨为说。约此故言增上生也。然有馀释与此稍别。如 <lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R053" n="0066b04"/>本疏及法苑决释。</p> <lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R053" n="0066b05"/><p xml:id="pX34p0033c0801">疏譬如天等者。如人于天或鬼神处。求乞论咒。此人 <lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R053" n="0066b06"/>梦中。虽无耳识。于意识上。论咒显现。故知梦人意识。 <lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R053" n="0066b07"/>不能分别鬼神所说论咒。所见论咒。明自心现。</p> <lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R053" n="0066b08"/><p xml:id="pX34p0033c1101">疏我从成道等者。按大般若。<persName>佛</persName>告善现等言。我曾于 <lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R053" n="0066b09"/>此不说一字。汝亦不闻。当何所解。何以故。甚深般若。 <lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R053" n="0066b10"/>言说等皆远離故。由此于中说者听者。皆不可得。又 <lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R053" n="0066b11"/>新花严颂云。诸<persName>佛</persName>无有法。<persName>佛</persName>于何有说。但随其自心。 <lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R053" n="0066b12"/>谓说如是法。</p> <lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R053" n="0066b13"/><p xml:id="pX34p0033c1601">疏如母啮指子生唤解者。按汝南先贤传云。周惕者。 <lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R053" n="0066b14"/>安成人。母身有疾。其亦有疾。若在野。母须见。啮指便 <lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R053" n="0066b15"/>至。又孝经援神契云。庶人孝则林泽茂浮。野怪草秀。 <lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R053" n="0066b16"/>水出神鱼。註云。庶人谓有德不任。若曾子之孝。千里 <lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R053" n="0066b17"/>感母。能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>便其城致浮珍。固其宜也。问若实不说。如何 <lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R053" n="0066b18"/>说云。我所说法。如手中葉等。答为增上缘。令他得益 <lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R053" n="0067a01"/>如手葉等。名为说也。问无性为许诸菩萨等有言说 <lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R053" n="0067a02"/>不。若许有者。不合难言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>如何菩萨能说有。两俱不成。 <lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R053" n="0067a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0033003" n="0033003"/>答云增上生者。亦自他两失。若不许说。亦为不可。非 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0034a" n="0034a"/> <lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R053" n="0067a04"/>唯大悲。及離戏论。何不说耶。答菩萨理说。言不说者。 <lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R053" n="0067a05"/>但为非是说经之人。由<persName>佛</persName>加被。令遣作缘。而不言说。 <lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R053" n="0067a06"/>非是一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>言语皆无。馀有处言。五人说经。皆依此会。 <lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R053" n="0067a07"/>议曰。今按<persName>佛</persName>地。<persName>佛</persName>唯三法。而不说法。论既明言。理无 <lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R053" n="0067a08"/>致惑。准无性论。出于教体。但取问者所变为体。意存 <lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R053" n="0067a09"/>唯识。复显菩萨非说经人。云增上生。令他得解。不言 <lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R053" n="0067a10"/>菩萨元总无言。故释善入大乘等云。得陀罗尼辨财 <lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R053" n="0067a11"/>功德。于大乘義。能持能阐。若总无言。何名能阐。若尔 <lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R053" n="0067a12"/>擧喩。岂不<g ref="#CB04609">矛</g><g ref="#CB05009">盾</g>。答喩证菩萨而不说经。不证菩萨总 <lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R053" n="0067a13"/>无言也。意言。天鬼为增<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034002" n="0034002"/>长缘。取能求者自心所变论 <lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R053" n="0067a14"/>咒等法。而为其体。不取天等论等为体。不障天等馀 <lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R053" n="0067a15"/>时之中得说论也。斯亦何过。若尔疏主岂不解彼文。 <lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R053" n="0067a16"/>答非不悟也。取彼菩萨非是说经之人。故言不说。不 <lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R053" n="0067a17"/>是总言菩萨无说。又彼文隐。取義而谈。云不说法。若 <lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R053" n="0067a18"/>不尔者。既有本质。何故唯取能闻所变。不取能说。约 <lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R053" n="0067b01"/>此之理。故言不说也。更思。</p> <lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R053" n="0067b02"/><p xml:id="pX34p0034a1701">疏谓馀相续差别识故者。即说法者。是听法馀。相续 <lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R053" n="0067b03"/>即身。自心之上。所说之法。种种不同。名为差别。令馀 <lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R053" n="0067b04"/>差别。翻准应悉。问云何般若花严等经。皆言不说。答 <lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R053" n="0067b05"/>依法性言。更有多释。如唯识钞。</p> <lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R053" n="0067b06"/><p xml:id="pX34p0034a2101">疏此中二解至绮互解释者。不说法家会说法文。说 <lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R053" n="0067b07"/>法之家。会不说法文。如唯识钞。</p> <lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R053" n="0067b08"/><p xml:id="pX34p0034a2301">疏说教时分有二義者。问说听究竟。共相会遇。義旨 <lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R053" n="0067b09"/>无殊。何故分二。答乍观似同。理实有异。初约说听所 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0034b" n="0034b"/> <lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R053" n="0067b10"/>为事毕。虽多刹那。总名一时。後依说听感应时同。名 <lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R053" n="0067b11"/>为一时。问设不就彼说听究竟。而言一时。复有何过。 <lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R053" n="0067b12"/>答如初说字。次谈于名。後方言句。乃至部等。时皆有 <lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R053" n="0067b13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0034003" n="0034003"/>异。云何言一。故知依彼事毕称一。故<persName>佛</persName>地论云。说听 <lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R053" n="0067b14"/>究竟。总名一时。若不尔者。字名句等。听说时异。云何 <lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R053" n="0067b15"/>言一。</p> <lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R053" n="0067b16"/><p xml:id="pX34p0034b0701">疏如梦所见谓有多等者。按无性摄论所引颂云。处 <lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R053" n="0067b17"/>梦谓经年。寤乃须臾顷。故时虽无量。摄在一刹那。又 <lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R053" n="0067b18"/>西域传云。有隐士。结庐屛迹。博习技術。究极神理。能 <lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R053" n="0068a01"/>使瓦砾为宝。人畜易形。但未能驭风雲。陪仙驾。阅图 <lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R053" n="0068a02"/>考古。更求仙術。其方曰。夫神仙者。长生之術也。将欲 <lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R053" n="0068a03"/>求学。先定其志。筑建壇场。命一烈士。执长刀。立壇隅 <lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R053" n="0068a04"/>摒绝息言。自昏达署。求仙者。中壇面坐。手按长剑。口 <lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R053" n="0068a05"/>诵神咒。收视返听。达明登仙。是人既得仙方。访烈士。 <lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R053" n="0068a06"/>营求旷岁。未谐心愿。後得烈士。先与人佣力。艰辛五 <lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R053" n="0068a07"/>岁。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034004" n="0034004"/>迷失一日。遂被笞辱。又无所得。悲嚎巡路。隐士见 <lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R053" n="0068a08"/>命。数加重赂。潜行阴德。感激其心。烈士屡求效命以 <lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R053" n="0068a09"/>报知<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b1801" n="0034b1801"/><anchor xml:id="beg0034b1801" n="0034b1801"/>己<anchor xml:id="end0034b1801"/>。隐土曰。我求烈士。弥历岁时。幸而会遇。奇貌 <lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R053" n="0068a10"/>应图。非有他故。愿一夕不声耳。烈士曰。死尙不辞。岂 <lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R053" n="0068a11"/>徒摒息。于是设壇场。受仙法。依方行事。坐待日曛。曛 <lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R053" n="0068a12"/>暮之後。司其务隙。隐士诵咒。烈士按铦刀。殆将晓矣。 <lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R053" n="0068a13"/>忽发声叫。是时空中火下。烟焰雲蒸。隐士疾引此人。 <lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R053" n="0068a14"/>入他避难。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b2301" n="0034b2301"/><anchor xml:id="beg0034b2301" n="0034b2301"/>已<anchor xml:id="end0034b2301"/>而问曰。诫子无声。何以惊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034005" n="0034005"/>呴烈士曰。受 <lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R053" n="0068a15"/>命後。至夜分。昏然若梦。变易更起。见昔事主。躬来慰 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0034c" n="0034c"/> <lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R053" n="0068a16"/>谢。感荷厚恩。忍不报语。彼人震怒。遂见杀害。更受中 <lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R053" n="0068a17"/>阴身。自顾歎惜。犹愿历世不言。以报厚德。遂见托生 <lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R053" n="0068a18"/>南印度大婆罗门家。乃至受胎出胎。备经苦厄。荷恩 <lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R053" n="0068b01"/>荷德。忍而不言。洎乎受业冠婚丧亲生子。每念前恩。 <lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R053" n="0068b02"/>忍而不语。宗亲戚属。咸见怪异。年过六十。而有一男。 <lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R053" n="0068b03"/>妻谓曰。汝可言矣。若不语者。当杀汝子。我时唯念。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c0601" n="0034c0601"/><anchor xml:id="beg0034c0601" n="0034c0601"/>已<anchor xml:id="end0034c0601"/> <lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R053" n="0068b04"/>隔生世。自愿衰老。唯此稚子。因止其妻。令无杀害。遂 <lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R053" n="0068b05"/>发此声耳。隐士曰。我之过也。此魔扰耳。烈士感恩。悲 <lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R053" n="0068b06"/>事不成。愤志而死。</p> <lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R053" n="0068b07"/><p xml:id="pX34p0034c1001">疏是不相应等者。问长等依色立。随依色处收。时依 <lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R053" n="0068b08"/>五蕴施。何不从依摄。答长等但依色。从别色处收。时 <lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R053" n="0068b09"/>依总法立。故不相应摄。故<persName>佛</persName>地论云。即是有为法上。 <lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R053" n="0068b10"/>假立分位。或是心上分位影像。依色心等。总假立故。 <lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R053" n="0068b11"/>是不相应行蕴所摄。</p> <lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R053" n="0068b12"/><p xml:id="pX34p0034c1501">疏诸经中有说相续相等者。引牒文难。问颇有唯说 <lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R053" n="0068b13"/>刹那时耶。答有花严等云。<persName>佛</persName>以一音。即其事也。问疏 <lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R053" n="0068b14"/>何不言。答亦方隅尔。或一音言。而含多義。谓一刹那。 <lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R053" n="0068b15"/>或一无漏。幷名一音。故疏不言。</p> <lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R053" n="0068b16"/><p xml:id="pX34p0034c1901">疏净秽可定知者。所变之土。不过二种。故可知定。众 <lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R053" n="0068b17"/>生根性。万品不同。故难准也。</p> <lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R053" n="0068b18"/><p xml:id="pX34p0034c2101">疏觉有三義等者。又按大般若第三百六十五。总有 <lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R053" n="0069a01"/>八释。今擧後三義。即三觉。一于三世法。及无为法。一 <lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R053" n="0069a02"/>切种相。无障智转。二如实开觉一切有情。令離顚倒 <lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R053" n="0069a03"/>恶业众苦。三能如实觉一切法相。所谓无相。故名<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0035a" n="0035a"/> <lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R053" n="0069a04"/>陀。如次配疏三觉无失。又花严经第六偈云。于实知 <lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R053" n="0069a05"/>真实。非实知非实。善解真实际。故号为正觉。此略不 <lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R053" n="0069a06"/>擧觉他義也。</p> <lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R053" n="0069a07"/><p xml:id="pX34p0035a0401">疏如睡觉等者。疏意可悉。有馀德云。<persName>佛陀</persName>之名。含于 <lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R053" n="0069a08"/>二義。一是觉義。无明如睡。断无明尽。如睡梦觉。二是 <lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R053" n="0069a09"/>开義。爱染如水。莲花没水。未能得开。断除爱染。如华 <lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R053" n="0069a10"/>出水方得开敷。议曰。观彼论势。疏解为勝。梦觉自知 <lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R053" n="0069a11"/>梦前更事。馀即不委。故喩自觉。花开<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>气馥。令他闻见。 <lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R053" n="0069a12"/>故喩觉他。以後二喩。配前二觉。文義顺也。故本释善。</p> <lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R053" n="0069a13"/><p xml:id="pX34p0035a1001">疏如所有性等者。一切真俗。诸法自性。名如所有。如 <lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R053" n="0069a14"/>所有者。指斥言也。此诸法性。智悉能知。擧境显智。名 <lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R053" n="0069a15"/>如所有。又释云。如谓真如。证如之智。名如所有。即根 <lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R053" n="0069a16"/>本智。故瑜伽论七十七云。如所有性者。谓即一切染 <lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R053" n="0069a17"/>净法中。所有真如。又释。若如其所有。一切诸法。皆能 <lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R053" n="0069a18"/>缘之。名如所有。即後得智。议曰。初二释善理。明義备。 <lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R053" n="0069b01"/>有所凭故。智者思之。</p> <lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R053" n="0069b02"/><p xml:id="pX34p0035a1701">疏尽所有也者。一切真俗。所有诸法。差别之義。名尽 <lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R053" n="0069b03"/>所有。尽所有者。指斥言也。此差别法。智悉能知。擧境 <lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R053" n="0069b04"/>显智。名尽所有。又释云。备摄有无。名尽所有。智悉能 <lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R053" n="0069b05"/>知。名尽所有智。即唯後得。故瑜伽论。七十七云尽所 <lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R053" n="0069b06"/>有性者。谓诸杂染淸净法中。所有一切。品别边际。又 <lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R053" n="0069b07"/>释若尽者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>减義。减尽烦恼所有之智。名尽所有智。即 <lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R053" n="0069b08"/>根本智。议曰。今取初之二释。优劣可详。故不待言。</p> <lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R053" n="0069b09"/><p xml:id="pX34p0035a2401">疏准诸至名<persName>薄伽梵</persName>者。按<persName>佛</persName>地论云。<persName>佛</persName>具十德。何故 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0035b" n="0035b"/> <lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R053" n="0069b10"/><persName>佛</persName>教传法者。一切经首。但置<persName>薄伽梵</persName>名。谓即此名。世 <lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R053" n="0069b11"/>咸尊重。故诸外道。皆称本师。名<persName>薄伽梵</persName>。又引一名。总 <lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R053" n="0069b12"/>摄众德。馀名不尔。是故经首。皆置此名。</p> <lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R053" n="0069b13"/><p xml:id="pX34p0035b0401">疏应化非真<persName>佛</persName>等者。问按天亲论。但云应化非<persName>佛</persName>非 <lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R053" n="0069b14"/>说。不言法身而能说法。引斯为证。恐乖论旨。答引彼 <lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R053" n="0069b15"/>意证应化非真。非真说法。不以彼文直证法说。若尔 <lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R053" n="0069b16"/>引之。而何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035003" n="0035003"/>取益。答凭之申理。既说应化非<persName>佛</persName>非说。故 <lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R053" n="0069b17"/>知法<persName>佛</persName>可名真<persName>佛</persName>。故彼论云。非非法者。真如无我。相 <lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R053" n="0069b18"/>实有故。一切圣人。依真如法淸净得名。故知法<persName>佛</persName>名 <lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R053" n="0070a01"/>为真<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>既名真。合名真说。故疏引彼称赞大乘。而 <lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R053" n="0070a02"/>以为证。有云。疏主引般若论。证法<persName>佛</persName>说。乖论意者。不 <lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R053" n="0070a03"/>悟深旨。妄为弹斥。应细思之。</p> <lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R053" n="0070a04"/><p xml:id="pX34p0035b1301">疏住少圣凡夫观丈六而无尽者。二乘之人。名为小 <lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R053" n="0070a05"/>圣。四善根前。及馀一切凡夫之类。总名凡夫。但见丈 <lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R053" n="0070a06"/>六。又按西域传云。有婆罗门。闻释迦<persName>佛</persName>身长丈六。常 <lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R053" n="0070a07"/>怀疑惑。未之信也。乃以丈六竹杖。欲量<persName>佛</persName>身。恒于杖 <lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R053" n="0070a08"/>端。出过丈六。如是增高莫能穷实。遂投杖而去。因植 <lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R053" n="0070a09"/>根为林竹。修劲被山满谷。因号斯处。为杖林焉。</p> <lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R053" n="0070a10"/><p xml:id="pX34p0035b1901">疏劬师罗长者。按经音義。此云妙音。</p> <lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R053" n="0070a11"/><p xml:id="pX34p0035b2001">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035004" n="0035004"/>古因解圣住等者。吉藏法师云。住有二种。一者身 <lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R053" n="0070a12"/>住。二者心住。身住有四。一化处住。十方诸<persName>佛</persName>。等有国 <lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R053" n="0070a13"/>土。二异俗住。三世诸<persName>佛</persName>。多栖止伽蓝。三未捨寿分住。 <lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R053" n="0070a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0035005" n="0035005"/><persName>佛</persName>未答魔王启请。寿命无量。由答启请。则唯留八十。 <lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R053" n="0070a15"/>馀皆捨之。四者威仪住。谓行住坐卧。悉名为住。二就 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0035c" n="0035c"/> <lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R053" n="0070a16"/>内德论住。亦有四种。一者天住。谓住佈施持戒等。二 <lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R053" n="0070a17"/>梵住。谓住四无量心。三圣住。谓住空无相无愿三昧。 <lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R053" n="0070a18"/>四<persName>佛</persName>住。住愿十力等果地众德。<persName>如来</persName>具此内外八住。</p> <lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R053" n="0070b01"/><p xml:id="pX34p0035c0401">疏二谓退凡者。凡有二義。一未得圣者。名之为凡。有 <lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R053" n="0070b02"/>经说云。王宫人等。幷得初果。二谓非王家人亲属。凡 <lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R053" n="0070b03"/>庶名凡。问何未至<persName>佛</persName>。王宫豫下乘。答敬法重人。显为 <lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R053" n="0070b04"/>後轨。亦犹迦葉闻<persName>佛</persName>涅槃。欲起神通赴涅槃所。而思 <lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R053" n="0070b05"/>之曰。我今最後见于<persName>世尊</persName>。岂可以通而往彼耶。此显 <lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R053" n="0070b06"/>珍敬。王亦如之。</p> <lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R053" n="0070b07"/><p xml:id="pX34p0035c1001">疏古人有说置千王等皆谬者。问古人所说。非无典 <lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R053" n="0070b08"/>據。如智度论律毘婆沙仁王等经。说各异故。何得总 <lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R053" n="0070b09"/>撥。为谬说耶。答设彼等说。皆叙彼俗。不正说也。故疏 <lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R053" n="0070b10"/>不取。</p> <lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R053" n="0070b11"/><p xml:id="pX34p0035c1401">疏自他二化俱说等者。山<persName>佛</persName>自化。城他王化。擧自化 <lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R053" n="0070b12"/>处。显利于缁。说他化处。明益于素。</p> <lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R053" n="0070b13"/><p xml:id="pX34p0035c1601">疏或教妙至有所表等者。前解山城。俱喩教理。此即 <lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R053" n="0070b14"/>别配。山同出水。城类开敷。思之可悉。</p> <lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R053" n="0070b15"/><p xml:id="pX34p0035c1801">疏舍卫豐其四德者。谓豐多闻解脱财宝欲境。</p> <lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R053" n="0070b16"/><p xml:id="pX34p0035c1901">疏古说此经合居四处者。疏虽不说。准理而言。处既 <lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R053" n="0070b17"/>有四。说即有三。初二同疏。三者属累品後。居秽土说。 <lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R053" n="0070b18"/>故成三矣。</p> <lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R053" n="0071a01"/><p xml:id="pX34p0035c2201">疏今解至说唯在二等者。问观音之品。既在空说。无 <lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R053" n="0071a02"/>尽菩萨。云何右膝著地请<persName>佛</persName>。答经本不同。多无右膝 <lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R053" n="0071a03"/>著地之语。设纵有者。理亦无违。地者。依持之義。膝踞 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0036a" n="0036a"/> <lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R053" n="0071a04"/>于华。名为著地。</p> <lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R053" n="0071a05"/><p xml:id="pX34p0036a0201">疏因缘之经等者。因有三种。谓因事因请因戒。此即 <lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R053" n="0071a06"/>因请。</p> <lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R053" n="0071a07"/><p xml:id="pX34p0036a0401">疏赞证因亦利之者。此释外难。外难意云。一乘正逗 <lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R053" n="0071a08"/>声闻。鹙子可请。既不被于菩萨。二圣何陈。故今答云。 <lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R053" n="0071a09"/>因利益故。所以请也。由赞寿量。及持经等。分别等品。 <lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R053" n="0071a10"/>证益不同。既有斯利。菩萨故请。</p> <lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R053" n="0071a11"/><p xml:id="pX34p0036a0801">疏声闻凡夫等者。定性之人。远尘離垢。不定性者。发 <lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R053" n="0071a12"/>菩提心。</p> <lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R053" n="0071a13"/><p xml:id="pX34p0036a1001">疏圣者菩萨等者。然无生忍。初地亦得。今所明者。非 <lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R053" n="0071a14"/>初地也。若初地忍。即合凡夫菩萨所得。既言圣者。故 <lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R053" n="0071a15"/>知馀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>地。</p> <lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R053" n="0071a16"/><p xml:id="pX34p0036a1301">疏有化声闻等者。问意证报土二乘是化。今<name role="" type="person">满慈子</name>。 <lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R053" n="0071a17"/>见居秽刹。何须化为。又<persName>佛</persName>地论。但说报土。<persName>佛</persName>菩萨等。 <lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R053" n="0071a18"/>化为声闻。不言化土。今引满慈。恐成虚设。答疏意谈 <lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R053" n="0071b01"/>经有化之事。非即以证二土之化。但通言耳。</p> <lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R053" n="0071b02"/><p xml:id="pX34p0036a1701">疏十五人王众者。有本云。人天众者。天字误也。有云。 <lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R053" n="0071b03"/>天对人来。实无天也。此释误也。</p> <lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R053" n="0071b04"/><p xml:id="pX34p0036a1901">疏此众二徒者。徒者徒辙。有此相对之徒辙也。二二 <lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R053" n="0071b05"/>合之。总成三对。如次可悉。</p> <lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R053" n="0071b06"/><p xml:id="pX34p0036a2101">疏後众次第者。问前第三门。所烈名字。与此第四。何 <lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R053" n="0071b07"/>故不同。答此众多德。互立一名。由此多宝。为听证来。 <lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R053" n="0071b08"/>分身诸<persName>佛</persName>。为证开集。前後互明。故无失也。</p> <lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R053" n="0071b09"/><p xml:id="pX34p0036a2401">疏依乞等者。比丘乞食。须具五義。一者。不得诈现异 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0036b" n="0036b"/> <lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R053" n="0071b10"/>相。二者。不得说<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b0101" n="0036b0101"/><anchor xml:id="beg0036b0101" n="0036b0101"/>己<anchor xml:id="end0036b0101"/>有德。三者。不得高声现威。四者。不 <lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R053" n="0071b11"/>得瞻相吉凶。五者。不得说有所得惊动人心。又真谛 <lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R053" n="0071b12"/>云。食有五种。一者盗食。二者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>债食。三者许食。四家法 <lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R053" n="0071b13"/>食。五自在食。初戒定慧三种俱无。二者。三学随有一 <lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R053" n="0071b14"/>种。而无馀二。三具三学。四有学圣。五无学者。</p> <lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R053" n="0071b15"/><p xml:id="pX34p0036b0601">疏<g ref="#CB02494">跋</g>陀十六人者。即上生经所说。<g ref="#CB02494">跋</g>陀十六人也。非 <lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R053" n="0071b16"/>此经中所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>烈<g ref="#CB02494">跋</g>陀。</p> <lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R053" n="0071b17"/><p xml:id="pX34p0036b0801">疏一心等者。同心观<persName>佛</persName>。稀闻妙旨。同一见解。八圣道 <lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R053" n="0071b18"/>同。馀可知矣。问庆喜于时身居有学。解脱何同。答前 <lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R053" n="0072a01"/>首言乃是结集者置。集法之时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b1001" n="0036b1001"/><anchor xml:id="beg0036b1001" n="0036b1001"/>已<anchor xml:id="end0036b1001"/>得解脱。所以言同。 <lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R053" n="0072a02"/>或从多言。问二乘之智。如盲摸象。各各不同。何名一 <lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R053" n="0072a03"/>见。答後得等异。根本无差。故名一见。</p> <lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R053" n="0072a04"/><p xml:id="pX34p0036b1301">疏真谛三释大者。彼有三喩。犹如大王。智德尊高。勝 <lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R053" n="0072a05"/>一切人。喩如山海。形量大故。犹如大军。兵众多故。称 <lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R053" n="0072a06"/>之为大。如次为喩。</p> <lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R053" n="0072a07"/><p xml:id="pX34p0036b1601">疏合为六者。非是全取。前之二三。取前五解。加名称 <lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R053" n="0072a08"/>大。而为六释。除智论初。议曰。可总为七。取智论初。九 <lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R053" n="0072a09"/>十五种外道之中。最为大故。</p> <lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R053" n="0072a10"/><p xml:id="pX34p0036b1901">疏四净命者。離诸邪命事。乃名净命。邪命有四。一者 <lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R053" n="0072a11"/>仰口。谓占相星月等。二者下口。谓自种植贸易等事。 <lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R053" n="0072a12"/>三者方口。谓骋国四方。通致使命。四者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036004" n="0036004"/>尖口。或云经 <lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R053" n="0072a13"/>口。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036005" n="0036005"/>诸行医道等。以上四缘。求诸衣食。幷名邪命。即以 <lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R053" n="0072a14"/>贪嗔所发三业。名为邪命。而有颂云。俗邪见难除。由 <lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R053" n="0072a15"/>恒执异见。道邪命难断。由资具属他。问比丘之名。含 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0036c" n="0036c"/> <lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R053" n="0072a16"/>于乞義。诸馀乞者。应名比丘。答比丘之名。具于五義。 <lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R053" n="0072a17"/>馀不具五。不名比丘。然有释云。乞有二种。一乞法。二 <lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R053" n="0072a18"/>乞食。比丘具二。馀不乞法。不名比丘。又退无积蓄之 <lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R053" n="0072b01"/>累。进有福物之功。自利利他。异馀乞者。议曰。後释难 <lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R053" n="0072b02"/>详。亦有俗人。于<persName>佛</persName>求法。所得不积。二利齐修。应名比 <lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R053" n="0072b03"/>丘。故知比丘而含五義。非一乞士得比丘名。</p> <lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R053" n="0072b04"/><p xml:id="pX34p0036c0701">疏依新经旧论有十六句者。唐三藏所译般若等经。 <lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R053" n="0072b05"/>名为新经。此经之论。先译名旧。且言新经。实馀古经。 <lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R053" n="0072b06"/>亦有十六句者。问论释于经。何故经论数不同耶。答 <lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R053" n="0072b07"/>古有两释。一云。梵本廣略不同。一云。声闻常众。无会 <lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R053" n="0072b08"/>不集。处处歎之。故罗什略歎其德。天亲欲示解一经 <lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R053" n="0072b09"/>歎德。令识众经歎德之意。故廣记也。议曰。初解乖理。 <lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R053" n="0072b10"/>论牒经释。经本既略。论何因廣。故非梵本有廣略也。 <lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R053" n="0072b11"/>问何故诸经歎德增减不同。答有二释。一者。译主具 <lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R053" n="0072b12"/>略不同。二集法者。歎有多少。歎德皆是结集置故。</p> <lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R053" n="0072b13"/><p xml:id="pX34p0036c1601">论上上起门者。古有三释。一云。学人功德。比凡为上。 <lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R053" n="0072b14"/>无学人德。复勝于学。故云上上。二云。罗汉有二。一者。 <lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R053" n="0072b15"/>钝根小罗汉德。但名为上。今明利根大罗汉德。故云 <lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R053" n="0072b16"/>上上。三者。就大罗汉。有二功德。一上功德。二上上德。 <lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R053" n="0072b17"/>今十六句。歎上上德。议曰。理有百途。非无此旨。若依 <lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R053" n="0072b18"/>论势。可从本疏。所以然者。论云。上上起门者谓诸漏 <lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R053" n="0073a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0036c2201" n="0036c2201"/><anchor xml:id="beg0036c2201" n="0036c2201"/>已<anchor xml:id="end0036c2201"/>尽故。名为罗汉。标上上<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c2202" n="0036c2202"/><anchor xml:id="beg0036c2202" n="0036c2202"/>已<anchor xml:id="end0036c2202"/>。即以诸句上下释之。故 <lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R053" n="0073a02"/>知诸句上下互起。名上上起。若如古说。论何不言。</p> <lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R053" n="0073a03"/><p xml:id="pX34p0036c2401">疏论以第二句释初句者。问无学之人。种现俱尽。何 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0037a" n="0037a"/> <lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R053" n="0073a04"/>不双以第二三句。释第一耶。答有二释。一云。理实合 <lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R053" n="0073a05"/>尔。但由现惑。招于三有。无学既称不受後有。故以第 <lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R053" n="0073a06"/>二。释第一也。二云。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a0301" n="0037a0301"/><anchor xml:id="beg0037a0301" n="0037a0301"/>已<anchor xml:id="end0037a0301"/>去。顿悟菩萨。亦名罗汉。若 <lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R053" n="0073a07"/>要种尽。方得应名。即显八地非罗汉摄。今显通彼。故 <lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R053" n="0073a08"/>以漏尽。释罗汉也。议曰。後释为正。前约一边。虽复正 <lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R053" n="0073a09"/>明小乘罗汉。義兼菩萨。故亦无违。</p> <lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R053" n="0073a10"/><p xml:id="pX34p0037a0701">疏十六大随者。色无色界。各有八随。合成十六。</p> <lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R053" n="0073a11"/><p xml:id="pX34p0037a0801">疏具十一殊勝事者。按缘起经说。一所缘勝。遍缘染 <lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R053" n="0073a12"/>净故。二行相勝。隐真显妄故。三因缘勝。惑业生本故。 <lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R053" n="0073a13"/>四等起勝。等能发起能引所引能生所生缘起法故。 <lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R053" n="0073a14"/>五转异勝。随眠缠缚相应不共。四转异故。六邪行勝。 <lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R053" n="0073a15"/>于谛起增益及损减行故。七相状勝。微细自相遍爱 <lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R053" n="0073a16"/>非爱。共相转故。八作业勝。作流转所依事。寂止能障 <lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R053" n="0073a17"/>事故。九障碍勝。障碍勝法及廣法故。十随转勝。乃至 <lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R053" n="0073a18"/>有顶。犹随转故。十一对治勝。二种妙智。所对治故。</p> <lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R053" n="0073b01"/><p xml:id="pX34p0037a1601">疏多缘欲起从勝为名者。略言欲界。而有三欲。一睡 <lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R053" n="0073b02"/>眠欲。二婬欲欲。三饮食欲。为此勝故。故得欲名。</p> <lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R053" n="0073b03"/><p xml:id="pX34p0037a1801">疏九结者。此之九结。而有三義。一自相。二功用。三位 <lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R053" n="0073b04"/>差别。言自相者。爱结谓三界贪。恚结谓欲随惑恚。慢 <lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R053" n="0073b05"/>结谓七慢。无明结谓三界无知。见结谓萨迦耶见边 <lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R053" n="0073b06"/>见。取结谓见戒二取。疑结谓于四谛三宝犹豫。嫉结 <lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R053" n="0073b07"/>谓随惑。悭结亦随惑也。言功用者。谓有此者。不厌三 <lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R053" n="0073b08"/>界。由此辗转。不善现行。善不现行。言位者。谓于後果 <lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R053" n="0073b09"/>生位。廣如对法。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0037b" n="0037b"/> <lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R053" n="0073b10"/><p xml:id="pX34p0037b0101">疏以離定障名心解脱者。问定障是何。答理实诸染。 <lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R053" n="0073b11"/>能障定者。皆名定障。然依勝说。异熟生受。名勝定障。 <lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R053" n="0073b12"/>领下劣法。不上进故。问定既離障。何乃名为心解脱 <lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R053" n="0073b13"/>耶。答定是心所。以所从王。名心解脱。邻近释也。或定 <lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R053" n="0073b14"/>令必住于一境。定得心名。问颇有定圆根不具耶。答 <lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R053" n="0073b15"/>应为四句。有定圆根不具。谓身证那含。得九定故。名 <lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R053" n="0073b16"/>为定圆。上惑未<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b0701" n="0037b0701"/><anchor xml:id="beg0037b0701" n="0037b0701"/>已<anchor xml:id="end0037b0701"/>。名根不具。有根具定不满。谓慧解 <lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R053" n="0073b17"/>脱及超中二。有根圆定亦具。谓俱解脱者。有根定俱 <lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R053" n="0073b18"/>不具。谓诸凡夫未得定者。及除身证馀前三果。</p> <lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R053" n="0074a01"/><p xml:id="pX34p0037b1001">疏離性障者。烦恼体性。即是障故。故名性障。</p> <lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R053" n="0074a02"/><p xml:id="pX34p0037b1101">疏由離此二证获无为者。问岂離定障。得无为耶。答 <lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R053" n="0074a03"/>许得何失。若尔何故说三乘人解脱床同。答彼约惑 <lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R053" n="0074a04"/>苦不生解脱。不说无为三乘同也。问定障既在所知 <lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R053" n="0074a05"/>障收。云何生观而能断耶。答非生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>现观。但以事观。能 <lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R053" n="0074a06"/>伏于彼。由无惑可断。复更不别得于果故。故非理观。 <lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R053" n="0074a07"/>若也练根取独觉果。容以理观别得果故。虽不别得 <lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R053" n="0074a08"/>择灭无为。由伏定障。得非择灭。故言離二证获无为。</p> <lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R053" n="0074a09"/><p xml:id="pX34p0037b1801">疏離心相应缚者。王体非缚。相应烦恼。能缚心故。名 <lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R053" n="0074a10"/>相应缚。心相应即缚。持业释也。</p> <lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R053" n="0074a11"/><p xml:id="pX34p0037b2001">疏如相应事<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2001" n="0037b2001"/><anchor xml:id="beg0037b2001" n="0037b2001"/>已<anchor xml:id="end0037b2001"/>办故者。略有四释。一云。与四谛理相 <lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R053" n="0074a12"/>应也。一云。如谓真如相应。谓正智与如相应。正智办 <lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R053" n="0074a13"/>也。一云。能证灭谛。诸心心所。名曰相应。如者。指斥之 <lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R053" n="0074a14"/>辞。由得如是相应之事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2301" n="0037b2301"/><anchor xml:id="beg0037b2301" n="0037b2301"/>已<anchor xml:id="end0037b2301"/>成办故。所以名为<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2302" n="0037b2302"/><anchor xml:id="beg0037b2302" n="0037b2302"/>已<anchor xml:id="end0037b2302"/>办所 <lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R053" n="0074a15"/>办。一云。如相应等者。是擧喩也。思可知矣。虽有多释。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0037c" n="0037c"/> <lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R053" n="0074a16"/>随应皆得。</p> <lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R053" n="0074a17"/><p xml:id="pX34p0037c0201">疏单释十五至心自在者。问既由诸句。名心自在。何 <lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R053" n="0074a18"/>名单释。答疏主总谈。由具上句。至心自在。不同馀句 <lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R053" n="0074b01"/> 取他束释。</p> <lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R053" n="0074b02"/><p xml:id="pX34p0037c0501">疏准论三句以下释上者。准有三句。而以下句。向上 <lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R053" n="0074b03"/>释之。所释唯三。能释即四。乍观为言。能释有三。上释 <lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R053" n="0074b04"/>下七。亦準此知。</p> <lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R053" n="0074b05"/><p xml:id="pX34p0037c0801">疏三单二不释者。问既不以他及总不释。何总名为 <lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R053" n="0074b06"/>上上起耶。答从多为名。</p> <lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R053" n="0074b07"/><p xml:id="pX34p0037c1001">疏故入十地得罗汉名者。释以现行漏尽之義。释罗 <lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R053" n="0074b08"/>汉名之所以也。</p> <lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R053" n="0074b09"/><p xml:id="pX34p0037c1201">疏或总无烦恼别我执亦亡者。此有二義。一明当句。 <lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R053" n="0074b10"/>自释所以遮于外难。前诸漏尽。據总烦恼。此无复言。 <lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R053" n="0074b11"/>约别我执。虽俱现行。总别有异。故分二种。此顺前解。 <lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R053" n="0074b12"/>无复烦恼。第二释也。二者。第二三句。俱是现行。将诸 <lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R053" n="0074b13"/>漏尽。释无烦恼。虽俱现行。由总现无。别执亦尽。故将 <lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R053" n="0074b14"/>释之。与前不同。亦有斯理。前释为本。</p> <lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R053" n="0074b15"/><p xml:id="pX34p0037c1801">疏三应入聚落至所牵等者。如<g ref="#CB15106">鬱</g>头蓝子。虽得非想 <lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R053" n="0074b16"/>非非想定。然未自在。後入王宫。为欲境惑。失诸神通。 <lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R053" n="0074b17"/>即其事也。</p> <lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R053" n="0074b18"/><p xml:id="pX34p0037c2101">疏应一向行善等者。问既号无学。何有进修。答二乘 <lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R053" n="0075a01"/>究竟道。欣大菩提故。若尔定性应不进修。答亦乐利 <lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R053" n="0075a02"/>他练根除障。总言进修。故理无爽。</p> <lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R053" n="0075a03"/><p xml:id="pX34p0037c2401">疏于二界禅等者。问禅唯色界。言二者何。答略为三 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0038a" n="0038a"/> <lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R053" n="0075a04"/>释一云。疏脱第字。一云。文总应言于色不著于禅。于 <lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R053" n="0075a05"/>无色界不著于定。一云。无色亦得名禅。禅者。此译名 <lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R053" n="0075a06"/>为静虑。能生一切诸功德故。亦義名为功德丛林。故 <lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R053" n="0075a07"/>智度论八十说云。禅者。四禅四无色定等诸禅定。若 <lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R053" n="0075a08"/>不尔者。禅波罗蜜摄定不尽。而经论中。多不说者。色 <lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R053" n="0075a09"/>界具支。无色不具。故得名别。理实通有。</p> <lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R053" n="0075a10"/><p xml:id="pX34p0038a0701">疏应如实知同生众等者。问云何同生。答古有释云。 <lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R053" n="0075a11"/>准经而有二五种<persName>佛</persName>子。一者。四果幷缘觉五。二者。四 <lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R053" n="0075a12"/>果幷法身菩萨。而除缘觉。此二五种。幷从<persName>佛</persName>口生。故 <lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R053" n="0075a13"/>谓同生众生。准疏意云。化诸众生。令同罗汉。所得<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1001" n="0038a1001"/><anchor xml:id="beg0038a1001" n="0038a1001"/>己<anchor xml:id="end0038a1001"/> <lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R053" n="0075a14"/>利。名曰同生。</p> <lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R053" n="0075a15"/><p xml:id="pX34p0038a1201">疏摄取得功德者。问云何名得。答有云。一切罗汉。必 <lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R053" n="0075a16"/>应诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1301" n="0038a1301"/><anchor xml:id="beg0038a1301" n="0038a1301"/>已<anchor xml:id="end0038a1301"/>尽。无复烦恼。準此意云。令得漏尽。无复烦 <lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R053" n="0075a17"/>恼。名之为得。议曰。若尔何但摄于二句。无学必合所 <lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R053" n="0075a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>住办等。准俱解脱。望十五句。总名为得。慧解脱者。随 <lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R053" n="0075b01"/>准知之。然疏意云。由成二句。是以能得诸功德故。故 <lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R053" n="0075b02"/>名为得。</p> <lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R053" n="0075b03"/><p xml:id="pX34p0038a1801">疏摄取所应作者。问犹修供养。云何名为<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1801" n="0038a1801"/><anchor xml:id="beg0038a1801" n="0038a1801"/>已<anchor xml:id="end0038a1801"/>作所作。 <lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R053" n="0075b04"/>答自位满故。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1901" n="0038a1901"/><anchor xml:id="beg0038a1901" n="0038a1901"/>已<anchor xml:id="end0038a1901"/>作所作。为报<persName>佛</persName>恩。更修供养。</p> <lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R053" n="0075b05"/><p xml:id="pX34p0038a2001">疏过上下界者。下谓欲界。上色无色。定散不同。开合 <lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R053" n="0075b06"/>为二。</p> <lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R053" n="0075b07"/><p xml:id="pX34p0038a2201">疏摄取上上功德者。问何故初後二门之中。正智解 <lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R053" n="0075b08"/>脱。皆言无为。第二门中。即言解脱谓神通耶。答解脱 <lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R053" n="0075b09"/>之名。通于二義。由伏定障。方得神通。亦名解脱。古随 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0038b" n="0038b"/> <lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R053" n="0075b10"/>義释。不同何咎。即第十四。至心自在。前後不同。準此 <lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R053" n="0075b11"/>可悟。</p> <lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R053" n="0075b12"/><p xml:id="pX34p0038b0301">疏宗義配之者。但以宗徒義意配之。非论本意及真 <lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R053" n="0075b13"/>实理。须此配也。</p> <lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R053" n="0075b14"/><p xml:id="pX34p0038b0501">疏十二由经等者。问结集之首。乃是庆喜。何言不同。 <lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R053" n="0075b15"/>答且初结集界内外二。自兹<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b0601" n="0038b0601"/><anchor xml:id="beg0038b0601" n="0038b0601"/>已<anchor xml:id="end0038b0601"/>後。诸部传异。故不同 <lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R053" n="0075b16"/>矣。言唯庆喜。據初从多。思之。</p> <lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R053" n="0075b17"/><p xml:id="pX34p0038b0801">疏修苦乐行者。于<g ref="#CB15106">鬱</g>头蓝等处。学非想等定。名为乐 <lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R053" n="0075b18"/>行。对苦名乐。彼定不与乐相应故。</p> <lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R053" n="0076a01"/><p xml:id="pX34p0038b1001">疏上时者。有云。西方俗时。而有三种。一者热际。二者 <lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R053" n="0076a02"/>雨际。三者寒际。今此尊者。热际时生。故名上时。亦犹 <lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R053" n="0076a03"/>雨众外道。而立名焉。</p> <lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R053" n="0076a04"/><p xml:id="pX34p0038b1301">疏无灭<persName>佛</persName>黨弟者。传释云。亦号此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038002" n="0038002"/>尊。名半头天眼。古 <lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R053" n="0076a05"/>释半头之言。由失肉眼。後得天眼。半头<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b1401" n="0038b1401"/><anchor xml:id="beg0038b1401" n="0038b1401"/>已<anchor xml:id="end0038b1401"/>上。悉能照 <lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R053" n="0076a06"/>瞩。名半头眼。复有释云。肉天具有。名全有眼。由<g ref="#CB00830">缺</g>无 <lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R053" n="0076a07"/>一。故名半头。议曰。按智度论云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038003" n="0038003"/>何泥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038004" n="0038004"/>云卢头。色界四 <lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R053" n="0076a08"/>大造色。半头淸净。是天眼。<persName>佛</persName>天眼。四大造色。遍头淸 <lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R053" n="0076a09"/>净。準此但據净有圆缺。以名遍半。未必约见及眼具 <lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R053" n="0076a10"/><g ref="#CB00830">缺</g>。若如古释。五眼不具。总应名半。纵有天眼。眼亦少 <lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R053" n="0076a11"/>故。未必皆能全头见故。故不依也。尊者即是甘露饭 <lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R053" n="0076a12"/>王之子也。</p> <lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R053" n="0076a13"/><p xml:id="pX34p0038b2201">疏假和合等者。问死屍无情。云何得与有情为支分 <lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R053" n="0076a14"/>也。答有二释。一云。鬼神之力。二云。实即不然。示现可 <lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R053" n="0076a15"/>尔。为破有情执有实我。显假和合。示无我故。议曰。前 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0038c" n="0038c"/> <lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R053" n="0076a16"/>解违唯识理。離托馀身。无重生故。思之。</p> <lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R053" n="0076a17"/><p xml:id="pX34p0038c0201">疏馀习尙在等者。问按大集经。歎罗汉云。善得解脱。 <lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R053" n="0076a18"/>断烦恼习。云何今言有馀习耶。答习气有二。烦恼即 <lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R053" n="0076b01"/>习。因习成故。二烦恼之习。惑气分故。前罗汉无。後容 <lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R053" n="0076b02"/>得有。故大集经云。<persName>佛</persName>漏尽智。无边淸净。不杂烦恼习。 <lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R053" n="0076b03"/>声闻缘觉习结气。是故漏尽智不净。</p> <lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R053" n="0076b04"/><p xml:id="pX34p0038c0701">疏经五不死者。一釜煮不死。二<g ref="#CB00828">鏊</g>烁不焦。三水不溺。 <lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R053" n="0076b05"/>四鱼腹不烂。五刀破不伤。</p> <lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R053" n="0076b06"/><p xml:id="pX34p0038c0901">疏因共<persName>佛</persName>论者。本外道也。後逢<persName>如来</persName>求欲论義。自为 <lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R053" n="0076b07"/>其主。矫立宗。言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038005" n="0038005"/>言不受一切法。此矫意云。既立宗云。 <lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R053" n="0076b08"/>不受一切。<persName>佛</persName>若难我。我皆不受。<persName>佛</persName>返征云。汝为自受 <lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R053" n="0076b09"/>此知见耶。为不受乎。彼闻斯责。即知堕负。请皈出家。 <lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R053" n="0076b10"/>此难意云。若自受者。即违自宗。宗言不受一切法故。 <lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R053" n="0076b11"/>岂汝此见。非一切耶。若言不受。两俱不成。俱知此见。 <lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R053" n="0076b12"/>汝之起故。云何不受。又夫宗者。违他顺<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c1501" n="0038c1501"/><anchor xml:id="beg0038c1501" n="0038c1501"/>己<anchor xml:id="end0038c1501"/>。汝自不受。 <lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R053" n="0076b13"/>何得名宗。若言我宗不许。何成俱过者。设尔亦有世 <lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R053" n="0076b14"/>间相违。及随一过。</p> <lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R053" n="0076b15"/><p xml:id="pX34p0038c1801">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038006" n="0038006"/>放牛十一事者。一知色。二知相。三知刮刷。四知覆 <lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R053" n="0076b16"/>疮。五知作烟。六知好道。七知所宜所。八知度处。九知 <lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R053" n="0076b17"/>隐处。十知留乳。十一知养牛主。如智度论第二具明。</p> <lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R053" n="0076b18"/><p xml:id="pX34p0038c2101">疏<name role="" type="person">满慈子</name>者。有云尊者父母江边祠天。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038007" n="0038007"/>求乞于子。设 <lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R053" n="0077a01"/>以花香。供养梵天。感梦宝器。因得是子。满本愿故。故 <lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R053" n="0077a02"/>名满也。</p> <lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R053" n="0077a03"/><p xml:id="pX34p0038c2401">疏执日等者。此尊者六年处胎。传有二因。一云。曾塞 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0039a" n="0039a"/> <lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R053" n="0077a04"/>鼠穴。时经六日。二昔曾为王。召一沙门。处于门外。经 <lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R053" n="0077a05"/>于六日。忘不处分。故招斯过。</p> <lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R053" n="0077a06"/><p xml:id="pX34p0039a0301">疏进趣止息名为无学者。问如俱解脱。理即可然。慧 <lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R053" n="0077a07"/>解脱人。定未圆足。云何得云满足止息。得无学名。答 <lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R053" n="0077a08"/>據自分位。所得足故。即名无学。不约练根转修勝定。 <lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R053" n="0077a09"/>若不尔者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>从俱解脱。亦非无学。後迴趣故。故知但據 <lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R053" n="0077a10"/>本根性满。虽止得于未至定法。亦得名满。或且據彼 <lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R053" n="0077a11"/>俱解脱人。而作斯释。此经所列。幷俱脱故。不如前释。</p> <lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R053" n="0077a12"/><p xml:id="pX34p0039a0901">疏大術生<persName>佛</persName>七日命终者。问但有皈礼诸<persName>佛</persName>幷赖。益 <lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R053" n="0077a13"/>寿延长。亲诞神仪。翻令促命。答<persName>如来</persName>设化。事不一途。 <lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R053" n="0077a14"/>擧动施为。非无所以。且传释云。<persName>佛</persName>在知足。将降人中。 <lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R053" n="0077a15"/>先观阎浮所有四事。一观生中国。二观生刹帝利家。 <lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R053" n="0077a16"/>三观众生根器。四观所生母七日命终。菩萨不欲屈 <lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R053" n="0077a17"/>节女人。故有斯志。故目连问经云。父母生我时。七日 <lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R053" n="0077a18"/>便寿终。所以者何。母人之德。不堪受其礼故。所以者 <lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R053" n="0077b01"/>何。用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039002" n="0039002"/>与得<persName>佛</persName>。不应还向母作礼。于是颂曰。<persName>佛</persName>为天人 <lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R053" n="0077b02"/>尊。诸道无能及。女人德薄浅。不堪受其礼。此经虽不 <lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R053" n="0077b03"/>入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039003" n="0039003"/>因。然取其意。释难亦得。问何故弥勒生婆罗门家。 <lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R053" n="0077b04"/>答浊恶劫出。生刹利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039004" n="0039004"/>舍。劫初减。应生净行家。问若待 <lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R053" n="0077b05"/>根熟。云何迦葉<persName>如来</persName>。七日涅槃。而不化利。答以所被 <lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R053" n="0077b06"/>生而无多故。言不化也。非是全无。又按<persName>佛</persName>本行经。总 <lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R053" n="0077b07"/>有三释。一云。太子诞生。适满七日。<name role="" type="person">摩耶夫人</name>。更不能 <lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R053" n="0077b08"/>得诸天威力。复不得太子在胎所受快乐。以力薄故。 <lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R053" n="0077b09"/>其形羸瘦。遂命终矣。二云。或有师言。夫人寿命算数。 <pb ed="X" xml:id="X34.0636.0039b" n="0039b"/> <lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R053" n="0077b10"/>唯在七日。是故命终。虽然但往昔来常有是法。何以 <lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R053" n="0077b11"/>故。以诸菩萨幼年出家。母见是事。其心破裂。即便命 <lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R053" n="0077b12"/>终。三云。萨婆多师。复作是言。其菩萨母。见所生子。身 <lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R053" n="0077b13"/>体洪满。端正可喜。于世少双。既睹如是稀奇之事未 <lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R053" n="0077b14"/>曾有法。欢喜踊跃。逼满身中。以不勝故。即便命终。又 <lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R053" n="0077b15"/>按大乘方便经第一云。菩萨先在<name role="" type="person">兜率天</name>时。以天眼 <lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R053" n="0077b16"/>观<name role="" type="person">摩耶夫人</name>命<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039005" n="0039005"/>根满十月<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b0701" n="0039b0701"/><anchor xml:id="beg0039b0701" n="0039b0701"/>已<anchor xml:id="end0039b0701"/>。馀有七日在。尔时菩萨。 <lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R053" n="0077b17"/>便从<name role="" type="person">兜率天</name>来。菩萨以方便。知<name role="" type="person">摩耶夫人</name>命根欲尽。 <lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R053" n="0077b18"/>故来下生。非菩萨咎。</p> <lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R053" n="0078a01"/><p xml:id="pX34p0039b1001">疏父母等将皈等者。意说。闼婆本非人类。如何父母。 <lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R053" n="0078a02"/>而言取归。</p> <lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R053" n="0078a03"/> <lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R053" n="0078a04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>法花玄赞摄释卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0018b2201" to="#end0018b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">莅</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15004">莅</g></rdg></app> <app from="#beg0018c0101" to="#end0018c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0018c0201" to="#end0018c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019a1401" to="#end0019a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019b0601" to="#end0019b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019b1901" to="#end0019b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019c1901" to="#end0019c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019c2101" to="#end0019c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020a0101" to="#end0020a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020a0401" to="#end0020a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c0601" to="#end0020c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c0801" to="#end0020c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c1001" to="#end0020c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c1201" to="#end0020c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c2101" to="#end0020c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021a0401" to="#end0021a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021b1501" to="#end0021b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c0301" to="#end0021c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c0801" to="#end0021c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c0901" to="#end0021c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c1001" to="#end0021c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c1801" to="#end0021c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c1901" to="#end0021c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c2401" to="#end0021c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0401" to="#end0022a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0601" to="#end0022a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0701" to="#end0022a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0801" to="#end0022a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0802" to="#end0022a0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a1601" to="#end0022a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a1901" to="#end0022a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022b0201" to="#end0022b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022c1701" to="#end0022c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0023b2001" to="#end0023b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0023c1401" to="#end0023c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025a1501" to="#end0025a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025a1701" to="#end0025a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025b0201" to="#end0025b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025c2401" to="#end0025c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0026a1801" to="#end0026a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">嚚</lem><rdg wit="#wit.orig">嚣</rdg></app> <app from="#beg0026c1901" to="#end0026c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027a0701" to="#end0027a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027a0801" to="#end0027a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027b0201" to="#end0027b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027c1801" to="#end0027c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0701" to="#end0028c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c1101" to="#end0028c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c1201" to="#end0028c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029a2401" to="#end0029a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029c2201" to="#end0029c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030b2401" to="#end0030b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030c0801" to="#end0030c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a1101" to="#end0031a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a1201" to="#end0031a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a1601" to="#end0031a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b1901" to="#end0031b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032b0901" to="#end0032b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：赵文平 (2020-05-26)">刘</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB03639">刘</g></rdg></app> <app from="#beg0033b2001" to="#end0033b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033b2101" to="#end0033b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033b2102" to="#end0033b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033b2103" to="#end0033b2103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033b2201" to="#end0033b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033c0101" to="#end0033c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034b1801" to="#end0034b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034b2301" to="#end0034b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034c0601" to="#end0034c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036b0101" to="#end0036b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036b1001" to="#end0036b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036c2201" to="#end0036c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036c2202" to="#end0036c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a0301" to="#end0037a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b0701" to="#end0037b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b2001" to="#end0037b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b2301" to="#end0037b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b2302" to="#end0037b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038a1001" to="#end0038a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038a1301" to="#end0038a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038a1801" to="#end0038a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038a1901" to="#end0038a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038b0601" to="#end0038b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038b1401" to="#end0038b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038c1501" to="#end0038c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0039b0701" to="#end0039b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0018001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018001">目录新作</note> <note n="0018002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018002">载疑戴</note> <note n="0018003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018003">姓性古来通用今不辄改下皆准之</note> <note n="0020001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020001">辱应作蓐</note> <note n="0022001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022001">依一作由</note> <note n="0022002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022002">故上疑脱何字</note> <note n="0023001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023001">價疑贾次同</note> <note n="0024001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024001">益疑答次同</note> <note n="0025001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025001">修疑备</note> <note n="0025002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025002">價应作贾</note> <note n="0025003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025003">一无天字</note> <note n="0026001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026001">堕疑随</note> <note n="0026002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026002">无一作元</note> <note n="0026003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026003">離下恐脱垢字</note> <note n="0027001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">因期疑由斯更勘</note> <note n="0027002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027002">最疑寂</note> <note n="0027003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027003 #note_star_1 #note_star_2">无元形误不知孰是</note> <note n="0027004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027004">被一作破</note> <note n="0027005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027005">转一作辅</note> <note n="0028001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028001">许疑计</note> <note n="0029001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">弃一作乘</note> <note n="0029002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029002">将疑理</note> <note n="0029003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029003">一无菩字</note> <note n="0029004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029004">皆一作决</note> <note n="0029005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029005">岂上一有问字</note> <note n="0030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">彼一作被</note> <note n="0030002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030002">悉一作知</note> <note n="0030003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030003">无疑元</note> <note n="0030004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030004">法下一有华字</note> <note n="0030005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030005">次下一有属字</note> <note n="0030006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030006">兼一作粗</note> <note n="0030007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030007">无一作元</note> <note n="0031001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031001">踊应作涌古来通用下准之知</note> <note n="0031002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031002">类一作难</note> <note n="0031003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031003">兴一作真</note> <note n="0031004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031004">违一作远</note> <note n="0031005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031005">戒疑或</note> <note n="0032001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">唾一作噬</note> <note n="0032002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032002">有疑肩</note> <note n="0032003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032003">一无功字</note> <note n="0032004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032004">无疑元</note> <note n="0032005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032005">过一作适</note> <note n="0032006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032006">载任一作任运</note> <note n="0032007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032007">苟者一作荀有</note> <note n="0032008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032008">正一作政</note> <note n="0032009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032009">瑞一作端</note> <note n="0032010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032010">焉一作号</note> <note n="0032011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032011">法一作□</note> <note n="0032012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032012">傍作谤</note> <note n="0033001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">便疑使</note> <note n="0033002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">如一作云</note> <note n="0033003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033003">答一作若</note> <note n="0034001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">言语一作语言</note> <note n="0034002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034002">长一作上</note> <note n="0034003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034003">异一作过</note> <note n="0034004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034004">迷一作违</note> <note n="0034005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034005">呴一作<g ref="#CB14346">㕽</g></note> <note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">气一作氛</note> <note n="0035002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">减疑灭</note> <note n="0035003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035003">取疑所</note> <note n="0035004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035004">古下一有人字</note> <note n="0035005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035005">一无<persName>佛</persName>字</note> <note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">地一作也</note> <note n="0036002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">债一作积</note> <note n="0036003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">烈与列通</note> <note n="0036004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036004">尖一作光</note> <note n="0036005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036005">诸疑谓</note> <note n="0037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">现一作理</note> <note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">住疑作</note> <note n="0038002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038002">尊下一有者字</note> <note n="0038003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038003">何疑阿</note> <note n="0038004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038004">云字疑剩</note> <note n="0038005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038005">言疑吾</note> <note n="0038006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038006">放一作牧</note> <note n="0038007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038007">求一作愿</note> <note n="0039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">从疑纵</note> <note n="0039002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039002">与一作子</note> <note n="0039003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039003">因一作目</note> <note n="0039004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039004">舍一作会</note> <note n="0039005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039005">根一作终</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0018b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018b2201">莅【CB】，<g ref="#CB15004">莅</g>【卍续】</note> <note n="0018c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0018c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0023b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0023c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0026a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026a1801">嚚【CB】，嚣【卍续】</note> <note n="0026c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0029a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0029c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0030b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0030b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0030c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0030c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032b0901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0032b09.08" target="#nkr_note_add_0032b0901">刘【CB】，<g ref="#CB03639">刘</g>【卍续】（CBETA 按：此处参考《维基百科》，隋朝经学家刘炫著《论语述议》等书，故改为“刘”。）</note> <note n="0033b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033b2103" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2103">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034b1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036b0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036c2202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0039b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0039b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>